'Dat zijn van die ogenblikken in je korte aards bestaan
dat je op je blote voeten naar Nieuw-Zeeland toe wilt gaan
om daar vele kloeke handen vast te klemmen in je hand
om die mannen te bedanken namens héél je vaderland'
zo dichtte Neerlands volksdichter Clinge Doorenbos toen een DC-6 van de KLM in oktober 1953 de Londen-Christchurch vliegrace won. Die kloeke mannenhanden hoorden toe aan de twaalfkoppige bemanning, die onder leiding van gezagvoerder Han Kooper het vrachtvliegtuig de Dr.Ir. M.H.Damme van Londen naar Christchurch in Nieuw-Zeeland vlogen in de opzienbarend snelle tijd van 49 uur en 57 minuten. Aan boord bevonden zich 64 passagiers, waaronder 29 vrouwelijke emigranten die hun verloofdes achterna reisden. De toekomstige echtgenoten waren al in hun nieuwe vaderland om kwartier te maken. De vlucht stond dan ook bekend als 'De Bruidsvlucht'.

Emigreren was een actueel onderwerp in de jaren vijftig. Aangemoedigd door de Nederlandse overheid, minister-president Drees noemde de uittocht zelfs ‘een zegen voor ons volk’, die vreesde voor overbevolking en werkloosheid. Het waren dan ook vooral de jonge emigranten onder de passagiers die de belangstelling trokken, 'die jonge landverhuizers vol hoop en verlangen om in het nieuwe land iets te presteren' in de woorden van grote KLM-baas Dr.Albert Plesman bij de start van de vliegrace.
Door deelname aan de luchtwedstrijd ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het Nieuw-Zeelandse Christchurch, wilde de KLM belangstelling genereren voor het lange afstand vrachtvervoer.

Vanaf de jaren vijftig reisden steeds meer emigranten per KLM-vliegtuig naar Nieuw-Zeeland, maar de toestellen keerden leeg terug naar Schiphol omdat geen vracht beschikbaar was. Men hoopte op evenveel publiciteit als in de tijd van de Melbourne-race in oktober 1934, toen heel Nederland meeleefde met de verrichtingen van de DC2 De Uiver en zijn gezagvoerder Parmentier.

Daarom mochten ook 'drie genodigden van pers, film en radio' de reis gratis meemaken, zo staat in het officiële bedrijfsrapport vermeld. Journalist Jan de Groot van weekblad Revue was een van de gelukkigen (met collega Piet Oud van het Polygoon filmjournaal en de legendarische Jan Boots voor de radio) en schreef een zinderend verslag over wat zich onderweg afspeelde in 'de vliegende huiskamer' tijdens de twee dagen durende tocht om bijna de halve aardbol. Na de opwinding van de start is er even wat ontspanning, blijkt uit zijn verslag.

'We zitten op het ogenblik met "mannen onder elkaar", want de dames onder ons nemen de gelegenheid waar om het "race-uniform"(witte blouse en zwarte rok, op speciaal verzoek van de heer Plesman) voor een fleuriger pakje te verwisselen. Het is een hele modeshow na afloop, die door het looppad paradeert...'

Er is aan alles gedacht in dit 'vliegende hotel', de keuken draait op volle toeren ('weer een heerlijk dinertje met champignonsoep, slaboontjes, gebakken aardappelen, biefstuk en fruit toe') en om de zinnen te verzetten krijgen de dames een breitas uitgereikt, terwijl de heren een kaartje kunnen leggen.

De spanning stijgt weer in de laatste uren. Zal 'de kist' zijn concurrenten voor kunnen blijven? Jan de Groot schrijft: 'Christchurch..Christchurch..het hamert nu ieder uur feller door je hoofd. De reis is toch vermoeiender dan je oorspronkelijk dacht. Het is ook onze stoere baas aan te zien. Als gezagvoerder Kooper van voor naar achter door het vliegtuig beent, staat zijn gebruind gezicht wat strakker dan anders, de onderkaak vooruit. "We liggen op kop, maar je weet het nooit.." Aller zenuwen staan strak als het einddoel nadert. 'We minderen vaart...de vleugelklappen zijn los...Plotseling raken we grond. We zien mensen juichen, zij zwaaien met vlaggen en springen rond. Dit is Christchurch. Wij hebben gewonnen! Als Kooper de machine keurig naar de ereplaats rijdt, trek ik de kap over mijn schrijfmachine. Ik ben doodmoe, maar gelukkig.'

OVT Het spoor terug
zondag 7 september, radio 1, 11.25-12.00 uur
zondag 14 september deel 2
samenstelling: Astrid Nauta

NB: De film Bride Flight (regie Ben Sombogaart), waarin de luchtrace een rol speelt, gaat in première, precies 55 jaar na de legendarische vlucht. De roman Bruidsvlucht van Marieke van der Pol, gebaseerd op het scenario van de film, verscheen vorig jaar.