Main Content

Het begon al in 1954 in deze stad Herinneringen aan betaald voetbal in Alkmaar?

  • 19 april 2009

Feest in Alkmaar, want AZ is kampioen van Nederland. Weliswaar met een dag vertraging, maar toch. Voor de eerste keer in 28 jaar is de macht van de Grote Drie doorbroken. En dat in de stad waar al op 14 augustus 1954 voetbalgeschiedenis werd geschreven. In Alkmaar werd namelijk de eerste wedstrijd in het Nederlandse profvoetbal gespeeld. Keer met Plaats van Herinnering terug naar deze historische dag.




Al vanaf 1917 was er discussie over het instellen van betaald voetbal in Nederland. Diverse commissies bogen zich over deze vraag, maar keer op keer werd stug vastgehouden aan de amateurbepalingen. In 1932 werd er zelfs een Commissie van Amateurisme ingesteld. Deze moest erop toezien dat er door de voetballers geen geld werd verdiend. Ook zakgeld voor de spelers en ander verkapt professionalisme werden uitgebannen.

Na de Tweede Wereldoorlog keerde het debat in alle hevigheid terug. De KNVB hield plannen tot professionalisering van andere bonden telkens tegen. Diverse Nederlandse spelers kozen daarom voor het geld en vertrokken naar de professionele Zuid-Europese competities. De bondsreglementen verboden deze spelers echter voor het Nederlands Elftal uit te komen. Hierdoor kon Oranje geen vuist meer maken tegen andere landen, omdat de beste spelers in het buitenland speelden - Abe Lenstra uitgezonderd.

In 1953 was er een wedstrijd ten bate van de slachtoffers van de Watersnoodramp. Nederland speelde met zijn buitenlandse profvoetballers tegen Frankrijk, toen een heel sterk voetballand. Toch wonnen de Nederlanders met 2-1, waarna een groot debat startte over de invoering van betaald voetbal in ons land. In Parijs had iedereen tenslotte met eigen ogen kunnen zien hoeveel beter Nederland voetbalt met profspelers.

De KNVB bezon zich steeds meer op haar standpunt. Toch werd in januari een aparte Nederlandse Beroepsvoetbalbond (NBVB) opgericht, een 'wilde bond'. Die had als doel ‘door betaling het speelpeil omhoog te brengen’. De NBVB en de KNVB leefden in die tijd op voet van oorlog.

In het jaarverslag noemde de KNVB het seizoen 1954/1955 daarom de meest bewogen periode: ‘Daarin heeft zich een ommekeer voltrokken, die velen onmogelijk hebben gehouden. Immers, de Bondsvergadering van 14 augustus 1954 besloot het semi-beroepsspel toe te laten, hetgeen, gezien het standpunt van enkele jaren geleden, als een verrassing was te beschouwen.’

Diezelfde dag werd in het gemeentelijk sportpark (de Drafbaan) van Alkmaar de eerste officiële wedstrijd van het betaalde voetbal gespeeld. Zo’n dertienduizend toeschouwers zagen dat Alkmaar ’54-spits Klaas Smit het allereerste doelpunt in het betaald voetbal maakte. Uiteindelijk won de Alkmaarse ploeg het duel met 3-0.

De spelers van de winnende partij ontvingen voor deze zege veertig gulden. Vanaf dat moment maakte het betaald voetbal nog enige wijzigingen door, tot in 1956 de ruwe versie van de huidige eredivisie werd gestart.

De tribune van dit stadion in Alkmaar was overigens heel bijzonder: het werd ontworpen door architect Jan Wils, die ook verantwoordelijk is voor het Olympisch Stadion in Amsterdam.

Op Plaats van Herinnering kunt u uw herinneringen achterlaten - hier.