Main Content

De eerste loveboat-film met de Holland-Amerika Lijn De Beagle 4: Cruise door de Middellandse Zee met het SS Rotterdam in 1927

  • 20 augustus 2009
<p>Affiche Holland-Amerika Lijn 1930</p>
Zoom

Affiche Holland-Amerika Lijn 1930

Vanaf 13 september op tv: een reconstructie van de wereldreis die Charles Darwin van 1831-1836 maakte met de Beagle. Op deze pagina te zien: de eerste grote Nederlandse zeereis die op film is vastgelegd. In 1927 maakte het SS Rotterdam (het vierde schip van de HAL met die naam: het voer van 1908 - 1940) een cruise door de Middellandse Zee.

De eerste loveboat-film met de Holland-Amerika Lijn

BESCHRIJVING DEEL 1

00.00 Tekst : Rainbow Films presenteert : Een Luxe Cruisevaart in de Middellandse Zee. 71 dagen van heerlijke ontspanning (noot 1)

00.34 Beeld : Commodore P. van den Heuvel (noot 2) gezagvoerder van het s.s. Rotterdam van de Holland- Amerika-Lijn op de brug

00.42 Mannelijke passagiers komen over loopplank aan boord

00.49 Scheepshoorn aan de schoorsteen stoot stoomwolk uit

00.54 De wegbrengers verlaten het schip over de loopplank

01.01 De scheepshoorn stoot weer een witte wolk uit en loeit voor de tweede keer

01.05 De looplank wordt op de kade getrokken

01.10 De scheepshoorn loeit voor de derde keer : Het vertreksein

01.16 Passagiers wuiven naar de achterblijvers in de vertrekloods. Scheepswand en hekken van de kadeloods zijn overdekt met bundels serpentines

01.35 De stuurboordzijde van het schip gezien vanaf het dak van de kadeloods. Op de gesloten en open dekken wuiven de opvarenden naar de wal

02.19 Slierten serpentines tussen wal en schip en passagiers die uitbundig ten afscheid wuiven

02.29 De zwaaiende achterblijvers in de verder weg wijkende kadeloods waarop op de zijkant in grote letters Holland-Amerika Line en daaronder Rotterdam-Plymouth- Boulogne sur Mer

02.35 De gepavoiseerde Rotterdam stoomt achterwaarts het havenbekken uit

02.41 Het Vrijheidsbeeld op Ellis Island glijdt aan stuurboord voorbij 02.47 Dichte zwerm meeuwen naast de hoge scheepswand

02.51 Passagiers staande op het met sneeuwresten bedekte sloependek gooien brood omhoog naar krijsende meeuwen

03.01 Loods stapt beneden aan de scheepswand in door twee man geroeid bootje dat meteen afhoudt en wegroeit op een kalme zee. De loodsboot stoomt op het sloepje af

03.31 De scheepshoorn stoot drie keer een witte rookpluim uit en loeit ten afscheid

03.50 De stuurboordsboeg gefilmd van bovenaf. Een witte boeggolf wordt opgeworpen in de rimpelige zee

04.12 In donker uniform gestoken stewards (met pet) serveren in dekstoelen gezeten passagiers de middagthee

04.38 Gemengde dubbels spelen partijtje ringtennis op het sloependek onder grote belangstelling van groepje toeschouwers

05.01 De passagiers sluiten bij amateur bookmakers onder elkaar weddenschappen af

05.15 Rond de op het dek uitgezette renbaan gezeten toeschouwers kijken toe hoe scheepsbedienden de paarden verzetten en de kinderen dobbelstenen werpen

05.46 Gezagvoerder en zijn officieren elk met een sextant, schieten hun zonnetje, naast elkaar staande op de brugvleugel. Daarna verdwijnen ze in de kaartenkamer om de positie van het schip te bepalen. Gezagvoerder voegt zich weer bij heen en weer lopende dienstdoende officier

06.15 Bootsman slaat acht glazen op de grote scheepsbel

06.20 De Rotterdam voor anker op de gladde zee laat de scheepshoorn loeien

06.34 Gezicht op Funchal de hoofdstad van Madeira met witte stadsbebouwing aan de waterkant aan de voet van berg. Tegen de berghelling verspreid liggende huisjes. In de baai op de boei afgemeerde koopvaarders

06.57 Roeibootjes van eilandbewoners dobberen rond de tender die van de valreep van de Rotterdam passagiers inneemt

07.05 Het scheepje steekt af en zet koers naar de wal

07.31 Door tweespannen ossen getrokken overdekte houten sleden glijden over het palveisel van bolle steentjes. Een enkele keer zijn de trekdieren kleine paardjes

08.02 Passagiers nemen met z'n vieren plaats in een slede

08.11 Door een jongen geleid paardentweespan trekt de slede over de straat, daarachter volgt een ossespan

08.31 Twee dames en een heer in hun midden nemen plaats in een sledemand

08.44 Achter elkaar glijden de sleden over de gladde hobbelkeien naar beneden, de bestuurder er achteraan hollend

08.57 Even gaat het bergopwaarts. Tezelfdertijd dragen sledebestuurders hun lege mand op hun rug weer naar boven

09.11 Aan touwen geleid door de bestuurders en hun helpers glijden de sleden de stad binnen

09.28 EINDE

Noot 1: De in het Engels gestelde tussentitels zijn in de tijdcodetekst in vrije vertaling verwerkt

Noot 2: De Engelse tussentitel spreekt hier van Commodore P. van den Heuvel R.N.R. De laatste letters duiden aan dat de commodore reserve-officier van de Koninklijke Marine is, t.w. Royal Naval Reserve. Het s.s. Rotterdam was het vierde schip van die naam bij de HAL en werd in 1908 bij de maatschappij in dienst gesteld voor de lijndienst op New York en voor de jaarlijkse cruises vanuit die stad naar de Middellandse Zee. Het schip mat ruim 24.000 brt en behoorde daarmee tot de grootste schepen ter wereld. Het kon 532 passagiers in de 1ste, 555 in de 2de en 2230 passagiers in de 3de klasse vervoeren. Onder de laatste categorie bevonden zich vele 'landverhuizers'

BESCHRIJVING Deel 2:

00.01 Uitkijk in het kraaiennest kijkt uit over zee. Diep beneden op het voorschip verblijven bemanningsleden in het zonnetje (noot 1)

00.21 Kijkje van bovenaf op het stuurboord sloependek waar passagiers getweeen in de morgenzon wandelen

00.42 Oudere passagiers spelen shuffle-board op een der zonnige maar winderige promenadedekken (noot 2)

01.14 Naast elkaar in dekstoelen gezeten converseren of lezen de passagiers

01.33 Gezicht vanaf het schip op de rotsvesting Gibraltar met de betonnen opvangbassins voor regenwater en de stad aan de voet van de berg. Op de voorgrond de pier die het havenbekken omsluit. Torpedojagers en kruisers liggen voor anker

02.10 De huizenzee van Algiers, gezien vanaf het schip. Hoge gebouwen beneden aan de waterkant en afgemeerde schepen aan de haaks op de wal gebouwde steigers

02.29 Dansparen zwieren in carnavalscostuums (pierrots, balletmeisjes in tutu, heren in rokcostuum etc.) in quickstep of charleston over straat tijdens het carnaval in de Franse wijk

02.57 Nauwe doorgang in Kasbah met druk voetgangersverkeer 03.15 Op de boei afgemeerde schepen met op de achtergrond hoogoprijzende heuvels van Napels

03.35 Tientallen op de kade gereedstaande limousines beschikbaar gesteld door de American Express Company rijden een voor een met passagiers weg

03.49 Op de voorgrond resten van de stad Pompei waartussen de toeristen heen en weer lopen. Op de achtergrond de contouren van de vulkaan Vesuvius

03.55 De door de tand des tijds gehavende resten van de eertijds befaamde stad. Een rij hoge Dorische zuilen is blijven staan

04.19 Panorama van Athene gezien vanaf de Acropolis

04.19 Doorkijkje tussen twee Dorische zuilen

04.34 Gedeelte van het Parthenon waar de toeristen zich in bewondering verdringen

04.41 Voorafgegaan door een gids betreden zij de voorhof van de tempel. Hoog torent de zuilengalerij boven hen uit

04.55 Levendige conversatie tijdens het diner aan een der tafeltjes waaraan twee echtparen en oudere heer zijn gezeten, de heren in smoking de dames in avondtoilet. Stewards zijn onder het toeziend oog van de purser druk in de weer

05.21 Fervent foxtrot dansende paren op halfverlicht dek

05.33 Het reusachtige schip voor anker

05.44 Officieren en bootsman helpen passagiers van de valreep in kleine tender, die hun van het schip naar de wal brengt

06.12 Arabieren en Turken in Haifa helpen de passagiers bij het aan wal stappen

06.19 Het station van Haifa met de wachtende trein. Passaggiers stappen in

06.25 Dame verlaat het station in Jeruzalem, haar koffer door een kruier gedragen

06.33 Gezicht op de ommuurde oude stad met rechts de grote El Akhsa moskee

06.44 Stadsgezicht met honderden zich voortspoedende voetgangers 07.05 Klein groepje passagiers luistert bij de Klaagmuur naar uiteenzetting van Arabische gids over de litanie van orthodoxe joden bij de muur

07.26 De toren van de Kerk van het Heilig Graf met de zware deuren in de boogvormige ingang. De bouwstijl is Romaans met licht Gothische invloeden

07.50 EINDE

Noot 1: De in het fragment voorkomende in het Engels gestelde tussentitels zijn in vrije vetaling in de tijdcodetekst verwerkt

Noot 2: Shuffle-board. Werd vroeger druk beoefend op de grote passagiersschepen en thans veelvuldig op de cruise-schepen. Typisch scheepsspel waarbij men ronde schijven met behulp van een meterslange stok voor zich uit stoot. De schijf glijdt over de dekplanken naar een op het dek getekend raamwerk waarvan de vakken elk een verschillend aantal punten oplevert

BESCHRIJVING deel 3:

00.06 Witte havensleepboot in de drukke haven van Alexandrie met op de achtergond de afgemeerde Rotterdam

00.37 De immense huizenzee van Egypte's hoofdstad Cairo met op de voorgrond de beroemde Sultan Hasanmoskee met hoge en slanke minaretten

00.49 Straatbeeld in Cairo met door twee paarden getrokken open rijtuigen

01.04 Voor kantoor van American Express klimmen passagiers in een rijtuig terwijl anderen zich laten vervoeren in een open auto

01.23 Kameeldrijver helpt jonge Amerikaanse vrouw in het zadel waarin zij schrijlings moet gaan zitten met de voeten gekruist

01.39 De kameel staat op waarbij de vrouw zich aan voor- en achter zadelknop moet vastgrijpen

01.43 Een drietal kamelen begeeft zich op weg en de berijdsters vermaken zich opperbest

02.01 De drie pyramiden van Cheops en een kleine er voor, alle hoog oprijzend uit de woestijn

02.05 De kameeldrijvers leiden hun vrachtjes naar de bouwwerken 02.21 Gids en twee mannelijke passagiers beklimmen de grote vierkant uitgehouwen steenblokken waarbij geuniformeerde Engelse schoolmeisjes toekijken

02.39 Gidsen helpen toeristen als gemzen tegen de pyramiden te klimmen

02.53 Op kamelen gezeten verlaten de passagiers de pyramiden gadegeslagen door Engelse militairen op excursie

03.07 Het massieve bouwwerk van de Sphinx

03.20 De excursietrein uit Cairo stopt langs het perron. Kruiers zetten hoge trappen bij de portieren gereed

03.45 De rijke Amerikanen verlaten de stationshal

03.55 De gepavoiseerde Rotterdam voor de kade

04.03 De excursiegangers begeven zich over de loopplank aan boord. Aan scheepswand een spandoek met 'Welcome home' 04.16 Passagiers nemen wuivend afscheid

04.22 De kapitein met een groepje passagiers op de brug waarbij hij aan een jonge Amerikaanse uitleg geeft

04.32 De Rotterdam voor anker in de beschutting van de hoge bergen bij Dubrovnik

04.50 Gefilmd vanaf een bergtop : Langzaam glijdt het schip naar de ankerplaats, de scheepshoorn luid loeiend

04.59 Dubrovnik aan de voet van de sterk in zee afglooiende bergen. Aan de waterkant de massieve stadsmuur met bastions

05.04 De Rotterdam voor anker in de verlaten baai

05.16 Het Dogenpaleis in Venetie met op de voorgrond dobberende gondels

05.29 Excursiegangers nemen plaats in een gondel die achterwaarts de kade verlaat en koers zet

05.52 Langs de monumentale bebouwing langs de waterkant

06.09 De Rialtobrug over het Canal Grande

06.29 De drukbezochte promenade te Nice met rechts op stoeltjes uitrustende wandelaars, de rug naar zee

06.37 Kapitein met groepje gasten op de brug waaraan hij zijn kijker uitleent

06.44 Kaap St. Vincent aan Spanje's Atlantische Zuidkust. Op het steile rotsplateau een witgepleisterd klooster met vuurtoren

06.51 Een straatje aan de waterkant van Marken

06.55 Markers kijken uit over de met botters gevulde haven

07.00 Ophaalbrug met dwars over straat gespannen waslijnen

07.10 Matrozen doen de voor Londen debarkerende passagiers uitgeleide bij het voorzichtig afdalen van de loopplank

07.24 Het lichtschip Amerose wordt aan bakboord gepasseerd

07.33 Juichende passagiers die uitbundig zwaaien naar het Vrijheidsbeeld, dat aan bakboord voorbijglijdt. Op de voorgrond een ferry

07.52 De skyscrapers van Manhattan Island met op de voorgrond de pieren van de scheepvaartmaatschappijen

08.10 De kadeloods van de Holland-Amerika Lijn

08.21 De passagiers gaan over de loopplank aan wal

08.35 EINDE