De eerste loveboat-film met de Holland-Amerika Lijn De Beagle 4: Cruise door de Middellandse Zee met het SS Rotterdam in 1927

- Zoom
Affiche Holland-Amerika Lijn 1930
Vanaf 13 september op tv: een reconstructie van de wereldreis die Charles Darwin van 1831-1836 maakte met de Beagle. Op deze pagina te zien: de eerste grote Nederlandse zeereis die op film is vastgelegd. In 1927 maakte het SS Rotterdam (het vierde schip van de HAL met die naam: het voer van 1908 - 1940) een cruise door de Middellandse Zee.
De eerste loveboat-film met de Holland-Amerika Lijn
BESCHRIJVING DEEL 1
00.00 Tekst : Rainbow Films presenteert : Een Luxe Cruisevaart in de Middellandse Zee. 71 dagen van heerlijke ontspanning (noot 1)
00.34 Beeld : Commodore P. van den Heuvel (noot 2) gezagvoerder van het s.s. Rotterdam van de Holland- Amerika-Lijn op de brug
00.42 Mannelijke passagiers komen over loopplank aan boord
00.49 Scheepshoorn aan de schoorsteen stoot stoomwolk uit
00.54 De wegbrengers verlaten het schip over de loopplank
01.01 De scheepshoorn stoot weer een witte wolk uit en loeit voor de tweede keer
01.05 De looplank wordt op de kade getrokken
01.10 De scheepshoorn loeit voor de derde keer : Het vertreksein
01.16 Passagiers wuiven naar de achterblijvers in de vertrekloods. Scheepswand en hekken van de kadeloods zijn overdekt met bundels serpentines
01.35 De stuurboordzijde van het schip gezien vanaf het dak van de kadeloods. Op de gesloten en open dekken wuiven de opvarenden naar de wal
02.19 Slierten serpentines tussen wal en schip en passagiers die uitbundig ten afscheid wuiven
02.29 De zwaaiende achterblijvers in de verder weg wijkende kadeloods waarop op de zijkant in grote letters Holland-Amerika Line en daaronder Rotterdam-Plymouth- Boulogne sur Mer
02.35 De gepavoiseerde Rotterdam stoomt achterwaarts het havenbekken uit
02.41 Het Vrijheidsbeeld op Ellis Island glijdt aan stuurboord voorbij 02.47 Dichte zwerm meeuwen naast de hoge scheepswand
02.51 Passagiers staande op het met sneeuwresten bedekte sloependek gooien brood omhoog naar krijsende meeuwen
03.01 Loods stapt beneden aan de scheepswand in door twee man geroeid bootje dat meteen afhoudt en wegroeit op een kalme zee. De loodsboot stoomt op het sloepje af
03.31 De scheepshoorn stoot drie keer een witte rookpluim uit en loeit ten afscheid
03.50 De stuurboordsboeg gefilmd van bovenaf. Een witte boeggolf wordt opgeworpen in de rimpelige zee
04.12 In donker uniform gestoken stewards (met pet) serveren in dekstoelen gezeten passagiers de middagthee
04.38 Gemengde dubbels spelen partijtje ringtennis op het sloependek onder grote belangstelling van groepje toeschouwers
05.01 De passagiers sluiten bij amateur bookmakers onder elkaar weddenschappen af
05.15 Rond de op het dek uitgezette renbaan gezeten toeschouwers kijken toe hoe scheepsbedienden de paarden verzetten en de kinderen dobbelstenen werpen
05.46 Gezagvoerder en zijn officieren elk met een sextant, schieten hun zonnetje, naast elkaar staande op de brugvleugel. Daarna verdwijnen ze in de kaartenkamer om de positie van het schip te bepalen. Gezagvoerder voegt zich weer bij heen en weer lopende dienstdoende officier
06.15 Bootsman slaat acht glazen op de grote scheepsbel
06.20 De Rotterdam voor anker op de gladde zee laat de scheepshoorn loeien
06.34 Gezicht op Funchal de hoofdstad van Madeira met witte stadsbebouwing aan de waterkant aan de voet van berg. Tegen de berghelling verspreid liggende huisjes. In de baai op de boei afgemeerde koopvaarders
06.57 Roeibootjes van eilandbewoners dobberen rond de tender die van de valreep van de Rotterdam passagiers inneemt
07.05 Het scheepje steekt af en zet koers naar de wal
07.31 Door tweespannen ossen getrokken overdekte houten sleden glijden over het palveisel van bolle steentjes. Een enkele keer zijn de trekdieren kleine paardjes
08.02 Passagiers nemen met z'n vieren plaats in een slede
08.11 Door een jongen geleid paardentweespan trekt de slede over de straat, daarachter volgt een ossespan
08.31 Twee dames en een heer in hun midden nemen plaats in een sledemand
08.44 Achter elkaar glijden de sleden over de gladde hobbelkeien naar beneden, de bestuurder er achteraan hollend
08.57 Even gaat het bergopwaarts. Tezelfdertijd dragen sledebestuurders hun lege mand op hun rug weer naar boven
09.11 Aan touwen geleid door de bestuurders en hun helpers glijden de sleden de stad binnen
09.28 EINDE
Noot 1: De in het Engels gestelde tussentitels zijn in de tijdcodetekst in vrije vertaling verwerkt
Noot 2: De Engelse tussentitel spreekt hier van Commodore P. van den Heuvel R.N.R. De laatste letters duiden aan dat de commodore reserve-officier van de Koninklijke Marine is, t.w. Royal Naval Reserve. Het s.s. Rotterdam was het vierde schip van die naam bij de HAL en werd in 1908 bij de maatschappij in dienst gesteld voor de lijndienst op New York en voor de jaarlijkse cruises vanuit die stad naar de Middellandse Zee. Het schip mat ruim 24.000 brt en behoorde daarmee tot de grootste schepen ter wereld. Het kon 532 passagiers in de 1ste, 555 in de 2de en 2230 passagiers in de 3de klasse vervoeren. Onder de laatste categorie bevonden zich vele 'landverhuizers'
BESCHRIJVING Deel 2:
00.01 Uitkijk in het kraaiennest kijkt uit over zee. Diep beneden op het voorschip verblijven bemanningsleden in het zonnetje (noot 1)
00.21 Kijkje van bovenaf op het stuurboord sloependek waar passagiers getweeen in de morgenzon wandelen
00.42 Oudere passagiers spelen shuffle-board op een der zonnige maar winderige promenadedekken (noot 2)
01.14 Naast elkaar in dekstoelen gezeten converseren of lezen de passagiers
01.33 Gezicht vanaf het schip op de rotsvesting Gibraltar met de betonnen opvangbassins voor regenwater en de stad aan de voet van de berg. Op de voorgrond de pier die het havenbekken omsluit. Torpedojagers en kruisers liggen voor anker
02.10 De huizenzee van Algiers, gezien vanaf het schip. Hoge gebouwen beneden aan de waterkant en afgemeerde schepen aan de haaks op de wal gebouwde steigers
02.29 Dansparen zwieren in carnavalscostuums (pierrots, balletmeisjes in tutu, heren in rokcostuum etc.) in quickstep of charleston over straat tijdens het carnaval in de Franse wijk
02.57 Nauwe doorgang in Kasbah met druk voetgangersverkeer 03.15 Op de boei afgemeerde schepen met op de achtergrond hoogoprijzende heuvels van Napels
03.35 Tientallen op de kade gereedstaande limousines beschikbaar gesteld door de American Express Company rijden een voor een met passagiers weg
03.49 Op de voorgrond resten van de stad Pompei waartussen de toeristen heen en weer lopen. Op de achtergrond de contouren van de vulkaan Vesuvius
03.55 De door de tand des tijds gehavende resten van de eertijds befaamde stad. Een rij hoge Dorische zuilen is blijven staan
04.19 Panorama van Athene gezien vanaf de Acropolis
04.19 Doorkijkje tussen twee Dorische zuilen
04.34 Gedeelte van het Parthenon waar de toeristen zich in bewondering verdringen
04.41 Voorafgegaan door een gids betreden zij de voorhof van de tempel. Hoog torent de zuilengalerij boven hen uit
04.55 Levendige conversatie tijdens het diner aan een der tafeltjes waaraan twee echtparen en oudere heer zijn gezeten, de heren in smoking de dames in avondtoilet. Stewards zijn onder het toeziend oog van de purser druk in de weer
05.21 Fervent foxtrot dansende paren op halfverlicht dek
05.33 Het reusachtige schip voor anker
05.44 Officieren en bootsman helpen passagiers van de valreep in kleine tender, die hun van het schip naar de wal brengt
06.12 Arabieren en Turken in Haifa helpen de passagiers bij het aan wal stappen
06.19 Het station van Haifa met de wachtende trein. Passaggiers stappen in
06.25 Dame verlaat het station in Jeruzalem, haar koffer door een kruier gedragen
06.33 Gezicht op de ommuurde oude stad met rechts de grote El Akhsa moskee
06.44 Stadsgezicht met honderden zich voortspoedende voetgangers 07.05 Klein groepje passagiers luistert bij de Klaagmuur naar uiteenzetting van Arabische gids over de litanie van orthodoxe joden bij de muur
07.26 De toren van de Kerk van het Heilig Graf met de zware deuren in de boogvormige ingang. De bouwstijl is Romaans met licht Gothische invloeden
07.50 EINDE
Noot 1: De in het fragment voorkomende in het Engels gestelde tussentitels zijn in vrije vetaling in de tijdcodetekst verwerkt
Noot 2: Shuffle-board. Werd vroeger druk beoefend op de grote passagiersschepen en thans veelvuldig op de cruise-schepen. Typisch scheepsspel waarbij men ronde schijven met behulp van een meterslange stok voor zich uit stoot. De schijf glijdt over de dekplanken naar een op het dek getekend raamwerk waarvan de vakken elk een verschillend aantal punten oplevert
BESCHRIJVING deel 3:
00.06 Witte havensleepboot in de drukke haven van Alexandrie met op de achtergond de afgemeerde Rotterdam
00.37 De immense huizenzee van Egypte's hoofdstad Cairo met op de voorgrond de beroemde Sultan Hasanmoskee met hoge en slanke minaretten
00.49 Straatbeeld in Cairo met door twee paarden getrokken open rijtuigen
01.04 Voor kantoor van American Express klimmen passagiers in een rijtuig terwijl anderen zich laten vervoeren in een open auto
01.23 Kameeldrijver helpt jonge Amerikaanse vrouw in het zadel waarin zij schrijlings moet gaan zitten met de voeten gekruist
01.39 De kameel staat op waarbij de vrouw zich aan voor- en achter zadelknop moet vastgrijpen
01.43 Een drietal kamelen begeeft zich op weg en de berijdsters vermaken zich opperbest
02.01 De drie pyramiden van Cheops en een kleine er voor, alle hoog oprijzend uit de woestijn
02.05 De kameeldrijvers leiden hun vrachtjes naar de bouwwerken 02.21 Gids en twee mannelijke passagiers beklimmen de grote vierkant uitgehouwen steenblokken waarbij geuniformeerde Engelse schoolmeisjes toekijken
02.39 Gidsen helpen toeristen als gemzen tegen de pyramiden te klimmen
02.53 Op kamelen gezeten verlaten de passagiers de pyramiden gadegeslagen door Engelse militairen op excursie
03.07 Het massieve bouwwerk van de Sphinx
03.20 De excursietrein uit Cairo stopt langs het perron. Kruiers zetten hoge trappen bij de portieren gereed
03.45 De rijke Amerikanen verlaten de stationshal
03.55 De gepavoiseerde Rotterdam voor de kade
04.03 De excursiegangers begeven zich over de loopplank aan boord. Aan scheepswand een spandoek met 'Welcome home' 04.16 Passagiers nemen wuivend afscheid
04.22 De kapitein met een groepje passagiers op de brug waarbij hij aan een jonge Amerikaanse uitleg geeft
04.32 De Rotterdam voor anker in de beschutting van de hoge bergen bij Dubrovnik
04.50 Gefilmd vanaf een bergtop : Langzaam glijdt het schip naar de ankerplaats, de scheepshoorn luid loeiend
04.59 Dubrovnik aan de voet van de sterk in zee afglooiende bergen. Aan de waterkant de massieve stadsmuur met bastions
05.04 De Rotterdam voor anker in de verlaten baai
05.16 Het Dogenpaleis in Venetie met op de voorgrond dobberende gondels
05.29 Excursiegangers nemen plaats in een gondel die achterwaarts de kade verlaat en koers zet
05.52 Langs de monumentale bebouwing langs de waterkant
06.09 De Rialtobrug over het Canal Grande
06.29 De drukbezochte promenade te Nice met rechts op stoeltjes uitrustende wandelaars, de rug naar zee
06.37 Kapitein met groepje gasten op de brug waaraan hij zijn kijker uitleent
06.44 Kaap St. Vincent aan Spanje's Atlantische Zuidkust. Op het steile rotsplateau een witgepleisterd klooster met vuurtoren
06.51 Een straatje aan de waterkant van Marken
06.55 Markers kijken uit over de met botters gevulde haven
07.00 Ophaalbrug met dwars over straat gespannen waslijnen
07.10 Matrozen doen de voor Londen debarkerende passagiers uitgeleide bij het voorzichtig afdalen van de loopplank
07.24 Het lichtschip Amerose wordt aan bakboord gepasseerd
07.33 Juichende passagiers die uitbundig zwaaien naar het Vrijheidsbeeld, dat aan bakboord voorbijglijdt. Op de voorgrond een ferry
07.52 De skyscrapers van Manhattan Island met op de voorgrond de pieren van de scheepvaartmaatschappijen
08.10 De kadeloods van de Holland-Amerika Lijn
08.21 De passagiers gaan over de loopplank aan wal
08.35 EINDE