Main Content

Bekijk de originele versie van Loe de Jong's kijk op de oorlog De Bezetting deel 16: de oorlog in Indië

  • 4 augustus 2009
<p>Loe de Jong presenteert De Bezetting deel 16</p>
Zoom

Loe de Jong presenteert De Bezetting deel 16

Zestiende aflevering van een 21-delige serie documentaires waarin adhv archiefmateriaal een beeld wordt gegeven van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, samengesteld en gepresenteerd door dr. Loe de Jong. Mmv het RIOD. Deze aflevering: de Japanse bezetting van Nederlands-Indië tot en met de bevrijding.

BESCHRIJVING:

00:01:53 INLEIDING

Aandacht voor het Indonesisch nationalisme tijdens de Japanse bezetting, de Nederlanders in de Jappenkampen, de veroveringen van Japan, het bestuur van Nederlands-Indië, invoeren van Japanse gebruiken zoals een andere jaartelling en buigen voor de keizer, de gelijkschakeling van Nederlands-Indië en de onderdrukking van westerse invloeden, verzet van Nederlanders en Indonesiërs tegen de Japanse bezetting en beperking van bewegingsvrijheid door invoering van Indische persoonsbewijzen. SHOTS: decreet van de Japanse bevelhebber in het "Algemeen Indisch Dagblad", de Indonesisch-Japanse krant "Asia-Raya" en een Nederlands en Indisch persoonsbewijs. FOTO'S: div. van Jappenkampen, oa barakken, de bamboe-omheining en kerkhoven, de capitulatiebespreking van de opperbevelhebber van het KNIL, buigende Japanners, ir. Frans Kramer, voorzitter van het algemeen Landbouw-Syndicaat en voorzitter van de steunorganisatie voor behoeftige Europeanen, en Reinder de Lange, kapitein van de generale staf. ARCHIEFMATERIAAL: geallieerde luchtlandingen in Nederland in september 1944, anti-geallieerde en anti-Nederlandse optocht in Djakarta met Indonesische ondertiteling, oprukkende Japanse troepen en Indonesiërs die buigen voor Japan. *

00:13:16 NEDERLANDERS IN JAPANS KRIJGSGEVANGENSCHAP EN DE BIRMA-SPOORWEG

Aandacht voor Nederlandse militairen in Japanse krijgsgevangenschap, het leven in een krijgsgevangenkamp, het overbrengen van krijgsgevangenen naar andere plaatsen om dwangarbeid te verrichten, de aansluiting van het spoorwegnet van Thailand met dat van Birma, de Birma-spoorweg, aangelegd door krijgsgevangenen en de aanleg van een spoorlijn over Sumatra. INTERVIEW met Wim Kan, cabaretier, over zijn leven als krijgsgevangene op Java en de tocht per schip naar Rangoon in Birma. SHOTS: div. tekeningen van het leven in een Jappenkamp, oa spelletjes doen, uitdelen van eten, bijverdienste met groentetuintje, oven, sloperij van auto's, een menulijst van eten in een kamp en een kamp bij de Birma-spoorweg. FOTO'S: krijgsgevangenkamp Ohasi, div. van oerwoud in Thailand, div. van de Birma-spoorweg, oa krijgsgevangenen aan het werk, een kamp, een brug en een kerkhof. ARCHIEFMATERIAAL: krijgsgevangenen bezig met bouwwerkzaamheden, krijgsgevangenen aan het werk bij de Birma-spoorweg, een krijgsgevangenkamp en div. graven. *

00:25:26 JAPPENKAMPEN

Aandacht voor de beperking van bewegingsvrijheid, de opsluiting in Jappenkampen en de omstandigheden in de kampen. SHOTS: bekendmaking van verbod op contact met mensen buiten het Jappenkamp, het boek "De Japanse interneringskampen voor burgers gedurende de Tweede Wereldoorlog" door dr. Van Velden en div. kranten "The voice of Nippon" uitgedeeld in de kampen. FOTO'S: Japanse officier, Koreaanse kampbewakers, buigende mensen in een Jappenkamp en een geheime radio. ARCHIEFMATERIAAL: Nederlandse vrouwen in een Jappenkamp, oa bezig met wassen en eten koken en uitgemergelde mannen in een kamp. *

00:31:03 DE GEALLIEERDE GEVECHTEN TEGEN DE JAPANNERS

Aandacht voor de gevechten van de geallieerden in Birma en de landing op de eilandengroep Gilbert, de plannen om Boeing B-29 Superfortress-bommenwerpers te stationeren op de eilandengroep Marianen, de aanval op Rabaul, de landing in Hollandia, de oprichting van de Nederlandse militaire gezagsorganisatie Nica, de invasie van Tarakan en Balikpapan en het besluit de bevrijding van Nederlands-Indië over te dragen van de Amerikanen aan de Britten. FOTO'S: generaal Douglas MacArthur, stafbespreking te Washington, aanleg van geallieerde vliegvelden in China, bevoorrading van een vliegtuig mbv een olifant, dr. H.J. van Mook, gouverneur-generaal van Nederlands-Indië, met mr. Smits, Van der Plas en mr. Van Hoogstraten, Van Mook met schout bij nacht Koenraad, onderbevelhebber van de strijdkrachten in het oosten, en Van der Plas en een geallieerde tank en uitgehongerde kinderen tijdens de hongerwinter in Nederland. ARCHIEFMATERIAAL: aanval van Britse soldaten in Azië, schietende oorlogsschepen en in landingsvaartuigen overstappende Amerikaanse mariniers die vervolgens landen op de eilandengroep Gilbert, bijeenkomst van geallieerde oorlogsleiders in Cairo, Boeing B-29 Superfortress, de Amerikaanse landing in Hollandia, inspectiebezoek van MacArthur in Hollandia, bezoek van Van Mook aan Hollandia, aanval op koopvaardijschepen in de Stille Oceaan, uitdelen van voedsel aan de inheemse bevolking van Hollandia, scholing van Nica-soldaten en de geallieerde landingen op Tarakan en Balikpapan. *

00:43:43 DE INDONESISCHE BEVOLKING

Aandacht voor het uitleveren van geallieerde geheim agenten aan de Japanners door de Indonesische bevolking, het voedseltekort door de inname van de oogst door de Japanners, dwangarbeid van de inheemse bevolking, opstanden tegen de Japanse bezetting, de politieke beweging van Soekarno, propagandafilms voor dienst bij het Japanse leger, het bezoek van de Japanse minister-president generaal Hideki Tojo aan Java, de instelling van de Indonesische Centrale Adviesraad en de toezegging in 1944 dat Indonesië in de toekomst onafhankelijk zou worden. FOTO'S: verhongerde Indonesische dwangarbeiders en veldmaarschalk Terauchi, Japans opperbevelhebber in het zuiden. ARCHIEFMATERIAAL: sawa's op Java, uitdelen van rijstrantsoen, bouw van schepen op een door Japanners geleide werf, Japanse parade, Indonesische jongeren bezig met gymnastiek, Indonesiërs bezig met militaire oefeningen, het bezoek van Tojo aan Java, Soekarno tijdens een toespraak, demonstratie van de Indonesische bevolking nav de toezegging van toekomstige onafhankelijkheid, de Japanse inval in Indonesië, het bezoek van Soekarno aan Celebes en zijn terugkeer op Java. *

00:55:30 DE GEALLIEERDE OVERWINNINGEN

Aandacht voor de Amerikaanse bombardementen op de Japanse steden, het afwerpen van de atoombommen, de Japanse capitulatie, het uitroepen van de republiek Indonesië door Soekarno en de problemen voor de geïnterneerde Nederlanders mbt het uitroepen van de republiek. Aan het eind vraagt De Jong begrip voor alle Nederlanders die na de oorlog van Indonesië naar Nederland kwamen. SHOTS: de krant "Soeara Asia" met artikel "Indonesia Merdeka". FOTO'S: president Harry Truman. ARCHIEFMATERIAAL: Boeing B-29 Superfortress-bommenwerpers, brandende gebouwen in Tokio, Japanse zelfmoordpiloten beklimmen hun vliegtuigen, ontploffing van een atoombom, vernietigd Hirosjima of Nagasaki en Soekarno ea voor een huis.