Main Content

Bekijk de originele versie van Loe de Jong's kijk op de oorlog De Bezetting deel 18: Dolle Dinsdag, Slag om Arnhem, Spoorwegstaking

  • 18 augustus 2009
<p>Beginshot De Bezetting 18: de brug bij Arnhem</p>
Zoom

Beginshot De Bezetting 18: de brug bij Arnhem

Achttiende aflevering van een 21-delige serie documentaires waarin adhv archiefmateriaal een beeld wordt gegeven van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, samengesteld en gepresenteerd door dr. Loe de Jong. Mmv het RIOD. Deze aflevering: de Duitse panieksituatie vanaf dinsdag 4 september 1944, de geallieerde luchtlandingen bij Eindhoven, Nijmegen en Arnhem en de Spoorwegstaking van 17 september 1944.

BESCHRIJVING:

00:01:06 (+ 00:29:02) DE ENGELSE LANDINGEN BIJ ARNHEM

Aandacht voor de overwegingen om ten westen van Oosterbeek te landen, de Britse opmars door Oosterbeek, de Duitse reactie op de landingen bij Arnhem en de inname van de verkeersbrug over de Rijn door het bataljon van majoor John Frost. INTERVIEWS met: - Kate A. ter Horst-Arriëns over het gebruik van haar huis als Rode Kruis-post van de Britten tijdens de Slag om Arnhem;

00:07:14 DE INVASIE IN NORMANDIE, DE OPMARS VAN DE RUSSEN EN DOLLE DINSDAG

Aandacht voor de invasie in Normandië en de opmars in Frankrijk en België, de opmars van de USSR, de gedesorganiseerde terugtocht van het Duitse leger vanuit Frankrijk en België, de benoeming van prins Bernhard tot opperbevelhebber van de Nederlandse strijdkrachten, de toespraak van Gerbrandy op maandag 4 september over de inname van Breda, de verwarrende situatie die daarop ontstond met vluchtende Duitsers en NSB-ers, de opgetogen houding van Nederlanders, acties van het verzet, de geallieerde opmars, het herstel van de Duitse troepen, de verdedigingslinie langs het Albertkanaal en het Kempenkanaal en de inname van Maastricht. SHOTS: illegale kranten met artikelen over de invasie, de Christelijke Ambachtsschool te Rotterdam, de radiodistributiecentrale te Rotterdam, een radiotoestel, div. bevrijdingsedities van illegale kranten, oa "De Trom", "Het Dagelijks Nieuws", "De Vonk" en de Duitse propagandakrant "De Gil". FOTO'S: Hitler en Göring, vluchtende Duitsers, oa met gecamoufleerde vrachtwagens, op boerenwagens, te fiets en lopend, vluchtende NSB-ers, wachtende mensen met vlaggetjes, verzetsstrijder Samuel Esmeyer, wachtende werknemers in Eindhoven, de Westwall, generaal Kurt Student, veldmaarschalk Model en Amerikaanse troepen in Eysden. ARCHIEFMATERIAAL: de invasie in Normandië en de opmars in Frankrijk en België, een vliegende V-1, Duitse krijgsgevangen in Moskou, vluchtende Duitsers in Europa, beschieting door geallieerde vliegtuigen van wagens op een weg, het hoofdkwartier van prins Bernhard in de buurt van Brussel, Maastricht met de vernielde Maasbrug en arrestatie van Duitsers en NSB-ers. *

00:20:48 OPERATIE MARKET GARDEN EN DE AMERIKAANSE LANDINGEN

Aandacht voor het plan om dmv luchtlandingen in Nederland door te stoten naar Duitsland, de aanwezigheid van Duitse ss-divisies bij Arnhem, het oprukken van het grondleger vanaf het Kempenkanaal naar Nijmegen en de Amerikaanse landingen bij Son, Best, Veghel, Nijmegen en Grave. SHOTS: het Wilhelminakanaal bij Son en de Maas bij Grave. FOTO'S: Amerikaanse parachutisten in Nederland krijgen hulp van de bevolking en generaal James M. Gavin. ARCHIEFMATERIAAL: bespreking tussen veldmaarschalk B.L. Montgomery en generaal Dwight Eisenhower, Engelse zweefvliegtuigen en sleepvliegtuigen opgesteld op een vliegveld, generaal Robert Elliot Urquhart en enkele officieren en persverslaggevers, Britse parachutisten maken zich gereed om in te stappen en vliegen naar Nederland, Duitse tanks, oprukkende Britse tankcolonnes en de bevrijding van Valkenswaard. *

00:01:06 + 00:29:02 DE ENGELSE LANDINGEN BIJ ARNHEM Aandacht voor de overwegingen om ten westen van Oosterbeek te landen, de Britse opmars door Oosterbeek, de Duitse reactie op de landingen bij Arnhem en de inname van de verkeersbrug over de Rijn door het bataljon van majoor John Frost. INTERVIEWS met: - Kate A. ter Horst-Arriëns over het gebruik van haar huis als Rode Kruis-post van de Britten tijdens de Slag om Arnhem; - verzetsman en journalist Henri A.A.R. Knap over het begin van de Britse landingen en de reacties van het verzet op de eerste dag. SHOTS: straatshots van Oosterbeek, oa het spoorwegviaduct en een geallieerd strooibiljet met een oproep aan Nederlanders ten zuiden van de Rijn. FOTO'S: luchtopnames van Arnhem met de verkeersbrug over de Rijn en ss-generaal Sepp Dittrich. ARCHIEFMATERIAAL: de geallieerde luchtvloot en de Amerikaanse en Britse landingen, Duitse parachutisten springen uit een Ju-52, een man trapt een portret van Hermann Göring kapot, dropping van voorraden bij Arnhem, Duitse soldaten kijken en schieten naar de vliegtuigen en de opmars van Engelse troepen in Oosterbeek. *

00:38:10 DE SPOORWEGSTAKING

Aandacht voor de situatie van de NS na de Nederlandse capitulatie, de inzet van treinen voor deportaties en vervoer van Duitse goederen, het verzet ertegen, oa dmv sabotage, de mening van de NS-directie over de staking en de verwarring door de onaangekondigde oproep vanuit Groot-Brittannië tot een spoorwegstaking. INTERVIEW met kolonel J.J.F. Borghouts, oa vanuit het Binnenziekenhuis te Eindhoven, over KP-leider Jan van Bijnen, de onderduikperiode met zijn groep in het Binnenziekenhuis en de sabotage van het treinverkeer. SHOTS: een radiotoestel, het hoofdkantoor van de NS te Utrecht en het boek "Rijden en Staken" door dr. A.J.C. Rüter. FOTO'S: door het verzet ontspoorde en vernielde treinen, KP-leider Jan van Bijnen, aangebrachte explosieven op spoorrails, ir. W. Hupkes, directeur van de NS en een verlaten perron. ARCHIEFMATERIAAL: geluidsfragment waarin A. den Doolaard van Radio Oranje oproept tot een spoorwegstaking, stoomtreinen, auto's met paarden ervoor, met houtkachels en op gas, een paardentram en deportaties per trein vanuit Westerbork. *

00:50:36 DE GEALLIEERDE SITUATIE

Aandacht voor de bevrijding van Eindhoven, de inname van de Waalbrug bij Nijmegen en de opmars naar Arnhem, het Duitse tegenoffensief tegen de geallieerde corridor tussen Nijmegen en Eindhoven, de capitulatie van de Britten bij de Rijnbrug, de Britse posities in Oosterbeek en de terugtocht over de Rijn, de evacuatie van Arnhemse burgers en het plunderen van de huizen, de vernielingen van de Nederlandse havens en het verbod op voedselvervoer. SHOTS: de Waalbrug bij Nijmegen en de Rijnbrug bij Arnhem, div. stadshots in Arnhem en Oosterbeek, oa de omgeving van Oude Kerk te Oosterbeek en het huis van mevr. Ter Horst-Arriëns, de Rijn bij Oosterbeek en de Airborne begraafplaats te Oosterbeek. FOTO'S: het vernielde centrum van Nijmegen, verzetsstrijder Jan van Hoof, het centrum van Arnhem met de Rijnbrug, vernielde huizen, oa bij de Rijnbrug, de Eusebiuskerk, graven van een Britse soldaten, gedode en gevangengenomen Britse parachutisten, de evacuatie van Arnhemse burgers en de plunderingen door Duitsers. ARCHIEFMATERIAAL: de bevrijding van Eindhoven, het kaalscheren van moffenmeiden, vernielde huizen na het bombardement op Eindhoven, brandende gebouwen in Nijmegen, geallieerde troepen rijden over de Waalbrug bij Nijmegen en verwijderen Duitse springladingen, Duits luchtafweer tegen Britse parachutisten en zweefvliegtuigen, vernielde zweefvliegtuigen, Britse parachutisten bij Oosterbeek, oa bezig met een radio, het afwerpen van voorraden, gearresteerde Duitsers, Nederlandse verzetsmensen en Urquhart op het bordes van zijn hoofdkwartier in hotel-restaurant Hartenstein, oprukkende Duitsers, oa met gevangengenomen Britse parachutisten en met Britse voorraden, Engels geschut in Nijmegen en vernielde havens van Rotterdam.

INTERVIEWS met:

- Kate A. ter Horst-Arriëns over het gebruik van haar huis

als Rode Kruis-post van de Britten tijdens de Slag om Arnhem;

- verzetsman en journalist Henri A.A.R. Knap over het begin

van de Britse landingen en de reacties van het verzet op de

eerste dag;

- kolonel J.J.F. Borghouts, oa vanuit het Binnenziekenhuis te

Eindhoven, over KP-leider Jan van Bijnen, de onderduikperiode

met zijn groep in het Binnenziekenhuis en de sabotage van het

treinverkeer.