Nederland was in 1956 in de ban van de film Rock around the Clock van Bill Haley en zijn Comets. Op 1 september ging de film draaien in Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Leiden, waar de voorstellingen rustig verliepen. Bijna twee weken later, op 11 en 12 sepember, publiceerden vrijwel alle grote kranten opeens opvallende artikelen over de Rock&Roll-koorts in Engeland, omdat daar relletjes waren geweest. Pas daarna deden zich ook in Nederland ongeregeldheden voor.

Zo was er op 15 september in Utrecht sprake van herrieschoppen door kleine groepjes, wat drie dagen later uitmondde in de waarschuwing dat de film uit roulatie zou worden genomen als de jeugd zich niet beter gedroeg. Eind september waren er ernstige ongeregeldheden in Enschede en in Rotterdam was er begin oktober sprake van herrie. De onrust deed zich tot het eind van het jaar nog in diverse plaatsen voor.

Het gedoe ontstond ook door overbezorgde autoriteiten. Onderzoekers Krantz en Vercruysse schreven hierover in 1959: “Dit leidde in sommige gevallen tot ostentatieve voorzorgsmaatregelen, die het gehele publiek prikkelden en kleine groepen daaruit tot een al te beweeglijke en luidruchtige opwinding brachten. Deze ‘regiefouten’ werden zowel door de politie als door de zaaldirecteuren en gemeentebesturen gemaakt...

Bij de ongeregeldheden gedurende de maand oktober 1956 bij de vertoning van Rock around the Clock – nadat het een maand eerder jazzconcerten waren geweest die wangedrag bij jongeren hadden opgeroepen – kon meermalen opgemerkt worden, hoezeer juist preventieve verbodsbepalingen ergere gevolgen hadden dan de onverkorte vertoning van de film in een groot aantal plaatsen. De omvangrijkste en langst durende wanordelijkheden speelden zich te Apeldoorn af, waar vertoning van de film verboden was. (…) De moeite van het vermelden waard is nog, dat de directie van het Minerva-theater te Apeldoorn, waar de film zou draaien, ontstemd was over het verbod. Zij vreesde in het geheel niet voor haar meubilair en interieur.”

Op 20 oktober 1956 ging het mis in Apeldoorn. Na lang wikken en wegen besloot de toenmalige burgemeester Des Tombe de film te verbieden. Er kwamen berichten uit het buitenland en uit verschillende plaatsen in Nederland dat de vertoning tot ongeregeldheden en zelfs vernielingen had geleid en dat wilde de burgemeester, verantwoordelijk voor de openbare orde, voorkomen. Op zaterdag 20 oktober verscheen dan ook op het affiche in de vitrine van bioscoop Minerva dat de film op last van de burgemeester niet in het theater te zien zou zijn. Dat zette kwaad bloed. En wat begon als een onschuldig protest groeide, door onhandig optreden van de politie, tenslotte uit tot 3 dagen van onrust in Apeldoorn.

Op die bewuste zaterdagavond verzamelden er extra veel jongeren bij ijssalon La Venezia, er hing iets in de lucht. Er was wat rumoer over het verbod op de film maar het bleef vooralsnog bij gemopper. Toen stak de zoon van de groenteboer bij wijze van spreken de lont in het kruitvat: hij opende de ramen van de woning boven de winkel en draaide op zijn pick-up het gewraakte nummer ‘Rock around the Clock’. Terwijl de muziek over de markt schalde, begonnen mensen te dansen. Daarna liep de zaak verder uit de hand: jongeren sprongen voor een stadsbus die zich door de menigte probeerde te wurmen, anderen gooiden met bloemkolen en er werd gescandeerd: ‘Rock and roll’! De politie greep in, hield twee jongens aan en terwijl zij meegevoerd werden naar het bureau vormde zich een steeds groter wordende stoet van protesterende jongeren.

Daarmee was de toon voor de komende dagen gezet. De politie hield charges, en er was een samenscholingsverbod. Toch verzamelden jongeren zich steeds weer, voerden borden mee met de tekst ‘rock and roll’ en gingen zich hier en daar te buiten aan baldadigheden. In het politierapport van zaterdag rapporteerde brigadier Pastoor nog om 10 over 3 ’s nachts dat er enkele arrestaties zijn verricht en : “...dat de jongelui naderhand nog steeds weer door het centrum van Apeldoorn hebben gelopen en geschreeuwd van Rock and Roll. Daarbij hebben zij deze woorden op het gemeentehuis gezet en ook in de Nieuwstraat op de muur van kapper Gaston deze woorden gezet, waarbij zij tevens hebben geschreven ‘Weg met de burgemeester’.”

Op zondag gingen de relletjes door waarbij, volgens het politierapport op die dag, “...gedurende de hele avond groepsvorming optrad, waarbij de kreet “Rock and Roll’ voortdurend herhaald werd en gebruik gemaakt werd van stukken karton, houten schotten van marktkramen met de bekende woorden. Hierbij vielen verschillende baldadigheden voor, zoals gooien met stenen, halve klinkers en straatstenen...” Op deze dag werd ook een ruit bij de burgemeester ingegooid, een daad die de burgemeestersvrouw zich nog goed weet te herinneren: “Die steen ging rakelings langs de slaap van mijn man.”

Uiteindelijk liepen de relletjes in Apeldoorn met een sisser af. Na vier dagen verstomden de protesten, volgens ooggetuige Chris Eybergen nadat de burgemeester had beloofd dat de film alsnog gedraaid mocht worden als de jeugd zich verder rustig hield. In januari 1957 ging de film alsnog in roulatie in bioscoop Minerva zonder dat er nog één wanklank werd gehoord. Ook in andere plaatsen bleek toegeven aan de wensen van de jeugd de beste oplossing. In Gouda ontstonden er rellen nadat de burgemeester daar, in oneindige wijsheid, besloten had de film wel te draaien maar zonder geluid. Dat leverde de nodige wanordelijkheden op in de bioscoopzaal. Maar toen de volgende dag besloten werd de film dan toch maar met geluid te vertonen, bleef het rustig.

Toen was het de Rock and Roll, nu is het de rap. Zouden de problemen echt hierdoor worden veroorzaakt of hadden de onderzoekers van 1959 gelijk dat een overspannen reactie van de overheden oorzaak was van de grootste problemen? En kan dat rapport misschien ook nog eens naar de Amsterdamse hoofdcommissaris worden gestuurd?