Main Content

Salvador en Isabel Allende Beagle 20: Chili onder Allende

  • 10 december 2009
<p>Salvador Allende (Beeldbank Nationaal Archief)</p>
Zoom

Salvador Allende (Beeldbank Nationaal Archief)

De Beagle is op weg naar Chili. Het meest schrijnende historische trauma van Chili is nog altijd de militaire dictatuur onder Pinochet en het afzetten van Salvador Allende.

Salvador en Isabel Allende

Bekijk en beluister op deze pagina terugblikken op het Chili van Allende.

Aan Allendes bewind werd op 11 september 1973 abrupt een einde gemaakt door een rechtse militaire staatsgreep onder leiding van generaal Augusto Pinochet, waarbij Salvador Allende om het leven kwam. In de westerse wereld werd en wordt door historici algemeen aangenomen, dat Allende met een wapen uit Cuba zelfmoord beging, terwijl in het Oostblok en onder linkse historici hieraan getwijfeld wordt.

Zijn directe familie en zelfs voormalige vertrouwelingen hebben echter geen twijfel dat het zelfmoord was, zo hebben één van zijn artsen en twee lijfwachten de dode Allende gezien in het Moneda paleis, half liggend op een bank, zichzelf door het hoofd geschoten met de AK-47 die hij van Fidel Castro had gekregen, vlak nadat Allende afscheid had genomen van hen en andere vertrouwelingen en vlak vóór de inname van het paleis door Pinochet's troepen. Door het rechtse kamp werd dit gezien als bewijs dat Allende een communistische revolutie plande en het land zoals Cuba onder Sovjet-controle wilde brengen.

Daarnaast zijn er inmiddels meerdere bronnen openbaar gemaakt waaruit blijkt dat de CIA Pinochet en zijn handlangers daadwerkelijk gesteund heeft in zijn streven en greep naar de macht. De machtswisseling kwam de Amerikanen zeer goed uit: de marxist Allende zat hen sowieso al niet lekker onder andere vanwege de nationalisering van de koperindustrie, die voorheen in handen was van Amerikaanse bedrijven.

Op gezag van president Bill Clinton werden in oktober 1999 zo'n 1100 regeringsdocumenten vrijgegeven die inzicht gaven in de betrokkenheid van de Verenigde Staten bij de voorbereiding van de militaire coup. Eén van die documenten beschrijft substantiële toename in financiële bijdragen (van minder dan een miljoen dollar tot meer dan tien miljoen dollar) in 1972. In 2003 verklaarde minister van Buitenlandse Zaken Colin Powell in een televisie-interview dat wat er gebeurde in Chili in de jaren zeventig en wat er gebeurde met Allende niet iets is waar men trots op kan zijn als onderdeel van de Amerikaanse geschiedenis.

Op 6 oktober 2004 kondigde het Lagerhuis van Chili aan dat het een onderzoek zou beginnen naar de activiteiten van de CIA in Chili gedurende enkele tientallen jaren en in het bijzonder naar de inspanningen van de CIA gericht op het verhinderen van Allende's verkiezing in 1970.

Weer andere bronnen spreken over de Braziliaanse geheime dienst die een belangrijke rol zou hebben gespeeld in het omverwerpen van Allende.