Main Content

Napoleon had de pest aan Vrijdag de Zeventiende De geschiedenis van Vrijdag de Dertiende

  • 13 februari 2009
Zoom

Het is weer Vrijdag de Dertiende. Voor de angst hiervoor bestaat een heus woord: 'paraskevidekatria-fobie'. Ook is er statistisch onderzoek gedaan naar hoe vaak zo'n ongeluksdag voorkomt. Dat meldt Kennislink.nl. Daaruit blijkt dat de dertiende van een maand vaker op een vrijdag valt dan op een andere dag van de week.

Napoleon had de pest aan Vrijdag de Zeventiende

'Paraskevidekatria-fobie' is gebaseerd op drie Griekse woorden: vrijdag, dertien en angst. Ofwel 'paraskevi', 'dekatria' en 'fobie'. Iemand die hieraan lijdt, blijft daarom het liefst thuis op zo'n moment.

Dan moet het vervelend zijn om te weten dat de dertiende van een maand in een periode van 400 jaar 688 keer op een vrijdag valt. Niet dat het veel scheelt met de andere dagen: 684 donderdagen en zaterdagen, 685 maandagen en dinsdagen en 687 woensdagen en zondagen. Maar toch: het is méér dan op een andere dag. Per 400 jaar moeten we dus 688 keer rekening houden met iemand die wegens paraskevidekatria-fobie zich een dagje ziek meldt.

De angst voor het getal dertien, zo schrijft Anno.nl, 'stamt al uit de Babylonische cultuur (18e tot 6e eeuw voor Christus), waarin dertien het getal van verwoesting werd genoemd. Maar de gecombineerde angst voor het getal én de vrijdag heeft waarschijnlijk een christelijke achtergrond. Bij het laatste avondmaal zaten namelijk dertien man aan tafel: Jezus en zijn twaalf discipelen. En Jezus werd verraden en stierf aan het kruis. Op vrijdag.'

Kennislink weet ook dat in Italië Vrijdag de 17e veel meer als een ongeluksdag wordt beschouwd dan vrijdag de 13e. 'Dit heeft te maken met de schrijfwijze van 17 met Romeinse cijfers. Zeventien is namelijk XVII in Romeinse cijfers. Dit is een anagram van 'VIXI', wat Latijn is voor "Ik heb geleefd". In het huidige Italiaans is dat "vissi", om aan te geven dat het leven helemaal is afgesloten. Daarom wordt het getal zeventien in Italië geassocieerd met de dood. (...) Napoleon, die door zijn geboorte op Corsica door Italië is beïnvloed, weigerde zelfs op vrijdag 17 brumaire (= 3 november volgens onze kalender) ten strijde te trekken.'