De brand in Leiden is één van de grootste uit de 20e eeuw. Deze oogde uiterst spectaculair, omdat die uitbrak tijdens strenge vorst. Nota bene op dezelfde dag werd de Elfstedentocht gereden! Het bluswater bevroor daardoor vrijwel direct aan de kozijnen van het gebouw. Behalve de gevel bleef van het Middeleeuwse gebouw niets over.

De brand werd uitgebreid op film vastgelegd, en wekenlang in de bioscopen vertoond. De Rijkscommissie van Monumentenzorg bracht op 5 juni 1929 een advies uit over de herbouw van het stadhuis. Het advies hield globaal in dat de gevel aan de Breestraatzijde moest worden gerestaureerd, dat er een nieuw stadhuis moest komen achter die gevel, dat er een nieuwe gevel moest komen aan de Vismarktzijde en dat dit alles moest worden ontwerpen door één van Nederlands beste architecten.

De gemeente Leiden meldt hierover: ‘Pas in 1934 besloot de gemeenteraad na lang beraadslagen in zee te gaan met het ontwerp van ingenieur C.J. Blaauw. Alleen al de werkzaamheden van de gevelrestauratie namen vier jaar in beslag. Pas in december 1940 betrokken de burgemeester en wethouders hun werkkamers in het nieuwe stadhuis.’