`Honderd telefoontjes per dag, stapels dreigbrieven en tien bommeldingen. Dat was het directe effect toen Dick Swaab, directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek, in februari 1989 bekend maakte dat de hersenen van homoseksuele en heteroseksuele mannen verschillen.

Swaab deed zijn ontdekking bij toeval. In het kader van onderzoek naar aids constateerde hij bij vijftien overleden patiënten een vergroot gedeelte van de hersenen (de hypothalamus). De afwijking bleek echter niet kenmerkend te zijn voor aidspatiënten, maar voor homo’s in het algemeen.

Vanaf het moment dat de wetenschappelijke vondst in de publiciteit kwam, brak een felle discussie los. Het COC was verbijsterd. Henk Krol van de Gay Krant maakte zich zorgen dat homoseksualiteit zou worden teruggebracht tot een hersenafwijking. Volgens Krol is homoseksualiteit net zo normaal als heteroseksualiteit, dus onderzoek naar het ontstaan was overbodig. In Avro’s Televizier vergeleek Rob Tielman, voorzitter van Homostudies, het onderzoek van Swaab met het onderzoek naar joden en niet-joden.

Swaab had de commotie niet voorzien en was zeer verbaasd en getroffen. Er werd zelfs gedemonstreerd voor zijn huis in Amstelveen. “Ik dacht toen dat je kon spreken over alle aspecten van seksueel gedrag. En daar heb ik me in vergist.”

Andere Tijden, donderdag 26 februari, 20.25 uur, Nederland 2