Main Content

Onder de merkwaardige titel: "Ons Indië voor de Indonesiërs" In Europa+ 1984: NOS durft Indisch-koloniaal verleden te verfilmen

  • 18 februari 2009
<p> KNIL-militair P. Betaubun (still uit deel 1)</p>
Zoom

 KNIL-militair P. Betaubun (still uit deel 1)

Documentaire serie van Jan Bosdriesz over de onafhankelijkheidsstrijd van de Indonesische nationalisten in Nederlands-Indië van 1940 tot 1950.

Onder de merkwaardige titel: "Ons Indië voor de Indonesiërs"

Aflevering 1: Banzai (Leve de keizer)

In deze aflevering de verovering en bezetting van Nederlands-Indië door Japan; de opbouw van een Indonesisch leger; de Japanse houding tov het onafhankelijkheidsstreven; de invloed van het Japanse drilsysteem op de samenleving, ihb de jongeren; de situatie in de kampen. INTERVIEWS hierover met: - C. van Heekeren, bestuursambtenaar; - sir Laurens van der Post, Engelse verbindingsofficier; - S. Nishiyima, Japanse marinestaf; - dr. F.A. Staas, geïnterneerde scholier; - H.W.J. Siebenhaar, dienstplichtige bij KNIL; - Fujiwara, Japanse majoor (mn over samenwerking met islamitische organisatie PUSA op Atjeh tbv verovering Sumatra); - mevr. H. Siebenhaar-Scholte, schrijfster onder pseudoniem Lin Scholte; - mw L.M.H. Boon van Zele, weduwe van schrijver Tjalie Robinson; - P. Betaubun en J. Parinussa, Molukkers; - ir. Busono, scholier, TNI-militair; - O. Nishimura, Japans topbestuurder; - Tsuchiya, Japans officier, legerinstructeur PETA; - Kaneko, Japans officier; - dr. H. Roeslan Abdulghani, nationalist. ARCHIEFMATERIAAL, oa foto's (zw/w): - parade KNIL op Koningsplein te Batavia (aug. 1941) 58"; - oorlogsravage; overgave aan Japan 44"; - Japanse leger 20"; - bezoek Japanse premier Tojo aan Java (juli 1943) 1'14"; - (opleiding) Indonesische leger, de PETA 18" + 34" + 27" + 17" + 25"; - fragment redevoering Soekarno over samenwerking met Japan 1'37"; - Japanse propagandafilm tbv ronselen arbeiders 30"; - tekeningen van de kampen 1'08".

Afl. 2: Merdeka (Vrijheid)

In deze aflevering het bestuursvacuüm tussen de capitulatie van Japan en de komst van de Engelsen; de totstandkoming van de onafhankelijkheidsverklaring (de Proclamatie); meningsverschillen tussen Pemoedabeweging (de jongeren) en Soekarno; de vorming van een republikeins leger; de situatie in de kampen en de toenemende agressie van Indonesiërs tegen Japanners en Nederlanders; het onbegrip van het Nederlands (militair) gezag. INTERVIEWS hierover met: - sir Laurens van der Post, Engels verbindingsofficier; - Adam Malik, leider Pemoedabeweging, oa over ontvoering Soekarno; - O. Nishimura, Japans topbestuurder; - S. Nishiyima, Japanse marinestaf; - ir. Busono, scholier en TNI-militair; - Kaneko, Japans officier; - Tsuchiya, Japans officier, instructeur PETA; - C. Sisselaar, Nederlands parachutist; - sir Philip Christison, Brits generaal; - dr. H. Roeslan Abdulghani, nationalist; - dr L.M.G. Jacquet, bestuursambtenaar, over de situatie in en rondom de kampen; - mevr. T.H. van Gessel-de Jager; - P. Colson, tabaksplanter; - dr F.A. Staas, scholier; - S.M. Jalhay, beroepsmilitair. ARCHIEFMATERIAAL (zw/w), oa foto's: - instruktiefilm vervaardiging en gebruik van bamboesperen 1'33"; - plechtige overdracht Indonesische vlag door Japan; optocht 1'01"; - Indonesische leger 50" + 16"; - mannen- en vrouwenkampen 27" + 42"; - ondertekening capitulatie door Japan 32"; - Batavia; vrijheidsleuzen op trams en muren 1'01". -

 Afl. 3: Siáááp (Geef acht)

Aan de orde komen de nationalisten contra de Britten, Japanners, Nederlanders en Indo's; de houding van de Nederlandse gezagsdragers; de evacuatie van door de Pemoeda bedreigde kampen komt slechts langzaam op gang; onhoudbare situatie: rellen in Semarang. INTERVIEWS hierover met: - C. van Heekeren, bestuursambtenaar; - sir Laurens van der Post, Engelse verbindingsofficier; - Kubota, japans officier in Semarang; - C. Sisselaar, Nederlands parachutist; - P. Colson, tabaksplanter; - J.A. Titarsolej, Molukker; - J. van Zanten, geïnterneerde; - mevr. T.H. van Gessel-de Jager; - J.R. Mellema en K. Smit, scholieren; - E. Behr en D. Ogden, Britse officieren; - dr. L.M.G. Jacquet, bestuursambtenaar; - dr. F.A. Staas, geïnterneerde scholier; - sir Philip Christison, Brits generaal; - mevr. H. Siebenhaar-Scholte, schrijfster onder pseudoniem Lin Scholte; - mw L.M.H. Boon van Zele, weduwe van schrijver Tjalie Robinson; - ir. Busono, scholier, TNI-militair; - dr. H. Roeslan Abdulghani, nationalist. ARCHIEFMATERIAAL, oa foto's (zw/w): - alg. beelden Batavia: bevolking en leuzen 1'56"; - kampen alg. 38"; voedseldropping 25"; bevrijding 29"; - Soekarno en Hatta 22"; - Nederlandse gezagsdragers, oa Van Mook 21"; - door republikeinen gevangen genomen Indo's 27"; - rellen Semarang, september 1945 36" + 1'32".

 Afl. 4: Mata Mata Moesoeh (De ogen van de vijand)

Aan de orde komen de Britten op Java en Sumatra; moordpartijen door nationalisten, rampokmakers (bendes) en KNIL; de rol van Westerling; Bersiap-tijd; slachtpartij in Bronbeek; de strijd om Surabaya tussen Britten en nationalisten. INTERVIEWS hierover met: - E. Behr en D. Ogden, Britse officieren; - R.P.P. Westerling, vrijwilliger Nederlands leger, commandant); - J. Parinussa en J.A. Titarsolej, Molukkers; - S.M. Jalhay, beroepsmilitair; - sir Philip Christison, Brits generaal; - mevr. L.M.H. Boon- de Jager; - ir. Busono, scholier, TNI-militair; - dr H. Roeslan Abdulghani, nationalist; - mevr. H. Kamper-Weski; - dr Go Gien Tjwan, student; - sir Laurens van der Post, Brits verbindingsofficier. ARCHIEFMATERIAAL (zw/w), oa foto's: - Medan 9"; - parade voor paleis Batavia, oa Van Mook 1'00"; alg. beelden Batavia, oa Hotel des Indes 55"; - Ambonezen van het KNIL, de ordehandhavers 28" + 40"; - slachtoffers geweld, lijken 15"; - republikeinse leger 40"; - de slag om Surabaya, oa 1'20" + 1'22"; - landing KNIL op Celebes 54".

Afl. 5: Belanda Tabe (Hollanders, vaarwel)

Aan de orde komen het harde optreden van de Nederlanders na het vertrek van de Britten: politionele akties; Indonesische terreur als reaktie; terugtrekking Nederland onder internationale (VS) druk; soevereiniteitsoverdracht; het mislukken van de Nederlandse federale politiek; uitroepen republiek Indonesië; opstand in Bandung van federalisten; Molukse ex-KNIL-soldaten in de kou gezet. INTERVIEWS hierover met: - sir Philip Christison, Brits generaal; - E. Behr, Brits officier; - P. Colson, tabaksplanter; - G.C.F. van Nistelrooy, ex-dwangarbeider in Japan; - P. Betaubun, Molukker, KNIL-inlichtingendienst DST; - J.B. Vermeulen, commandant DST van de KNIL; - R.P.P. Westerling, vrijwilliger Nederlands leger, commandant; - J. Zwaan, dienstplichtige Nederlands leger; - prof. dr J.A.A. van Doorn, sergeant Nederlands leger; - dr H. Roeslan Abdulghani, nationalist; - C. van Heekeren, bestuursambtenaar; - dr L.M.G. Jacquet, bestuursambtenaar; - Tsuchiya, Japans officier; - S.M. Jalhay, beroepsmilitair KNIL. ARCHIEFMATERIAAL (zw/w), oa foto's: - interview met Van Mook in VS over federale politiek 1'58"; - Celebes: alg. (oorlogs)beelden + KNIL 58" + 45" + 53"; - opening parlementen federale staten Oost-Indonesië 53", Oost-Sumatra en Banka Biliton Riouw (oa Van Mook) 1'13"; - vertrek Nederlands leger uit Djokjakarta + souvereiniteitsoverdracht (namens de Kroon: dr A.H. Lovink) 55"; - Soekarno bij div. gelegenheden, oa met Amerikaanse journalisten 25" + 58".