Kijk hier naar het gefilmde verslag van het tweedaagse wereldkampioenschap hardrijden op de schaats in Göteborg in Zweden. Henk van der Grift reed bij aanvang van die wedstrijd met de Nederlandse vlag door het stadion.

De 500 meter werd gewonnen door de Rus Grishin met Van der Grift op de tweede plaats. Op de 5000 meter eindigde de Zweed Nilsson als eerste; de Nederlander Rudi Liebrechts werd tweede. De 1500 meter werd door Van der Grift gewonnen, net als de 10.000 meter. Daarmee won Van der Grift de wereldtitel, met op de tweede plaats de Rus Kosichkin en op de derde plaats Liebrechts.

In 1905 was Coen de Koning de laatste Nederlander voor van der Grift, die deze prestatie leverde. Meteen na die overwinning in Zweden werd in Amsterdam de Jaap Edenbaan gebouwd. Daardoor kregen Ard Schenk en Kees Verkerk de kans in eigen land te trainen, kwakkelwinter of niet.

Van der Grift zegt zelf hierover: "Ik heb in 1961 de basis gelegd voor het Ard-en-Keessie-tijdperk. Daarvoor heb ik eigenlijk te weinig erkenning gekregen.” Hier is geen woord van gelogen, want in onze schaatsgeschiedenis is er een waterscheiding gelegd in 1961.

In de jaren ervoor stelde schaatsend Nederland in de rest van de wereld bijna niets voor. Als er een kwakkelwinter was – en dat kon toen óók! – moest er op buitenlands ijs worden getraind. Na de titel van Van der Grift besloot de Nederlandse Sport Federatie om kunstijsbanen te bouwen. Vlak daarvoor had de NSF hierover nog een negatief besluit genomen, maar het tij was duidelijk gekeerd door het Nederlandse schaatsucces.

Voor de bouw was een kwart miljoen gulden nodig – erg veel geld in die tijd. Een medewerker van de Nederlandse Sport Federatie sprak Van der Grift daar later op aan: “Jouw kampioenschap heeft ons 250.000 gulden gekost. Daardoor hebben we namelijk in alle haast besloten om in Amsterdam de Jaap Eden Baan aan te leggen.”

Op 22 december 1961 werd die Jaap Edenbaan geopend, dus nog in hetzelfde jaar als de wereldtitel. Schaatsers als Ard Schenk en Kees Verkerk kregen eindelijk in eigen land de beschikking over goede faciliteiten. Nederland hoefde daarom niet weer 55 jaar te wachten op de volgende wereldtitel, maar slechts vijf.

De gouden eeuw van het Nederlandse schaatsen was begonnen, vooral dankzij de prestatie van Van der Grift. Zonder deze man uit Breukelen had het leven van Ard Schenk er vermoedelijk heel anders uitgezien.