Main Content

Monument Westerbork brandde af Bekijk originele opnames van barak Anne Frank

  • 20 juli 2009
kamp Westerbork
Zoom
kamp Westerbork

Gisteren brandde een originele barak uit Kamp Westerbork af. Ook Anne Frank en haar zus Margot moesten in 1944 in de barak enkele weken batterijen demonteren. Bekijk originele beelden van het gebouw.

Monument Westerbork brandde af

Het verlies van de barak is een grote klap voor het personeel van Herinneringscentrum Kamp Westerbork. Op het terrein staat geen enkele barak meer. Deze werden allemaal gesloopt in de jaren zeventig. Plan was dan ook om een van de laatst overgebleven originele barakken van een boer uit Veendam over te kopen. Na restauratie moest deze op de originele plek komen te staan.

Tijdens de oorlog diende de barak (nummer 57) voor industriewerkzaamheden. In het tachtig meter lange gebouw werden vooral batterijen gesloopt. Kampbewoners, onder wie ook Anne Frank, werkten er. Na de oorlog diende het gebouw als opvangplek voor gevangen NSB-ers en later als onderkomen voor Ambonezen. Na de oorlog werd een aantal van de barakken verkocht, met name aan boeren. Vanaf 1957 stond barak 57 in Veendam, waar deze dienst deed als landbouwschuur.

Fotograaf Rudolf Breslauer maakte in opdracht van de kampleiding in 1944 een film over het leven in Kamp Westerbork. In vier actes toont hij de schijnbaar onschuldige realiteit, van voetbalwedstrijden en werkzaamheden tot bonte avonden en deportaties. Tussen de beelden zijn ook opnames van de verloren gegane industriebarak: vooral in Acte II ziet u veel fragmenten waarin bewoners er batterijen demonteren.

Beschrijving Acte 2

(NB: tijdcodes niet geheel correct)

Tweede acte van een door de Duitsers gemaakte film over het leven en de arbeid in het doorgangskamp Westerbork voor Nederlandse joden. In dit deel vooral beelden van de recyclingswerkzaamheden die de gevangenen moesten uitvoeren op allerhande affvalstoffen, als batterijen, papier, hout en oude kleding. Ook maken ze b.v. zolen, boodschappentassen, en speelgoed.

00.00 Handelsmerk Agfa

00.04 Spoorwagon met lege batterijen wordt leeggekiept op

smalspoorlorrie. De inhoud wordt op houten tafels gestort

00.35 De gebruikte, platte batterijen worden 'onthoofd'.

Voor de camera wordt het werk langzaam uitgevoerd

01.05 Overzicht van het door 2 man uitgevoerde werk. De een

schuift de batterijen twee aan twee door een soort goot, aan

het eind waarvan de ander met een mes het bovenste deel

afhakt

01.25 Barak, waar de gevangenen aan tafels met hamer en

beitel de batterijen openen, waarna vrouwen de resten

ontleden, de cellen vrijmaken en in een bak gooien

02.23 Solderen van nieuwe cellen in het batterij-omhulsel,

waarbij telkens 3 cellen in een omhulsel gestopt worden . De

bovenkant van de batterij wordt daarna weer dichtgesmolten

03.10 Lichte barak, waarin oudere gevangenen bezig zijn met

het verwijderen van zilverlagen van papier

04.33 Vrouwen en meisjes zitten aan lange tafels in een

barak te naaien aan kledingstukken. Jonge vrouw maakt

uniformonderdeel met naaimachine. Andere vrouw is naarstig

aan haar werk. Machinaal aanzetten van knopen

06.47 Copeur snijdt met dunne lintzaag op elkaar gelegde

lappen stof in het gewenste model. Vrouwen knippen de stof

verder in model of zijn er patronen op aan het uittekenen

07.35 Vrouwelijke joodse gedetineerden maken

speelgoedbeesten van lapjes stof. Uitgestalde

speelgoedpaardjes

07.55 Vrouw beschildert speelgoedolifantjes van textiel

08.23 Vrouw zaagt met lintzaag onderdelen voor

speelgoedbeesten uit

08.56 Vier vrouwen achter de werkbank met de

houtbewerkingsmachine. Vrouw en man schuren onderdelen van

speelgoedbeesten op een slijpsteen, waarbij ze stofmaskers

dragen

09.39 Een groep van 5 vrouwen zet de onderdelen in elkaar,

waarna andere vrouwen het speelgoed beschilderen

10.28 Kleine spuiterij. waar twee mannen het speelgoed van

een laklaag voorzien

10.44 Uitstalling van het vervaardigd speelgoed

10.52 barak met bordje met opschrift Meubelmakerij

(Tischerei). Interieur, waar mann kasten, kisten etc.

machinaal bewerken. Opname van de freesmachine

12.31 Met handbeitel bewerken van stoelpoot op draaibank

13.06 Stenen barak met bordje bankwerkerij (Schlosserei).

Buiten naast de barak wordt met zware moker ijzeren bint

bewerkt

13.25 Interieur van de barak waar jongens in bankschroeven

geklemde werkstukken afvijlen

13.45 Smidsvuur, waar roodgloeiende stukken ijzer uitgehaald

worden, die op een aanbeeld bewerkt worden

14.35 Gedetineerden bewerken metaalbewerkingsapperatuur.

Detailopname van het afdraaien van een cylinder in een

bankschroef

15.55 Borstelmakerij

16.40 Schoenmakerij

17.23 Schoenen repareren, detailbeeld van het doorstikken

van een nieuwe zool. Machinaal uitstansen van nieuwe zolen

18.20 Uitsnijden van de zijkant van een te maken

boodschappentas uit tikar

18.40 Barakhoek waar vrouwen binnenbekleding op stukken

tikar naaien. Heer stikt op naaimachine de tasonderdelen aan

elkaar

19.29 Bundels zolen van tikar

19.48 Vrouw naait met de hand glace-handschoenen

20.04 Weverij, waar gedetineerden spinnenwiel en breimachine

bedienen

21.16 Twee vrouwen repareren ladders in zijden kousen

21.28 Ronddraaiende globe met animatie van handelsmerk Agfa

21.41 Einde acte 2