Main Content

Bekijk de originele versie van Loe de Jong's kijk op de oorlog De Bezetting deel 11: de geheime verbindingen met Londen

  • 2 juli 2009
<p>Loe de Jong - De Bezetting deel 11</p>
Zoom

Loe de Jong - De Bezetting deel 11

Serie documentaires in 21 delen waarin adhv archiefmateriaal een beeld wordt gegeven van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, samengesteld en gepresenteerd door dr. Loe de Jong. Mmv het RIOD. Deze aflevering: de geheime verbindingen met Londen.

Beschrijving

00:02:01 INLEIDING

Aandacht voor het belang van inlichtingen voor de geallieerde troepen in Groot-Brittannië en de Nederlandse situatie in 1940. INTERVIEW met baron P.L. d'Aulnis de Bourouill over zijn reden naar Engeland te gaan en zijn dropping als geheim agent in 1943. SHOTS: Nederlands wapen, invullen van notitiepapier, seinen per morsesleutel. FOTO'S: uitgestrekte bossen in Frankrijk. ARCHIEFMATERIAAL: oprukkende Duitse troepen, oa voertuigen, soldaten, vliegtuigen, radarinstallaties en schepen, het centrum van Londen, Engelse radarinstallaties, koningin Wilhelmina ondertekent formulieren en de Nederlandse regering in Londen, met oa minister-president Pieter Sjoerd Gerbrandy. *

00:07:33 GEHEIM AGENT LODO VAN HAMEL

Aandacht voor de eerste Nederlandse geheim agent luitenant ter zee Lodo van Hamel, de wijze van uitpeilen van geheime zenders, de mislukte poging naar Groot-Brittannië te vluchten en het proces tegen Van Hamel. INTERVIEWS met: - dr. J.F.Ph. Hers over het werk van Van Hamel, oa diens contacten, het seinen met een zender en de mislukte poging van Van Hamel om met hem ea vanaf het Tjeukermeer naar Groot-Brittannië te gaan, hun arrestatie en het proces; - luitenant-generaal Heye Schaper over de mislukte poging Van Hamel op te pikken van het Tjeukermeer met een Fokker T8W watervliegtuig. FOTO'S: Van Hamel, dhr. Menten, firmant van de Haagse Bank Heldering & Pierson, het bankgebouw Heldering & Pierson, Ton Buys, oud-adjudant onderofficier Allers, het huis van Allers, oud-radiotelegrafist Jan van den Hout, Fokker T8W en de Duitse militaire rechtbank. *

00:18:04 VOLGENDE GEHEIM AGENTEN

Aandacht voor de volgende geheim agenten, oa adelborst Hans Zomer, Aart Alblas, de wens van de Nederlandse regering in Londen om bepaalde personen voor informatie en advies naar Groot-Brittannië te halen, een rapport van Koos Vorrink gezonden aan de regering, dat per ongeluk werd toegeschreven aan dr. H.B. Wiarda Beckman die daarom gevraagd werd naar Groot-Brittannië te komen, het afzetten van Peter Tazelaar om Wiarda Beckman op te halen, de poging van Tazelaar, Wiarda Beckman, Frans Goedhart, mede-oprichter van "Het Parool", en adelborst Gerard Dogger, adjudant van de leiding van de Ordedienst (OD) en de arrestatie van Wiarda Beckman en Goedhart. INTERVIEWS met: - mr. S.E. Hazelhoff Roelfzema over zijn overtocht naar Engeland, het afzetten van Tazelaar met een motortorpedoboot op het strand van Scheveningen, de poging Wiarda Beckman naar Groot-Brittannië te halen; - Tazelaar over zijn belevenissen nadat hij was afgezet op het strand van Scheveningen, zijn opdracht om Wiarda Beckman mee te nemen. SHOTS: "Het Parool", de boulevard van Scheveningen. FOTO'S: Zomer, Alblas, Vorrink, dr. B.H. Sajet, Wiarda Beckman, Goedhart en Dogger. ARCHIEFMATERIAAL: trams in de winter van 1941-1942. *

00:26:20 BEGIN VAN HET ENGLANDSPIEL

Aandacht voor het verraad door George Ridderhof, de Duitse contraspionage Abwehr III-F olv majoor Giskes, de oprichting van de geheime dienst Special Operations Executive (SOE), het droppen van de geheim agenten Thijs Taconis en marconist Huub Lauwers, de infiltratie van Ridderhof en de arrestatie van Lauwers en Taconis, het verzoek van Joseph Schreieder, chef van de contraspionage van de SD, aan Lauwers om voor hem naar Groot-Brittannië te seinen, de verkeerde interpretatie in Groot-Brittannië, de daaropvolgende dropping van ..., die door de Haagse politieagenten Poos en Slagter werd gearresteerd, nalatigheid van SOE en de naar aanleiding daarvan gedane droppings en arrestaties van geheim agenten, het werk van verrader Anton van der Waals en het inschakelen van de zender van geheim agent Jan Jordaan voor de Duitsers. FOTO'S: kapitein Van den Berg van de OD, Ridderhof, Hotel Terminus te Utrecht en geheim agent Jan Jordaan. ARCHIEFMATERIAAL: het proces tegen Van der Waals, met oa Schreieder. *

00:36:29 DE MISLEIDING VAN SOE DOOR DE DUITSERS EN PLAN HOLLAND

Aandacht voor de in scène gezette vernielingen van Duitse objecten, de gedachtegang van de SOE daarover, de ontsnapping van Tazelaar en Dogger, de organisatie van Plan Holland, de landelijke verzetsgroep voor een invasie in Nederland, de dropping en arrestatie van geheim agent George Jambroes, organisator van Plan Holland, en de arrestatie van volgende geheim agenten en andere verzetsmensen, de ontsnapping van de geheim agenten Ben Ubbink en Pieter Dourlein, het einde van het Englandspiel en de Enquetecommissie Regeringsbeleid 1940-1945 over het Englandspiel. SHOTS: sluizen van het Julianakanaal, de zendmast bij Kootwijk, het Binnenhof met op nr. 7 het voormalig kantoor van Schreieder, opsporingsaffiche van Dourlein en Ubbink, verslag deel 4 van de Enquetecommissie Regeringsbeleid 1940-1945 en een brief van de Höhere SS- und Polizeiführer H. Rauter aan de Reichsführer SS Heinrich Himmler over Plan Holland. FOTO'S: president Franklin Roosevelt, generaal George Marshall, dhr. Fürstner, minister van Marine, Jambroes, geheim agent Beatrix Terwindt, het Groot Seminarium te Haaren, gevangenis voor geheim agenten, en mr. L.A. Donker, oud-minister van Justitie en voorzitter van de subcommissie van de Enquetecommissie Regeringsbeleid. *

00:44:44 ANDERE CONTACTEN MET LONDEN

Aandacht voor het contact via de Zweedse weg van dr. Oosterhuis, arts te Delfzijl, via de haven van Delfzijl naar Stockholm, waar consul-generaal A.M. de Jong contact heeft met de Secret Intelligence Service en het verraad door kapitein Aben. Contact per koeriers via de Zwitserse weg tussen dr. W.A. Visser 't Hooft, secretaris van de wereldraad der kerken, in Genève en de Vrij Nederland-groep in Nederland. De ontwikkeling vanaf 1943 van div. spionagegroepen, het werk van het Bureau Inlichtingen en het Bureau Bijzondere Opdrachten en wapendroppings. INTERVIEWS met: - D'Aulnis de Bourouill over zijn aankomst als geheim agent in Nederland en zijn werk in Nederland met medewerkers van de Zweedse weg en het Bureau Inlichtingen; - mr. C. Brouwer over het verzamelen van inlichtingen over het Duitse leger. SHOTS: de haven van Delfzijl, Stockholm, vervalst persoonsbewijs van D'Aulnis de Bourouill als Hendrik Verschuren, overzicht van Duitse onderscheidingstekens. FOTO'S: De Jong, kapitein Roossien van het schip Corona, een geheime zender, Jan Thijssen, organisator van de Radiodienst van de Raad van Verzet, en H.G. de Jonge, de eerste geheim agent van Bureau Inlichtingen en oprichter van de verzetsgroep Albrecht. ARCHIEFMATERIAAL: capitulatie van Italië, voorbereiding van de invasie in Groot-Brittannië en de invasie in Normandië. *

00:56:07 VERBINDINGEN PER PTT

Aandacht voor het systematisch in dienst stellen van de telefoon voor het verzet, het oprukken van de geallieerden in Zuid-Nederland, de telefonische contacten met de geallieerden in Eindhoven, de geheime verbinding door de Biesbosch en het gebruik van de illegale inlichtingen door de geallieerden, de dood van de bij het Englandspiel gearresteerde geheim-agenten in het concentratiekamp Mauthausen en het voorlezen van een deel van de afscheidsbrief van Van Hamel. SHOTS: een man telefoneert met een bedrijfstelefoon van de PTT, de centrale van de Provinciale Elektriciteitsmaatschappij voor Noord-Brabant te Geertruidenberg, het Van Abbemuseum te Eindhoven, de Biesbosch, morse per geheime zender, morse met een seinlamp, kaart van de IJssel bij Zwolle met alle militaire posities, beelden van Mauthausen en de grafsteen van Van Hamel en zijn broer Gerard. FOTO'S: PTT-technici J.H. Schuilinga en J.P. Posthuma, Arie van Driel, veerman door de Biesbosch, en Van Hamel. ARCHIEFMATERIAAL: verzetsfilm over de verbinding per boot door de Biesbosch, Engelse bommenwerpers boven Nederland en de IJssel bij Zwolle.