BESCHRIJVING:

00:01:06 INLEIDING

Aandacht voor de positie van de NSB met het aanwijzen door Adolf Hitler van Anton Mussert als leider van het Nederlandse volk, het protest van studenten tegen de NSB, de benoeming van prof. mr. J. van Dam tot secretaris-generaal van Opvoeding, Wetenschap en Cultuurbescherming en zijn taak studenten in de Duitse oorlogsindustrie tewerk te stellen, de oprichting van het studentenverzet De Raad van Negen door Han Gelder, het besluit tot de studentenstaking en de oprichting van de Secretarie van Staat van de NSB. INTERVIEWS met: - prof. mr. J. Drion, oprichter van "De Geus onder studenten", over illegale kranten; - A.J. van der Leeuw, oud-student Rijksuniversiteit Groningen, over de oprichting van de Raad van Negen. SHOTS: krantenartikelen in "De Telegraaf", de "Nieuwe Rotterdamsche Courant" en "Het Nationale Dagblad" over de benoeming van Mussert als leider van het Nederlandse volk, "De Geus onder studenten", "De Vrije Katheder", bericht van de benoeming van Van Dam, oproep tot staking, berichten over oprichting van de Secretarie van Staat van de NSB. FOTO'S: Gelder, dr. Johan Brouwer en Denis Mesritz. ARCHIEFMATERIAAL: kaderdag van de NSB in het Concertgebouw op 13 december 1942, met een toespraak van Arthur Seyss-Inquart, studenten van de Rijksuniversiteit Leiden luisterend naar een toespraak van prof. Cleveringa en de installatie door Mussert van de gemachtigden van de Secretarie van Staat. *

00:09:34 DE AANSLAGEN VAN DE VERZETSGROEP CS-6 EN DE GEVOLGEN ERVAN

Aandacht voor de verzetsgroep CS-6, het neerschieten van generaal H.A. Seyffardt door Jan Verleun, de daaropvolgende bespreking van de Duitse leiders Seyss-Inquart, F. Schmidt, H. Rauter en C. van Geelkerken van de NSB en hun besluit tot het nemen van gijzelaars onder studenten, het inzetten van verrader Anton van der Waals door Wilhelm Harster, Befelshaber van de Sicherheitspolizei, het arresteren van gijzelaars, de aanslag van dr. Gerrit Kastein op mr. H. Reydon, secretaris-generaal van het departement van Volksvoorlichting en Kunsten, en diens vrouw met het pistool van Van der Waals, de arrestatie van Kastein en diens zelfmoord, de beperking van het aantal studenten, de tewerkstelling van afgestudeerden in Duitsland en de loyaliteitsverklaring van studenten, de actie van studenten hiertegen en de reactie van de secretarissen-generaal. INTERVIEWS met: - M. Elffers-Harmsen over Leo Frijda en Hans Katan van de verzetsgroep CS-6 die bij haar waren ondergedoken; - prof. dr. Charlotte Ruys, hoogleraar te Amsterdam, over de inval van de Duitsers tijdens haar college en het afvoeren van gijzelaars; - Drion over de actie tegen de loyaliteitsverklaring. SHOTS: Cornelisstraat 6 te Amsterdam, het woonhuis van de familie Boissevain van CS-6, het ministerie van Binnenlandse Zaken, lijst met namen van Musserts gemachtigden, huis Clingendael te Den Haag, collegezaal te Amsterdam, Verordeningsblad met verordening over studenten en de loyaliteitsverklaring van studenten. FOTO'S: Frijda, Gerben Wagenaar, Verleun, C. van Geelkerken, Van der Waals en Kastein. *

00:19:55 ARTSENVERZET EN HET ONDERTEKENEN VAN DE LOYALITEITSVERKLARING

Aandacht voor het verzet van de Nederlandse artsen tegen de gelijkschakeling van hun beroepsgroep dmv een Nederlandse Artsenkamer, de ontmoeting tussen de artsen dr. Eeftinck Schattenkerk, dr. J. Roorda en dr. J.J. Brutel de la Rivière en de daaruit volgende oprichting van het Medisch Contact, de actie van de artsen afstand te doen van hun titel en het afplakken van hun naamborden en de Duitse reactie erop, de gedwongen ondertekening van de loyaliteitsverklaring van studenten, het ontslag van hoogleraren van de Universiteit van Amsterdam, de daaruit voortkomende stakingen van de Rijksuniversiteit Leiden, de houding van hoogleraren tegen de ondertekening van de loyaliteitsverklaring, het niet ondertekenen van de loyaliteitsverklaring door 86% van de studenten. INTERVIEWS met: - Brutel de la Rivière over zijn ontmoeting met Eeftinck Schattenkerk en Roorda en de oprichting van het Medisch Contact; - Drion over de strijd tegen het ondertekenen van de loyaliteitsverklaring; - ir. B. Suurenbroek, oud-student Technische Hogeschool Delft, over de poging van de Delftse Contactgroep studenten op te roepen de loyaliteitsverklaring niet te ondertekenen. SHOTS: Verordeningsblad over de oprichting van de Nederlandse Artsenkamer, tekening van prof. dr. G.C. Heeringa, oproep aan artsen om te verschijnen voor de tuchtraad van de Nederlandse Artsenkamer, de loyaliteitsverklaring van studenten en een radiorede van Van Dam. FOTO'S: naamborden van artsen waarvan met afgeplakte naam en/of beroep, Eeftinck Schattenkerk, Roorda, gebouw De Oude Manhuispoort van de UvA, mevr. Hazewinkel-Suringa, hoogleraar van de Juridische Faculteit prof. Woerdeman, hoogleraar Medische Faculteit, Technische Hogeschool Delft en prof. Muysken van deze hogeschool. *

00:31:42 DUITSE TEGENSLAGEN OP DE FRONTEN EN HET BEGIN VAN DE STAKINGEN

Aandacht voor de Duitse nederlagen in Tunis en Stalingrad, de geallieerde bombardementen, de spanningen bij het Nederlandse volk mbt een geallieerde overwinning, het bevel van Friedrich Christiansen Nederlandse soldaten weer in krijgsgevangenschap af te voeren, de staking in Twente die daaruit voortkomt, de reactie van de Duitsers en de oproep van Radio Oranje aan Nederlandse soldaten zich niet te melden voor krijgsgevangenschap. INTERVIEWS met: - Tj. Roorda over de aanzet tot staking bij Stork nav het bevel van Christiansen; - G.J. Assink, oud-leerlingzetter van het dagblad "Tubantia" bij drukkerij Van der Loeff, over het doorbellen van de staking naar bedrijven in Enschede. SHOTS: "Het Parool" met artikel over de grote actie van de geallieerden, het standbeeld De Dokwerker te Amsterdam, een vrouw typt op een typemachine, bevel van Christiansen om Nederlandse soldaten weer in krijgsgevangenschap weg te sturen, de machinefabriek van Stork, de katoenspinnerij Dikkers, de kant- en kousenfabriek De Jong en Van Dam, de Koninklijke Nederlandse Zoutindustrie, Weverij C.T. Stork, de Nederlandse Katoenspinnerij, Hazemeyers Fabriek van Elektrische Apparaten en de machinefabriek Heemaf in Hengelo, de fabriek van Palthe, de confectiefabriek Bendien en de Katoenspinnerij Scholten in Almelo, de ijzergieterijen Vulcanus en Industrie te Vaassen, uitgeverij NV Erven Tijl te Zwolle, de staatsmijn Maurits te Heerlen, krantenbericht over instellen van de avondklok, huis Clingendael te Den Haag en een radiotoestel. FOTO'S: Frans Goedhart, H.J. van den Broek, hoofdredacteur van Radio Oranje, minister-president Pieter Sjoerd Gerbrandy en melkrijders. ARCHIEFMATERIAAL: vernielde Duitse wagens en vliegtuigen en krijgsgevangenen bij de strijd in Tunis, krijgsgevangen Duitsers bij de strijd om Stalingrad, geallieerde bommenwerpers, de Big Ben te Londen, paraderende Duitse soldaten en arbeiders die per trein arriveren. *

00:41:08 UITBREIDING VAN DE STAKINGEN OVER HEEL NEDERLAND

Aandacht voor de uitbreiding van de staking over de rest van Nederland, de angst van de Duitsers voor overslaan van de stakingen naar België en Frankrijk en de daaruit voortkomende harde tegenmaatregelen dmv standrecht, het uitblijven van een reactie vanuit Groot-Brittannië, de mislukte oproep aan de NS om te staken en de dood van boer Berend Trip. INTERVIEWS met: - ir. W. Hupkes, directeur NS, over het uitblijven van de staking bij de NS; - Roorda over het uitblijven van grootscheepse stakingen in Amsterdam; - P.J. Stavast, inwoner van Nieuwe Pekela, over de bestorming van het gemeentehuis in Nieuwe Pekela en de intimidatie van de NSB-burgemeester; - A. Thiesing-Boes, inwoner van Nieuw-Buinen, over de toespraak van Berend Trip voor de staking in haar woonplaats en zijn arrestatie en executie. SHOTS: de veemarkt in Leeuwarden, Philipsfabriek te Eindhoven, het Girokantoor te Den Haag, standbeeld De Dokwerker te Amsterdam, affiche van politiestandrecht over stakingsverbod, radiotoestel, hoofdgebouw van de NS in Utrecht, de boerderij van Trip en het graf van Trip. FOTO'S: Rauter, mevr. G. Hakkert van de NS, jeugd in Groningen drinkt melk van stakende melkboeren en Trip. ARCHIEFMATERIAAL: geluidsfragment van de begintune van Radio Oranje. *

00:51:11 DE REACTIE IN LONDEN EN HET VERVOLG VAN DE STAKING

Aandacht voor het telegram over de stakingen van verzetsman Jan Thijssen aan het Bureau Inlichtingen in Londen, de reactie van de Nederlandse regering in Londen en de Britse houding, de stakingen op maandag 3 mei, de executie van inwoners van Marum, de doodvonnissen tegen stakers en burgers, de opsluiting in concentratiekamp Vught, verordeningen van de Duitsers, oa melding voor de arbeidsinzet van mannen van 18 tot 35 jaar en de inlevering van radiotoestellen en de daardoor toenemende haat tegen de Duitsers. INTERVIEW met mevr. S.. Hoekstra-Van der Vlugt, inwoner van Marum, over de executie van inwoners van haar woonplaats, waaronder een jongen van 13 jaar. SHOTS: oproep tot staking van de Raad van Verzet, het telegram van Thijssen, het boek "De April-Mei-Stakingen van 1943" door dr. P.J. Bouman, affiches over doodstraffen van stakers en willekeurige burgers, namenlijst in de krant van geëxecuteerde burgers, stille tocht op de Waalsdorpervlakte en div. grafkruizen. FOTO'S: Thijssen, burgemeester J. de Bruyne van Werkendam en het concentratiekamp Vught.