Main Content

Hoe bij Gazelle in Dieren de fietsen gemaakt worden Heel Nederland op de fiets

  • 13 juli 2009
Piet Pelle: het beroemde reclamemannetje van Gazelle
Zoom
Piet Pelle: het beroemde reclamemannetje van Gazelle

In 1925 werd door de bekende filmer Otto van Nijenhoff een bijzondere bedrijfsfilm over fietsfabriek Gazelle gemaakt. Hierin wordt het hele produktieproces nauwgezet in beeld gebracht. In de radiodocumentaire kunt u de hele bedrijfsgeschiedenis beluisteren, verteld door (oud)-werknemers onder wie oud-directeur Wim Breukink, vader van Erik Breukink.

Hoe bij Gazelle in Dieren de fietsen gemaakt worden

Sinds wanneer is Nederland fietsland? De moderne fiets met ketting werd pas in 1885 uitgevonden. Samen met de luchtband werd de fiets daarmee langzaam hét vervoermiddel voor de massa. Vooral in het vlakke Nederland sloeg de fiets direct aan. In 1902 maakte Gazelle in Dieren de eerste eigen fiets. Sindsdien is Gazelle dé fiets van Nederland.

Gedetailleerde scebeschrijving van de Gazelle-film:

00.11 Prent met luchtopname van het fabriekscomplex

00.16 Fabriekshal waar rijwielframes gecontroleerd worden

00.35 Frezerij waar naadloze koud-getrokken stalen framebuizen op freesmachines pas gemaakt worden

00.56 Het boren van pengaten in de lug tussen balhoofd en bovenframebuis

01.09 Het inslaan van de pennetjes in de gaten

01.18 Arbeider maakt stuuronderdelen passend

01.22 Het boren en nagelen van de twee vorkpoten die vooraf met hun boveneinde in de vorkkroon zijn gemonteerd

01.38 Boren van gaten voor de voorwielas in de voorvorken op synchroon lopende boormachine

01.45 Geboorde asgaten in het ondereinde van de voorvork

01.55 Onderdompelen van framedelen in soldeerbad voorafgaand aan het soldeerproces

02.08 Close-up van het eigenlijke soldeerproces waarbij het frame in een zgn. veldsmidse, omringd door vuurvaste steen ter voorkoming van warmteverlies geplaatst wordt. Het smidsvuur wordt gestookt met door een blaasbalg aangejaagde gloeiende houtskool waardoor het

kopersoldeer smelt en in de nauwe opening tussen buis en lug vloeit. De staaf kopersoldeer in de hand van arbeider is voorzien van borax (natriumzout van een boorzuur) om het vloeiproces te vergemakkelijken

02.15 Het solderen rondom de trapaslug van het frame van een damesfiets

02.25 Verwijderen van de laag borax die na het solderen is achtergebleven met een krachtige zandstraal

02.40 Close-up van het blankschuren van een framebuizen

02.48 Een ongeschuurd en een geschuurd frame

03.02 Richtbok waarin het frame zuiver gericht wordt

03.19 Close-up van de richtapparatuur

03.33 Lakken van de blanke frames boven een sproeikop

03.47 Voor de moffeloven gereedstaande rekken met gelakte frames met geheel rechts rekken met gelakte velgen

04.10 Deuren van de oven worden geopend en de rekken met frames en velgen naar binnen gereden

04.30 Automatische draaibank in de draaierij waarop onderdelen uit stalen staven gemaakt worden

04.45 Draaien van de bovenbalhoofdconus, koelen met zeepsopwater, het draaisel en de conus

05.10 Maken van de verbindingslug voor de twee hoofddelen van een fietsstuur uit een metalen strip in een hydraulische pers in de stamperij

05.30 Slijperij met in series opgestelde en door riemoverbrenging aangedreven slijpmachines voorzien van een stofafzuigkap

05.54 Schuren van een te nikkelen fietsvelg

06.17 Hal waarin arbeiders kleine onderdelen bundelen en de bundels in een bad reinigen en in een nevenbad afspoelen

06.45 Electrolytisch ontvettingsbad met fietsonderdelen

07.12 Het moderne roterende electrolyse-nikkelbad waarin kettingwielen genikkeld worden

07.33 Het nikkelbad met het roterende mechanisme waaraan de te nikkelen onderdelen worden opgehangen

07.50 Het nikkelen van velgen in een speciaal nikkelbad waarin door het inblazen van lucht waterstofbellen verwijderd worden en een mooie nikkellaag ontstaat

08.12 Het polijsten van fietssturen met roterende borstel

08.36 Montagezaal waar de rijwielen geassembleerd worden

08.40 Afspannen en richten van de wielen

08.46 De voorzijde van een wielenrichtbok voor het zuiver richten van de wielen door het afstellen van de spaken met behulp van een spaaknippel

08.51 Controleur controleert in de hand een gericht wiel na

08.53 Monteur die met een passer en meetlat een kettingkast van mollenhuid passend maakt

08.03 Gaten voor de trapas en achtertandwiel worden in het doek geponst

09.11 Monteren van de geprepareerde kast op het geraamte

09.25 Eindcontrole van het nog in haken hangende rijwiel

09.32 Vitrine met luxe model herenrijwiel op draaiplateau

09.42 Kijkje in enige administratieve afdelingen met eigentijds kantoormeubilair. Typiste aan het werk.

10.05 Close-up van typiste

10.15 Met rijwielen, banden en onderdelen bestemd voor de voorjaarsverkoop, vol geladen magazijn

10.34 Expeditieafdeling waar fietsen en onderdelen verpakt en voor verzending gereed gemaakt worden

10.37 Het magazijn gezien vanuit andere camerahoek

10.43 Personeel verlaat de fabriek te voet of op de fiets

10.59 EINDE