Hoe bij Gazelle in Dieren de fietsen gemaakt worden Heel Nederland op de fiets

- Zoom
- Piet Pelle: het beroemde reclamemannetje van Gazelle
In 1925 werd door de bekende filmer Otto van Nijenhoff een bijzondere bedrijfsfilm over fietsfabriek Gazelle gemaakt. Hierin wordt het hele produktieproces nauwgezet in beeld gebracht. In de radiodocumentaire kunt u de hele bedrijfsgeschiedenis beluisteren, verteld door (oud)-werknemers onder wie oud-directeur Wim Breukink, vader van Erik Breukink.
Hoe bij Gazelle in Dieren de fietsen gemaakt worden
Sinds wanneer is Nederland fietsland? De moderne fiets met ketting werd pas in 1885 uitgevonden. Samen met de luchtband werd de fiets daarmee langzaam hét vervoermiddel voor de massa. Vooral in het vlakke Nederland sloeg de fiets direct aan. In 1902 maakte Gazelle in Dieren de eerste eigen fiets. Sindsdien is Gazelle dé fiets van Nederland.
Gedetailleerde scebeschrijving van de Gazelle-film:
00.11 Prent met luchtopname van het fabriekscomplex
00.16 Fabriekshal waar rijwielframes gecontroleerd worden
00.35 Frezerij waar naadloze koud-getrokken stalen framebuizen op freesmachines pas gemaakt worden
00.56 Het boren van pengaten in de lug tussen balhoofd en bovenframebuis
01.09 Het inslaan van de pennetjes in de gaten
01.18 Arbeider maakt stuuronderdelen passend
01.22 Het boren en nagelen van de twee vorkpoten die vooraf met hun boveneinde in de vorkkroon zijn gemonteerd
01.38 Boren van gaten voor de voorwielas in de voorvorken op synchroon lopende boormachine
01.45 Geboorde asgaten in het ondereinde van de voorvork
01.55 Onderdompelen van framedelen in soldeerbad voorafgaand aan het soldeerproces
02.08 Close-up van het eigenlijke soldeerproces waarbij het frame in een zgn. veldsmidse, omringd door vuurvaste steen ter voorkoming van warmteverlies geplaatst wordt. Het smidsvuur wordt gestookt met door een blaasbalg aangejaagde gloeiende houtskool waardoor het
kopersoldeer smelt en in de nauwe opening tussen buis en lug vloeit. De staaf kopersoldeer in de hand van arbeider is voorzien van borax (natriumzout van een boorzuur) om het vloeiproces te vergemakkelijken
02.15 Het solderen rondom de trapaslug van het frame van een damesfiets
02.25 Verwijderen van de laag borax die na het solderen is achtergebleven met een krachtige zandstraal
02.40 Close-up van het blankschuren van een framebuizen
02.48 Een ongeschuurd en een geschuurd frame
03.02 Richtbok waarin het frame zuiver gericht wordt
03.19 Close-up van de richtapparatuur
03.33 Lakken van de blanke frames boven een sproeikop
03.47 Voor de moffeloven gereedstaande rekken met gelakte frames met geheel rechts rekken met gelakte velgen
04.10 Deuren van de oven worden geopend en de rekken met frames en velgen naar binnen gereden
04.30 Automatische draaibank in de draaierij waarop onderdelen uit stalen staven gemaakt worden
04.45 Draaien van de bovenbalhoofdconus, koelen met zeepsopwater, het draaisel en de conus
05.10 Maken van de verbindingslug voor de twee hoofddelen van een fietsstuur uit een metalen strip in een hydraulische pers in de stamperij
05.30 Slijperij met in series opgestelde en door riemoverbrenging aangedreven slijpmachines voorzien van een stofafzuigkap
05.54 Schuren van een te nikkelen fietsvelg
06.17 Hal waarin arbeiders kleine onderdelen bundelen en de bundels in een bad reinigen en in een nevenbad afspoelen
06.45 Electrolytisch ontvettingsbad met fietsonderdelen
07.12 Het moderne roterende electrolyse-nikkelbad waarin kettingwielen genikkeld worden
07.33 Het nikkelbad met het roterende mechanisme waaraan de te nikkelen onderdelen worden opgehangen
07.50 Het nikkelen van velgen in een speciaal nikkelbad waarin door het inblazen van lucht waterstofbellen verwijderd worden en een mooie nikkellaag ontstaat
08.12 Het polijsten van fietssturen met roterende borstel
08.36 Montagezaal waar de rijwielen geassembleerd worden
08.40 Afspannen en richten van de wielen
08.46 De voorzijde van een wielenrichtbok voor het zuiver richten van de wielen door het afstellen van de spaken met behulp van een spaaknippel
08.51 Controleur controleert in de hand een gericht wiel na
08.53 Monteur die met een passer en meetlat een kettingkast van mollenhuid passend maakt
08.03 Gaten voor de trapas en achtertandwiel worden in het doek geponst
09.11 Monteren van de geprepareerde kast op het geraamte
09.25 Eindcontrole van het nog in haken hangende rijwiel
09.32 Vitrine met luxe model herenrijwiel op draaiplateau
09.42 Kijkje in enige administratieve afdelingen met eigentijds kantoormeubilair. Typiste aan het werk.
10.05 Close-up van typiste
10.15 Met rijwielen, banden en onderdelen bestemd voor de voorjaarsverkoop, vol geladen magazijn
10.34 Expeditieafdeling waar fietsen en onderdelen verpakt en voor verzending gereed gemaakt worden
10.37 Het magazijn gezien vanuit andere camerahoek
10.43 Personeel verlaat de fabriek te voet of op de fiets
10.59 EINDE
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Gazelle Agentschap jaren '50
- Gazelle Agentschap jaren '50
- Zoom
- Gazelle met kruisframe (1930)
- Gazelle met kruisframe (1930)
- Zoom
- Rekening gazelle-fiets 1949
- Rekening gazelle-fiets 1949
- Zoom
- Gazelle transportfiets 1933.
- Brochure Gazelle-transportfiets 1933
- Zoom
- Gazelle uit 1932
- Gazelle uit 1932
- Zoom
- In de Gazellefabriek (1946)
- In de Gazellefabriek (1946)
- Zoom
- De Gazellefabriek in Dieren in 1927
- De Gazellefabriek in Dieren in 1927
- Zoom
- Piet Pelle op zijn Gazelle
- Piet Pelle: het beroemde reclamemannetje van Gazelle