Hoe de wereld de muziek insluipt Zingen aan het hof
Deze zomer gaat OVT Historisch muzikaal, met Bach, Beethoven en Mozart, en met wie voor en wie na hen kwamen. Niet alleen vanwege de muziek, maar ook omwille van de historie. Want kun je de tijd horen als je goed luistert? Met aanstaande zondag: de late Middeleeuwen ofwel de vroege Renaissance.
Hoe de wereld de muziek insluipt
Kunstenaars of componisten van naam worden vaak verbonden aan een tijdperk. Niet zozeer omdat ze beter zijn dan de rest van hun collega’s maar omdat ze symbool worden voor een periode of gebeurtenis. De naam van Guillaume Dufay is misschien bekender dan zijn muziek én zijn naam is onlosmakelijk verbonden met het Bourgondische hof in de 15e eeuw.
Tegelijkertijd is het onduidelijk of hij überhaupt ooit in dienst is geweest van de hertogen. Hij schreef wel in 1436 het motet ter ere van de inwijding van de Duomo, de Santa Maria del Fiore in Florence. Een succes want een ooggetuige schrijft: ‘ het leek alsof de harmonieën en de liederen van de engelen en van het goddelijk paradijs uit de hemel naar ons waren gezonden om een onvoorstelbare welluidendheid in onze oren te fluisteren.’
Bijna alle belangrijke componisten in de 15e eeuw komen uit het gebied van de hertogen van Bourgondie, een rijk strekkend van het noorden van België tot ver in Frankrijk. Officieel is de hoofdstad Dijon, maar het hof met gevolg trekt rond en strijkt vaak neer in Lille, Brussel, Brugge of Gent.
Op sleeptouw met Filips de Goede en Karel de Stoute gaat een korps van minstreels, trompettisten, trommelaars, violisten, luitisten, harpisten, doedelzakspelers en componisten, die vanuit heel Europa komen en die niet alleen ten behoeve van de kerkdienst optreden maar ook meewerken aan het wereldlijk vermaak.
Interessant is ook dat de wereld in de muziek binnenkomt. Een priester als Guillaume Dufay schreef ook talloze liefdesliedjes, waarvan het soms niet duidelijk was of ze gingen over de maag Maria of over een maagd die hij het hof had gemaakt.
In de 15e eeuw begint de renaissance in de muziek, de wereld gaat meedoen. Natuurlijk gebeurt er nog heel veel binnen het geestelijk en kerkelijk kader. Er wordt gezongen in de kerk, in de hofkapel, maar ook op straat wordt er gemusiceerd. En al wordt er gezongen voor God, zoals gezegd, vaak, heel vaak gaat het ook over de wereldse liefde.
Zondag 12 juli in OVT de vroege Renaissance, met: middeleeuwenhistoricus Wim Blockmans, zanger en dirigent Andre Cats, en musicoloog en componist Leo Samama
