Main Content

Bekijk de originele versie van Loe de Jong's kijk op de oorlog De Bezetting deel 9: de jodenvervolging

  • 18 juni 2009
<p>Begin van deel 9</p>
Zoom

Begin van deel 9

Negende aflevering van een 21-delige serie documentaires waarin adhv archiefmateriaal een beeld wordt gegeven van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, samengesteld en gepresenteerd door dr. Lou de Jong. Mmv het RIOD. Deze aflevering: de jodenvervolging en deportaties naar concentratiekampen.

Beschrijving:

00:01:17 INLEIDING Aandacht voor het ontstaan en het ongrijpbare van de jodenvervolging, de Nederlandse houding tegen de eerste anti-joodse maatregelen, de Februaristaking, de hulp van de NSB bij de jodenvervolging, de onteigening van joodse bedrijven, beperking van de bewegingsvrijheid van joden, de joodse reactie hierop, de Joodse Raad en de Joodse Coördinatie Commissie. INTERVIEWS met: - Piet Nak, werknemer gemeente Amsterdam, over de Februaristaking; - prof. mr. I. Kisch, oud-lid van de Joodse Coördinatie Commissie, over deze commissie en diens voorzitter mr. Lodewijk Ernst Visser, oud-president van de Hoge Raad. SHOTS: brief van NSB-er Meinoud Rost van Tonningen aan Anton Mussert over het toe-eigenen van joodse eigendommen en een portret van Visser. FOTO'S: het standbeeld De Dokwerker te Amsterdam en div. van borden met beperking van de joodse bewegingsvrijheid. ARCHIEFMATERIAAL: toespraak van Adolf Hitler voor de Rijksdag van 30 januari 1939 over het jodenvraagstuk, een mars van de NSB door de Amsterdamse jodenbuurt, affiches van de film "De eeuwige jood" en fragmenten uit de film "Der ewige Jude". *

00:14:48 JOODSE WERKKAMPEN EN JOODSE ARBEIDSINZET Aandacht voor de werkkampen voor joodse werklozen, onder dwang georganiseerd door de Gewestelijke Arbeidsbureaus, de waarschuwing van de illegale pers hierop niet te reageren, de invoering van de jodenster, verdere beperking van de bewegingsvrijheid voor joden, het gesprek van SS-hauptsturmführer Ferdinand aus der Fünten met de voorzitters van de Joodse Raad, A. Asscher en prof. dr. D. Cohen, waarin hij zei dat alle joden naar Duitsland moesten om daar te werken, Hitlers besluit tot vernietiging van het joodse volk, de uitroeïngbataljons van R. Heydrich tijdens de inval in de USSR, het idee van Adolf Eichmann om gaskamers te laten bouwen in Polen en reacties van het verzet. INTERVIEW met prof. dr. Jacques Presser, leraar aan het Joods Lyceum te Amsterdam, over het laatste eindexamen van de leerlingen en de arbeidsinzet. SHOTS: "Het Parool" met het artikel "Nederlandse joden naar concentratiekampen", "Het Joodsche Weekblad", een jodenster, protestbrochure tegen de jodenster, verzetsblaadjes, oa een gestencilde oproep voor solidariteit met de joden, "Manifest bij de wederinvoering der slavernij" door verzetstrijder Gerrit-Jan van der Veen, "Verzet" van Koos Vorrink en "De slag is gevallen", gewondenverklaring van een bij de Grebbeberg gewond geraakte jood en het door Friedrich Christiansen afgewezen verzoek om vrijstelling van deportatie van deze jood. FOTO'S: Heinrich Himmler, Heydrich, gevangenneming en executie van joden door uitroeiingsbataljons in de Sovjet-Unie, Eichmann, Van der Veen en Vorrink. *

00:24:34 DE RAZZIA'S Aandacht voor de razzia's op joden van 14 juli 1941 en volgende razzia's, de verordening voor het rijden van extra trams, het protest van de Rooms-Katholieke Kerk, de arrestatie van 700 katholieken van joodse afkomst, de registratie voor joden, de inzet van NSB-ers en NSB-agenten bij de razzia's, de Hollandsche Schouwburg en het onderduiken van joden. INTERVIEWS met: - mevr. G. Sijes-Van der Hulst over de razzia in de Nieuwe Kerkstraat te Amsterdam; - J. Meulenbelt, toenmalig student, over hoe hij met zijn groepje joodse kinderen bij anderen onderbracht. SHOTS: telegram over het rijden van extra trams voor jodentransport, "Telegraaf" met artikel van F. Schmidt over de jodenkwestie, Mauthausen, verordening voor registratie van joden, persoonsbewijs met een J, "Statistiek der bevolking van joodschen bloede in Nederland", lijst van joodse inwoners te Haarlem, brief van Rauter aan Himmler over het arresteren van joden en een Henneicke-kwitantie met vergoeding voor het aangeven van joden. FOTO'S: SD-hoofdkwartier aan de Euterpestraat te Amsterdam, joodse non Edith Stein, extra editie van "Het Joodsche Weekblad", Mauthausen, H. Rauter, de Nieuwe Kerkstraat te Amsterdam, opgepakte joden in de Hollandsche Schouwburg te Amsterdam, joodse kinderen in de kindercrèche tegenover de Hollandsche Schouwburg en een man met een joodse baby. *

00:35:39 DE JOODSE RAAD EN DE VERNIETIGING VAN JODEN Aandacht voor de moeilijke situatie waarin de Joodse Raad zat, protestants-gedoopte joden, gemengd gehuwden, sterilisatie en het kerkelijk verzet hiertegen, Portugese joden, het onduidelijke lot van joden die werden afgevoerd, de geallieerde verklaringen over de vernietiging, het gesprek van De Jong met minister-president Pieter Sjoerd Gerbrandy om hem de vernietiging duidelijk te maken, het intrekken van 7000 voorlopige vrijstellingen voor werk in werkkampen, het afzetten van jodenbuurten in Amsterdam, het leeghalen van joodse huizen door de firma A. Puls en de toe-eigening van joodse eigendommen. SHOTS: persoonsbewijs met een J en de stempel "Inhaber dieses Ausweises ist bis auf weiteres von Arbeitseinzats freigestellt", brochure "Die Herkunft der sogenannten Portugiesischen Juden", "Gids van den Joodschen Raad voor Amsterdam, "Het Parool" uit september 1943 met een artikel met het woord "gaskamer", telegram van de SD in Den Haag aan de SD in Amsterdam over de toestemming aan H.J. Feldmeijer om joodse eigendommen uit te zoeken, lijst van door Feldmeijer uitgezochte goederen en het tijdschrift "Storm SS" met foto's van de deportaties. FOTO'S: de Joodse Raad, div. van joodse kinderen, ingezamelde goederen voor joden, het bureau van de Joodse Raad, hervormd theoloog dr. J. Koopmans, bakken met brieven verzameld door de Joodse Raad voor joden in werkkampen, opgehaalde brug en prikkeldraadversperringen rondom de Jodenhoek, gearresteerde joden, verhuiswagen van de firma Puls en Feldmeijer. *

00:49:00 DOORGANGSKAMP WESTERBORK Uitleg over het ontstaan van en het leven in het doorgangskamp Westerbork, de transporten naar de vernietigingskampen en voorlezen van gedichten uit "Er viel geen duisternis over de aarde" van Greet van Amstel. SHOTS: div. kamptekeningen van A. Koscielniak ui Polen. FOTO'S: villa van de kampcommandant te Westerbork, kampcommandant SS-obersturmführer Gemmeker met secretaresse en vriendin Hassel en Aus der Fünten, de ordedienst, de poort van Auschwitz-Birkenau, aankomst en selectie van joden te Auschwitz-Birkenau en opgepakte joden op het Jonas Daniël Meijerplein te Amsterdam. ARCHIEFMATERIAAL: div. aankomsten in Westerbork van treinen met joden en de registratie van de joden in het kamp, joden bezig stenen te slepen, de sloopwerkplaats voor vliegtuigonderdelen, het naaiatelier, schoenenproductie, cabaret in het kamp en het vertrek van een transport naar Polen.