‘Omstreeks de eeuwwisseling is de exploitatie van de meeste steenkolenmijnen in Limburg, die in handen was van particuliere ondernemingen, door de staat der Nederlanden overgenomen. Geleidelijk is daarna het machtige complex van bedrijven ontstaan waarbij thans tienduizenden werk hebben gevonden’, meldt het Polygoonjournaal trots over een schijnbaar bloeiende en nuttige bedrijfstak.

‘In het donkerste der aarde delven de mijnwerkers het zwarte goud dat voor onze nationale economie van zulke onschatbare betekenis is’, vervolgt het Polygoon het succesverhaal. Een productie die ook tijdens de oorlog doorging, zo toont de relatief lange film ‘De delvers van het zwarte goud’ (12,5 min.) uit 1941 aan

Een zwarte zijde van de mijnbouw vormen de ongelukken. ‘Gedurende enkele dagen heerste er in de Limburgse mijnstreek grote spanning, nadat bekend was geworden dat er in de mijn Willem Sophia ten gevolge van een instorting in een gang op 217 meter diepte drie mijnwerkers geïsoleerd zaten’.

Deze keer liep het goed af, ook door snel te handelen. ‘Het reddingswerk werd direct met kracht aangepakt.’ De opluchting was dan ook groot. ‘De hele mijnstreek leefde mee met deze geslaagde redding. En overal werden de mannen dan ook met vreugde verwelkomd.' En 'Gluck Auf.'

Midden jaren zeventig was het einde verhaal voor de Nederlandse mijnen, ondanks nieuwe technische hulpmiddelen bij de winning van het ‘zwarte goud’. ‘Door de mechanisatie kon de productie weliswaar aanzienlijk worden opgevoerd maar tenslotte woog het rendement bij lange na niet op tegen de kosten en werd besloten tot inkrimping en sluiting’, vat Polygoon de ondergang van de mijnindustrie economisch samen.

Bij Beeld en Geluid vindt u nog meer polygoonfilms over dit thema.