Main Content

Militaire belang is enorm Postduiven in oorlogstijd

  • 17 juni 2009
Monument in Brussel ter ere van de oorlogsduiven van de Eerste Wereldoorlog
Zoom
Monument in Brussel ter ere van de oorlogsduiven van de Eerste Wereldoorlog

Het houden van postduiven in oorlogstijd is een linke bezigheid. In plaats van een geinige liefhebberij wordt het opeens een activiteit met een groot strategisch belang.

Militaire belang is enorm

Het houden van postduiven tijdens de Eerste Wereldoorlog was van militair belang. Alle strijdende partijen hebben daarom op grote schaal gebruik gemaakt van deze vliegende koeriers. Dat schrijft Heim Meijerink op de site ‘Postduiven, helden in de Eerste Wereldoorlog’, waarop hij een uitgebreide studie heeft geplaatst.

Uit eerder onderzoek bleek al dat in deze oorlog het aantal postduivenverenigingen in Haarlem daalde van acht naar één. Zoals Marijke den Hollander van de Katholieke Universiteit Leuven zei: “Vanwege de vrees voor militaire spionage werd de duivensport verboden. Wie toch met zijn duiven op stap ging riskeerde dat ze in beslag werden genomen."

Meijerink schreef aan deze redactie: ‘Het afgelopen jaar heb ik mij verdiept in een historisch onderwerp waarover in Nederland vrijwel niet gepubliceerd is: het gebruik van postduiven in oorlogen.’ Het is inderdaad een vergeten hoofdstuk, dat zeer de moeite waard is om verder uit te zoeken.

In de Tweede Wereldoorlog bijvoorbeeld was het houden van postduiven ronduit een levensbedreigende zaak. De bezetter beschouwde het houden van deze beesten militair-strategisch van grote waarde en trad daarom keihard op tegen overtreders. Er zouden zelfs complete onderduikcircuits zijn opgezet om topduiven uit handen te houden van de Duitsers. Op deze manier hoopten duivenhouders hun sport te redden totdat Nederland weer was bevrijd.

Meijerink heeft onder meer het verhaal van de Franse heldenduif Vaillant opgeschreven. Op 4 juni 1916 werd deze losgelaten op fort Vaux tijdens de Slag bij Verdun, met in een kokertje de volgende boodschap: ‘Wij bezwijken langzamerhand onder gasaanvallen. We moeten dringend ontzet worden. Dit is mijn laatste duif. Getekend, commandant Raynal.’

Waarop Meijerink vervolgt: ‘De duif keerde echter meteen terug in het fort omdat er te veel gas hing. Een tweede poging lukte wel en hoewel het fort uiteindelijk toch in Duitse handen viel, herinnert een monument ter plaatse nog altijd aan de duif Vaillan,t die vergiftigd door het gas stervend zijn hok binnenviel. De vogel ontving postuum medailles, werd opgezet en kreeg een plekje in het Franse legermuseum.’