Op 24 maart 1909 meldde Dagblad De Eemlander dat mr. Alphert baron Schimmelpenninck van der Oye de nieuwe burgemeester was van de gemeenten Doorn en Maarn. Hierdoor zou hij tien jaar later verantwoordelijk worden voor de huisvesting van de Duitse keizer.

Aan het einde van 1918, na afloop van de verloren Eerste Wereldoorlog, ontvluchtte de Duitse keizer Wilhelm zijn land om onderdak te zoeken in Nederland. Een jaar later vestigde de balling zich definitief in Huis Doorn. De vluchteling werd opgewacht door de burgemeester zelf, die daarmee in het oog kroop van een wereldwijde cycloon van verontwaardiging.

Keizer Wilhelm II, zonder beroep

Zowel de Engelsen als de Fransen protesteerden namelijk heftig tegen deze verhuizing, omdat Doorn te dicht bij Duitsland zou liggen. Volgens deze landen zou Wilhelm zo een ongezonde invloed kunnen blijven uitoefenen op zijn vaderland. De Engelse krant The Daily Chronicle schreef in maart 1920: ‘Het blote feit van zijn nabijheid is een aansporing voor samenzweringen. Wij rekenen daarom erop om zonder uitstel te vernemen dat de ex-keizer genoopt is om op grotere afstand van de grens verblijf te nemen.’

Nederland luisterde niet naar deze kritiek, ondanks de groeiende internationale druk. In 1921 werd vanuit Frankrijk zelfs gedreigd om bommen te gooien op Doorn, maar dat was pure bluf, want zo belangrijk vonden de geallieerden de gewezen keizer toch niet. Ook de Duitsers hadden al snel geen belangstelling meer voor deze man, die op zijn nieuwe landgoed een merkwaardige liefde voor houthakken ontwikkelde.

Meer relletjes

Schimmelpenninck van der Oye bleef contacten onderhouden met de beroemdste inwoner, die zijn gemeente ooit huisvestte. In 1922 sprak hij tijdens de bekendmaking van de verloving van de ex-keizer met de 34-jarige prinses Hermine Reuss.

De gemeente Doorn trapte met de aankondiging van het huwelijk van Wilhelm zelfs een nieuwe internationale rel, omdat deze in het openbaar sprak van ‘Keizer en Koning Wilhelm II, zonder beroep’. Aangezien Wilhelm die eretitels waren ontnomen, viel dat verkeerd bij de Belgische parlementariër Pierard. Die stelde daarom enkele vragen aan zijn minister van buitenlandse zaken: ‘Of er geen aanleiding was, de heer van Doorn bescheidenlijk te wijzen op den waren toestand.’ De minister antwoordde dat ‘Wilhelm II ervan beschuldigd wordt de internationale moraal en het heilige gezag van de verdragen zwaar te hebben beleedigd.’ De wereld haalde daarna de schouders op en ging over tot de orde van de dag.

Zo nu en dan trapte Wilhelm een nieuw relletje, maar internationaal maakte niemand zich meer druk om hem – enkele wereldvreemde Duitse monarchisten uitgezonderd.

Na zijn dood op 4 juni 1941 werd hij begraven in Doorn. In zijn testament is vastgelegd dat zijn lichaam zal terugkeren naar Duitsland als daar de monarchie is hersteld, maar daar wordt voorlopig geen rekening mee gehouden. Twee jaar na de dood van Wilhelm stierf Schimmelpenninck van der Oye.

Huis Doorn bestaat nog steeds en is nu een museum. De oorspronkelijke inrichting is intact en geeft een authentiek beeld van internationaal vorstelijke wooncultuur.

De dochter van Schimmelpenninck van der Oye deed in 1936 mee aan de Olympische Winterspelen en is daarmee de oudste nog levende Nederlandse Olympiër.

(Jurryt van de Vooren)