Communisten in Nederland zijn nooit een grote politieke factor geweest, maar wel een constante. Lange tijd gevreesd als revolutionaire staatsvijand en pion van Moskou, kon de partij op andere momenten rekenen op respect in brede kring, bijvoorbeeld vanwege haar rol tijdens de bezetting of in de radicaliseringsgolf van de jaren zestig. In de Nederlandse politieke cultuur, waar participatie, overleg en consensus centraal stonden, vormden de communisten met hun revolutionaire of zelfs totalitaire ideologie en vaak starre optreden een vreemde eend in de bijt. In 1991 kwam een einde aan het officiële partijcommunisme met de opheffing van de CPN (opgegaan in Groen Links).