Op 25 februari 1980 kwam Desi Bouterse aan de macht door een staatsgreep, die hij samen met vijftien Surinaamse onderofficieren pleegde. Vermoedens dat de Nederlandse kolonel Valk achter de schermen een rol speelde, doken al snel op. Van officiële zijde is dit echter altijd ontkend.

Andere Tijden besteedt deze week aandacht aan die duistere relatie. Aan het woord komen jonkheer Vegelin van Claerbergen, in die tijd Nederlands ambassadeur, en majoor bd. Koenders van de Nederlandse Militaire Inlichtingendienst. Zij gaan in op de precaire situatie in Suriname aan de vooravond van de coup. Ook praten zij over de rol van kolonel Valk.

Ook André Haakmat schetst de gang van zaken. Hij was lange tijd vertrouweling van Bouterse en minister in de nieuwe regering. 

Wat vooraf ging

Na de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 gleed het land langzaam af naar een totale chaos. Geld verdween in de zakken van corrupte politici en binnen het Surinaamse leger, de SKM, was sprake van grote onrust.

De SKM werd sinds de onafhankelijkheid geadviseerd door de Nederlandse Militaire Missie onder leiding van kolonel Valk. De kolonel wordt geschetst als een bon-vivant, een extraverte man, die graag een belangrijke rol vervulde. “Branieachtig”, noemt Vegelin hem in Andere Tijden.

Het is daarom de vraag of dit de juiste man op de juiste plaats was, in die explosieve situatie van het moment. Vegelin wilde hem dan ook kwijt: “Vanaf het begin heb ik gedacht dat het veel beter zou zijn als Valk zou worden teruggetrokken. Ik heb daar krachtig op aangedrongen in Den Haag. Daar is geen gehoor aan gegeven.”

Uiteindelijk bleek de eigenzinnige kolonel een geheel eigen weg te gaan. De directe baas van Valk, ambassadeur Vegelin, had geen vat meer op de man: “Mon dieu, je kon de man natuurlijk niet aan de ketting leggen.”

Andere Tijden, donderdag 19 maart, 21.25 uur, Nederland 2