Middeleeuwse Hanze-documenten weg, nalatenschap Boll weg Ongekende archieframp in Keulen
Het stadsarchief in Keulen, het belangrijkste en waardevolste archief van Europa boven de Alpen, is ingestort. Er zijn waarschijnlijk enkele doden te betreuren, en er is waarschijnlijk een schat aan informatie voorgoed verloren gegaan. Zondag in OVT een gesprek met Keuls stadsgids Philipp Erbsloeh.
Middeleeuwse Hanze-documenten weg, nalatenschap Boll weg
Op de een of andere manier doet het ingestorte stadarchief van Keulen denken aan de Twin Towers, een gebouw dat in de grond verdwijnt. Maar daarmee houdt iedere vergelijking dan ook op. Het gebouw van het stadsarchief zakte weg in de ondergrondse holtes van de metro die wordt aangelegd.
Volgens ingewijden was het begrijpelijk dat het gebouw wegzakte, ze verwijzen naar de zware, rijdende stellingen waarin de archieven waren ondergebracht en de onverantwoorde metrobouw waarbij soms verwezen wordt naar het Italiaanse karakter van Keulen – het Palermo aan de Rijn. Al een jaar geleden zou een voormalige werknemer van het archief hebben gewaarschuwd voor een ramp vanwege de scheuren die hij in het gebouw had geconstateerd.
Er zijn waarschijnlijk enkele doden te betreuren maar meer aandacht trekt tot op heden het verlies van de archieven. Neem de waardevolle middeleeuwse archieven, of de nalatenschap van de vroegere minister-president Konrad Adenauer of die van de schrijver Heinrich Böll. Volgens zegslieden van de brandweer zou het totale archief vernietigd zijn, nader onderzoek moet echter uitwijzen of dit inderdaad het geval is.
Een week geleden werd bekendgemaakt dat er een computerprogramma was ontwikkeld om versnipperde Stasi-archieven te reconstrueren. Een vergelijkbaar programma is wellicht toe te passen op de restanten. Maar de cultuur-historische schade zal hoogstwaarschijnlijk onmiskenbaar blijken.
Zelfs de tijdens Tweede Wereldoorlog toen geallieerde bommenwerpers de stad onder vuur namen bleef het stadarchief gevrijwaard, in 1940 reeds hadden de hulptroepen van de NSDAP de meest waardevolle archieven in de Eifel ondergebracht, volgens Philipp Erbslöh, stadgids van Keulen, gebruiker van het archief en auteur van de scriptie ‘Bombenangriffe auf Köln und Rotterdam im Vergleich’.
Erbslöh, die de binnenstad op zijn duimpje kent, spreekt van een ongekende ramp. ‘Het stadsarchief van Keulen is het belangrijkste en waardevolste van het Europa boven de Alpen’.
Hans Olink
