Main Content

Keiharde propaganda voor de sigaret Roken verdrijft uw zorgen

  • 12 mei 2009
<p>Rokende Juliana (1966)</p>
Zoom

Rokende Juliana (1966)

Het gerechtshof in Den Bosch heeft in hoger beroep het rookverbod in cafés zonder personeel ongeldig verklaard. Het rookverbod is volgens het hof in strijd met de Tabakswet. Het OM gaat in cassatie, waarmee de lange strijd om de sigaret een nieuwe fase ingaat.

Keiharde propaganda voor de sigaret

Ruim vijftig jaar geleden, in 1958, werd ter gelegenheid van het eeuwfeest van de Eindhovense tabaksfabrikant Mignot & De Block, een voorlichtingsfilm over tabak gemaakt (in kleur!) onder de titel Lof der Tabak. Want, zo wordt in de film nadrukkelijk gezegd: "wij mensen hebben dat nodig."

Pas in 1990 kreeg ons land een Tabakswet. Tot die tijd was het roken vrijwel onbeperkt toegestaan. Een gevolg van de lobby van de tabaksindustrie, die de politiek er decennia lang van wist te weerhouden om het ongezonde roken (dat roken longkanker veroorzaakt is al sinds 1950 bekend) te beperken. De miljarden die de overheid incasseert dankzij de torenhoge tabaksaccijns was de belangrijkste reden dat de overheid het roken slechts met de grootste moeite wenste te beperken. Maatschappelijk verzet, en alsmaar overtuigender onderzoek naar de schadelijkheid van roken én meeroken, liet ook de politiek geen andere keuze. In navolging van wetgeving in de Verenigde Staten, kreeg ook Nederland vanaf 1990 te maken met een tabakswet.

Op 16 april 2002 is de tabakswet verscherpt. Deze wijziging houdt in dat het recht op een rookvrije werkplek is uitgebreid van alleen de publieke sector naar alle organisaties. Vanaf 1 januari 2004 heeft iedereen in Nederland recht op een rookvrije werkplek. Mensen die in de horeca werken hebben hier nog geen recht op, vanaf 1 juli 2008 wél.

Hoe anders wat dat nog in 1958.... Roken was vanzelfsprekend, en ook de langzaam opkomende emancipatie van de vrouw ging samen met steeds meer rokende vrouwen. De film opent niet voor niets met een rokend echtpaar. Zij: 'het leidt je zo af bij de dagelijkse zorgen'. Hij: "het is zo'n prettig middel bij het contact tussen de mensen."

In het vervolg van de film wordt het sociale aspect van het roken versneden met beelden van het productieproces. Natuurlijk wordt de Indische/Indonesische tabakslink van Nederland niet vergeten.

De ontwikkeling van tabaksproducent Mignot & De Block is typerend voor de tabaksindustrie in Nederland. In 1911 introduceerde de firma, onder de naam Crescent Cie, de sigarettenindustrie in ons land. Bekende merken waren Kings Cross, Hunter, en Caravellis. Later kwamen daar de merken Senator en Regal bij. Ook produceerde het bedrijf het bekende Mascotte-vloeipapier voor shagrokers.

In 1969 werd de fabricage van sigaren en sigaretten van Mignot & De Block overgenomen door Philip Morris. De sigarenproductie werd voortgezet door Hofnar. In de jaren 70 van de 20e eeuw verplaatste het Philip Morrisconcern zijn sigarettenproductie vanuit Eindhoven naar Bergen op Zoom. Daar worden door 1850 medewerkers per jaar 92 miljard (!!) sigaretten geproduceerd. Daarmee is het de grootste fabriek van Philip Morris buiten de Verenigde Staten. In 1982 werd het imposante voormalige fabriekscomplex van Mignot & De Block gesloopt.

Terug naar Lof der Tabak uit 1958: "Roken verdrijft uw zorgen, helpt bij het contact, en verhoogt uw levensgeluk. De wereld van onze tijd kan daar niet buiten. En kan dus niet zonder sigaren, zonder sigaretten, zonder de Lof der Tabak". Het kan verkeren.