De Heksennachten waren gericht tegen aanranding en verkrachting. Het protest verbreedde zich naar alle vormen van seksueel geweld tegen vrouwen zoals mishandeling, ongewenste intimiteiten en porno.

In Nijmegen kwam het tot een escalatie. Daar werd in 1980 de non-stop pornobioscoop Le Paris door vrouwen bestormd. De vrouwen werden gearresteerd en moesten voorkomen. Door de publiciteit die dat opleverde groeide de actie uit tot een nationale aanklacht tegen de pornoindustrie.

In Andere Tijden een terugblik op het gevecht van de Nijmeegse vrouwen tegen de seksualisering van de samenleving. Een thema dat nu, bijna 30 jaar later, nog steeds tot heftige discussies leidt.

Het Erotisch Panorama

De veranderende seksuele moraal was kenmerkend voor wat "de jaren zestig" is gaan heten. Historicus James Kennedy schreef hierover in "Nieuw Babylon in aanbouw, Nederland in de jaren zestig":

"Tegen het eind van de jaren zestig waren de gevolgen van de seksuele bevrijding door heel Amsterdam merkbaar. Hoewel de meeste seksfilms die in het land werden vertoond afkomstig waren uit Scandinavië, werkten Nederlandse filmmakers aan hun eigen versies, waarvan de film Blue Movie (1971) het meest in het oog sprong. Het eerste Europese seksblad, Suck (1969-1974), kwam uit Amsterdam en andere seksueel gekleurde tijdschriften, zoals Candy, gedijden naarmate de rechtsvervolgingen voor pornografie aan het einde van de jaren zestig afnamen.Seksshops schoten overal in de stad - en in heel Nederland - als paddestoelen uit de grond. Tegelijkertijd kwamen professionele en amateuristische ‘seks sjoos’ tot bloei. Ruud Kraamwinkels ‘Erotisch Panorama’ doorstond bij voorbeeld het formele verbod door de burgemeester Ivo Samkalden en de boete van vijftig gulden waartoe hij werd veroordeeld.‘Erotische panorama's’ werden zelfs vertoond door groeperingen zoals Amsterdamse vrouwen- en gereformeerde studentenorganisaties en zij zouden zich snel verspreiden naar andere delen van het land.Vanaf 1970 was de seksuele tegencultuur dus niet meer beperkt tot de hoofdstad."

In 1988 maakte Emile Fallaux onder de titel "Erotische panorama's" een drieluik over de opkomst van de erotische cultuur en de porno-industrie in de jaren zeventig. Dit drieluik kunt u via de video-links op deze pagina bekijken.

In 1981 wijdde het programma Tijdverschijnselen een discussie aan de pornocultuur naar aanleiding van een wetsvoorstel om de zedelijkheidswetgeving te versoepelen. Onder deze discussie, onder leiding van Ad s'Gravesande, is via een videolink te bekijken.

BESCHRIJVING

Erotische panorama's deel 1:

In deze eerste aflevering mn aandacht voor de NVSH in Den Bosch vanaf de jaren '60. BESCHRIJVING: INTERVIEWS over de NVSH en de veranderde kijk op seksualiteit vanaf de jaren '60 met: - Hannie Weterings, telefoniste hulpdienst NVSH Den Bosch; - Gé Nabrink, mede-oprichter NVSH; - mevr. Vossen, medewerkster Rutgers Stichting Den Bosch; - echtpaar Huisman, oud-beheerders NVSH-depot Den Bosch; - Cor vd Steen, eigenaar sekswinkel Den Bosch; - echtpaar Tervoort; - Hans Tervoort en Lotte Landsheer; - Jan Huikeshoven, ex-voorzitter NVSH Den Bosch. SHOTS: 14:32 (zw/w) "Levensgang": pan. crusifix aan muur naar wieg met baby + va 47:50 gevouwen handen met rozenkransen; 16:30 (zw/w) Japanse voorlichtingsfilm "Planned birth": over het inbrengen van een pessarium; 17:36 (zw/w) Britse voorlichtingsfilm "Sex voor tieners": rock-'n-roll, autorijlessen en dansende paren; 18:56 (zw/w) NVSH-voorlichtingsfilm "Kringloop": menselijke voortplantingsorganen; 26:45 testen van condooms; fabricage pessaria; vullen van tubes zaaddodende pasta's en div. seksartikelen in NVSH-winkel; 31:37 (zw/w) naakte vrouw op bank; 33:21 (zw/w) pornografische film uit de jaren '60: vrijende mensen in div. standjes (ook va TC 33:47); 34:07 div. naakte mensen volledig beschilderd op Woodstock; 40:21 voorlichtingsfilm NVSH: animatie met twee egeltjes die de liefde bedrijven; 43:40 NVSH-avond waarop div. naakte stellen elkaar masseren (ook va TC 46:25 en TC 50:08). DUPES (zw/w)L: - korte interviews met jongeren, oa Hans Wiegel, over seksuele voorlichting en het celibaat, 1962; - televisiediscussie mmv Mary Zeldenrust-Noordanus over seksuele voorlichting; - Allerheiligste Hart Kerk waarop oa de woorden "ezels", "kerk" en "Van het Reve" geschilderd zijn.

BESCHRIJVING

Erotische panorama's deel 2:

In deze tweede aflevering interviewt journaliste Bernadette de Wit haar familieleden over seks, seksualiteit en relaties. BESCHRIJVING: Bernadette de Wit interviewt haar ouders, zussen, broer en stiefvader over hun ervaringen tav seksualiteit en relaties, de taboes en de veranderingen sinds de seksuele revolutie. SHOTS: 10:36 ev (zw/w) div. fragmenten KVP-film "De Opdracht": gezin speelt Monopoly, oudste dochter laat vriend binnen; dansles; bruidspaar komt uit kerk; 16:58 ev (zw/w) div. fragmenten NVSH-voorlichtingsfilm "Growing Girls": moeder haalt baby uit kinderwagen; uitleg over de ontwikkeling van kalf tot koe en van kind tot volwassene; meisjes en vrouwen in badpakken; meisje, rennend door duinen, vindt een make-upset en een man achtervolgt een vrouw; 37:18 ext. + int. Vondelkerk te Amsterdam + TC 40:08. DUPES (zw/w): - pastoor gaat biechtstoel binnen; - dansende meisjes en slapende hippies in het Vondelpark 1967; - priesterbijeenkomst te Amsterdam 1968, waar opheffing celibaat wordt voorgesteld; - Gerard van het Reve in Vondelkerk, die een vraag over vrije liefde beantwoordt.

BESCHRIJVING

Erotische panorama's deel 3:

In deze laatste aflevering aandacht voor een groep mensen die betrokken waren bij div. NVSH-activiteiten in de jaren '60, zoals "Het Erotisch Panorama" en "Het Erotisch Syndicaat". BESCHRIJVING: De NVSH richtte in de jaren '60 oa het Erotisch Panorama op, een NVSH-voorlichtingsshow, en het Erotisch Syndicaat, dat groepsseks-avonden organiseerde. INTERVIEWS met enkele oud-NVSH-medewerkers die op deze activiteiten terugblikken: - Rudi Kraamwinkel, NVSH-activist, positief; - Ike Bazuin (dronken), partner Kraamwinkel en ex-partner Van Beek, positief; - Elsje van Beek, ex-vrouw Kraamwinkel en ex-partner Bazuin, negatief; - Henno Eggenkamp, oud-NVSH-activist, gematigd negatief; - Ab Vissers, oud-NVSH-activist, positief. SHOTS: - (zw/w) div. foto's naakte mensen; 04:21 ev div. int. SM-bar met geketende mensen en instrumenten voor sado-masochisme; 08:11 ev div. fragmenten show "Het Erotisch Panorama"; 12:46 (zw/w) striptease in wasserette; 14:35 (zw/w) striptease op bed; 20:44 (kleur + zw/w) beelden massale gymnastiekoefening in een stadion te Moskou, afgewisseld met een striptease-act; 27:50 cu's singles op pick-up; 29:27 (zw/w) NVSH-film "Variaties neuken": oa orale seks en verschillende posities + va TC 31:01. DUPES: - Henno Eggenkamp vrijt met plastic pop; - erotische act Aimée in Paradiso; - interview Elsje Kraamwinkel-Van Beek en Willem Hendrik Nagel, criminoloog, over het pornografische gehalte van Kraamwinkels tekeningen; - paren dansen, alleen gekleed in hun ondergoed, in de Candyclub in 1971, waarbij oa A.M. Bosshardt, majoor Leger des Heils, aanwezig is.