Volgende week is het twintig jaar geleden dat de Muur tussen Oost- en West-Duitsland viel. In Andere Tijden vertellen mannen en vrouwen die opgroeiden achter de Muur over hun jeugd. Ze waren jong in een wereld die gericht was op het collectief en geen aandacht had voor de ontwikkeling van het individu. De maatschappij waarin ze volwassen werden, was doortrokken van propaganda en leugens.

Met liederen als ‘Die Partei hat immer recht’ werden de jongeren gekneed tot gehoorzame burgers van de socialistische heilstaat. Kritische vragen mochten niet worden gesteld. Op school stond het geloof in de staat en een diepgeworteld wantrouwen tegenover de kapitalistische klassenvijand centraal. Wie carrière wilde maken, werd lid van de jeugdbeweging: de Freie Deutsche Jugend. Daar marcheerden jongens en meisjes achter vlaggen en vaandels.

Iedereen was gevangene van het systeem. Leraren verdraaiden de waarheid, leerlingen zwegen tegenover elkaar en tegenover volwassenen, buren werden niet vertrouwd… ”Ik groeide op in een tijd dat je wist dat iedereen lippendienst bewees aan het systeem zonder er echt in te geloven. Het absurde is, achteraf, dat mijn leraren wisten dat ik alles klakkeloos napraatte en dat ze daarmee tevreden waren. En ik wist dat die leraren het wisten” zegt Birgit, die later zelf lerares werd. Iedereen hield elkaar voor de gek.

Volgende week is het vervolg op dit verhaal. In ‘Afscheid van de DDR’ vertellen de hoofdpersonen hoe de werkelijkheid tot ze doordrong naarmate ze ouder werden. Sommigen probeerden te ontsnappen en zijn in de gevangenis beland.

Het Duitsland Instituut organiseert in samenwerking met Andere Tijden op 6 november een discussieavond waar ook enkele hoofdpersonen uit de afleveringen van Andere Tijden aanwezig zijn. Het programma staat hier (pdf).