Main Content

Spionnen, landverraders, idealisten? De Nederlandse vrienden van de DDR

  • 7 oktober 2009
<p>Piet Burggraaf en Dick van der Meer, beide betrokken bij de Vereniging</p>
Zoom

Piet Burggraaf en Dick van der Meer, beide betrokken bij de Vereniging

De DDR zou deze week haar zestigste verjaardag hebben gevierd als ze in 1989 niet was ingestort. Vier decennia lang leefden de inwoners van voormalig Oost-Duitsland gescheiden van de West-Duitsers. In Nederland werd 35 jaar geleden bij de Vereniging Nederland - DDR opgericht. Bestond die uit spionnen, of juist uit vredesactivisten? Andere Tijden maakte een reconstructie.

Spionnen, landverraders, idealisten?

Begin 1973 erkende Nederland de DDR, die al sinds 1949 bestond. Eerder was niet mogelijk geweest, omdat de West-Duitsers stelden dat zij de betrekkingen zouden verbreken met alle West-Europese landen, die met de DDR relaties zouden aanknopen. Door de zogenaamde Neue Ostpolitik van Willy Brandt ontstonden diplomatieke relaties tussen de landen. Gretig volgde Nederland met zijn erkenning.

Een aantal mensen zag vervolgens ruimte voor een vereniging Nederland-DDR. Let wel: een vereniging en geen vriendschapsvereniging, aldus jurist Erik Jurgens in zijn steunbetuiging. De bedoeling was niet om een vereniging van communistische DDR-fanatici te vormen, maar om mensen te binden, komende uit alle partijen, die het grotere belang van vrede en veiligheid voor ogen hadden. “Doel van de vereniging was het vijandbeeld af te breken. Om de spanning in de tijd van de Koude Oorlog te verminderen,” betoogde ex-PvdA-senator Frans Uijen.

De Binnenlandse Veiligheidsdienst was in 1974 niet overtuigd, want die wist zeker dat de vereniging een verlengstuk van de DDR-Ambassade zou worden. “Zo opererend zal de vereniging een goede uitgangsbasis in Nederland kunnen vormen voor propaganda, beïnvloeding en eventuele rekrutering ten behoeve van de DDR,” schreef de veiligheidsdienst.

Andere Tijden zocht uit hoe dit nu precies zat 35 jaar geleden. De aflevering staat hier.