Main Content

Historische beelden bij de tv-serie De Oorlog+ deel 2: Polygoon na de bezetting

  • 29 oktober 2009
<p>Seyss Inquart in de Ridderzaal op 30 mei 1940 (still uit Polygoon-journaal)</p>
Zoom

Seyss Inquart in de Ridderzaal op 30 mei 1940 (still uit Polygoon-journaal)

Zondag 20.15u. Nederland 2: Verder onder vreemd gezag Duitse soldaten hadden het goed in bezet Nederland. Wat in het Nederlandse straatbeeld vooral opviel, de eerste maanden na de Duitse inval in mei 1940, was de aanwezigheid van Duitse soldaten. Die hadden het hier erg naar hun zin. Over het algemeen was het leven voor hen goed in Nederland: genoeg te eten, volop vertier en weinig gevaar.

Historische beelden bij de tv-serie

Polygoon en de eerste beelden van de bezetting

Na de Duitse bezetting in mei 1940 ging het Polygoon-bioscoopjournaal gewoon verder. Het deed dat uiterst voorzichtig, in de hoop dat de bezetter het journaal verder met rust zou laten. Dat lukte niet, want ondanks de zelf opgelegde censuur kwam het bioscoopjournaal al snel onder directe Duitse controle. De journaal-items die in de eerste twee maanden na de bezetting werden gemaakt, geven een goed beeld van de manier waarop het Polygoon-journaal probeerde "Deutschfreundlich" te zijn.

Het eerste item dat na de capitulatie door het Polygoon-journaal werd uitgezonden, moet menig bioscoopbezoeker door hart en ziel zijn gegaan: het waren beelden van 12 mei 1940 waarop te zien is hoe de Duitse troepen Amsterdam en Haarlem binnen kwamen rijden (zie filmfragment). De opnames bevatten beelden van omstanders waarvan een enkeling zelfs snel en stiekem de Hitler-groet brengt, van -vermoedelijk- NSB-ers die snoep uitdelen aan Duitse soldaten en Nederlandse agenten te paard die de Duitsers vriendelijk de weg wijzen. 

Op 20 mei brengt Polygoon een verslag onder de titel: "Het leven in Nederland herneemt zijn normale gang". De kijkers moeten gerustgesteld worden, en Polygoon laat zien dat de treinen weer gewoon rijden, de beurs in Amsterdam weer open is en iedereen weer aan het werk is gegaan. Duitse soldaten ontspannen zich eveneens en zijn zelfs aan het touwtje springen met kleine meisjes. 

Een dag later brengt Polygoon verslag van de herdenking op de Grebbeberg van de gesneuvelde Duitse soldaten. Jawel, alleen de Duitse. Wat dat voor invloed gehad moet hebben op het Nederlandse bioscooppubliek laat zich raden. De reportage wordt gevolgd door een verslag over de invoering van kascheques, de zgn. "Reichskreditkassenscheine". In feite was de invoering van deze "betaalbonnen" een gerafineerde manier waarmee de bezetter de Nederlandse schatkist plunderde. 

Op 22 mei krijgt de bioscoopbezoeker voor het eerst een beeld van de verwoestingen in het land. Nederlandse journalisten maken onder leiding van Duitse militaire autoriteiten een tocht naar de gevechtsterreinen langs de IJssel en op de Grebbeberg. 

Op 30 mei filmt Polygoon de installatie in de Ridderzaal van de Duitse generaal Christiansen, en de installatie van Seyss-Inquart als Rijkscommissaris van Nederland.