Op drie oktober wordt in Leiden weer het jaarlijkse Ontzet van Leiden gevierd. In 1574 belegerden de Spanjaarden gedurende vier maanden de stad. ‘De voedselvoorraden raakten al spoedig uitgeput, waardoor een vreselijke hongersnood ontstond, zodat de burgers vochten om katten en hondenkadavers’, vertelt het Polygoon in 1950. ‘Toen ook de pest zijn intrede deed, werd de bevolking wankelmoedig.’ Maar Leiden hield stand. Toen de Geuzen de stad bevrijdden, brachten zij haring en wittebrood mee, ‘om daarmee de eerste nood te lenigen’. Haring en wittebrood werden ‘de onveranderlijke symbolen van die glorieuze bevrijding’.

Maar niet alleen Leiden herdenkt zijn Ontzet. In Groningen is 28 augustus ‘de dag van de stad’, de dag waarop wordt teruggedacht aan het oorlogsjaar 1672, ‘toen Frankrijk, Engeland, Munster en Keulen met ons landje in oorlog waren.’ De burgemeester spreekt in 1932 zijn burgers toe. ‘We denken terug aan de bommen en granaten die de bisschop van Munster bij duizenden in onze vestiging heeft geworpen. Maar hij heeft dat beleg moeten opgeven. Groningen stond pal, het zal in moeilijke tijden thans nog pal staan!’

Ook volgt Polygoon de eerste viering van het Alkmaars Ontzet na de Tweede Wereldoorlog. Hoewel Alkmaar, Leiden en Groningen allemaal hun eigen geschiedenis hebben en geografisch ver uiteen liggen, vertonen ze maar weinig verschillen in de herdenking van hun bevrijding. Pracht en praal. Lachende gezichten. Speeches van belangrijke lieden en de verheerlijking van de stad. Processies en blaaskapellen.

Maar vooral, paarden! Defilés door de stad, paardenraces daarbuiten. In 1952 doet Polygoon verslag van de feesten in Groningen. ‘Paardenliefhebbers als ze zijn lieten slechts weinig Groningers zich de kans ontgaan de keuring bij te wonen van de schoonste tuigpaarden van de provincie. Een gebeurtenis waarbij royaal met de klontjes werd omgesprongen (...) De grote aandacht die tijdens de viering van het Gronings Ontzet aan de paardensport gewijd werd, verraadt de liefde van de Grunningers veur 't peerd.'