Het eerste Olympische vuur brandde in 1928 bij de Zomerspelen van Amsterdam. Daarvoor was Jan Wils verantwoordelijk, de architect van het Olympisch Stadion. Het vuur brandde in de koepel bovenop de Marathontoren, die voor het Amsterdamse Stadion staat.

Het IOC had geen toestemming gegeven voor dit nieuwe Olympische symbool, maar het maakte wel meteen indruk. In 1932 werd ook in Los Angeles het vuur ontstoken en weer vier jaar later werd voor de eerste keer de fakkeltocht vanuit Olympia georganiseerd. In Amsterdam en Los Angeles werd het vuur namelijk nog met een lucfer aangestoken...

Olympia

De eerste drager van de toorts in 1936 was Konstantinos Kondylis. Deze jongeman uit Olympia was een aparte verschijning. Hij sprak vijf talen vloeiend, zoals Duits, Turks en Italiaans. Constantin leeft niet meer, maar in 2004 spraken Jorrit Brenninkmeijer en Jurryt van de Vooren met zijn broer Angelis voor een documentaire voor OVT.

“Na die fakkeltocht van 1936 ging Konstantinos naar Athene om rechten te studeren. Daarna ging hij naar Turkije en Italië. Hij heeft ook gewerkt voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken en het Ministerie van Toerisme.” Door zijn talenkennis zag hij meer van de wereld dan iemand anders uit Olympia, toentertijd vooral een boerengemeenschap. En door zijn bekendheid natuurlijk, die hij in 1936 verwierf als eerste drager van het olympisch vuur.

Door die bekendheid ontsnapte hij de in de Tweede Wereldoorlog zelfs aan de dood. Hij was opgepakt door Duitse soldaten, die hem in het executiepeloton hadden geplaatst. De geweren waren al op Kondylis gericht toen hij naar voren stapte. Omdat hij vloeiend Duits sprak, zei hij in de taal van de soldaten:

“Weten jullie niet wie ik ben? Mijn naam is Konstantinos Kondylis. In 1936 was ik in Olympia de eerste fakkeldrager van het olympisch vuur.”

De soldaten aarzelden hierop. Die fakkeltocht leidde tenslotte naar Berlijn en was erg belangrijk geweest in Duitsland. Wie die tocht had geopend, moest daarom een bijzonder persoon zijn. Kondylis werd voor de zekerheid uit de groep gehaald en afgevoerd. Daarna kreeg hij een Duitse verklaring, waarin stond dat hij inderdaad de eerste loper was geweest en dat hij met rust moest worden gelaten door de soldaten. Het leven van Kondylis was gered, louter en alleen omdat hij de eerste olympische fakkeldrager uit de geschiedenis was.

Bovenstaand verhaal is opgenomen in de radiodocumentaire over het olympisch vuur, dat hier is af te luisteren.