In Europa kreeg de prijs onder meer toegekend vanwege het innovatieve gebruik van Googlemaps, voor het letterlijk op de kaart zetten van historische verhalen. Ook de brede inzet van Pod- en Vodcasts en de crossmediale grondslag speelden een belangrijke rol. 

De Prix Europa is het grootste mediafestival van Europa en vond plaats van 17 tot 24 oktober in Berlijn. Uit 70 ingezonden projecten, 24 genomineerden en 5 finalisten won het crossmediale project In Europa de prijs voor beste productie in de categorie ‘Emerging Media’ In Europa-crossmediaal bestond o.a. uit de website www.ineuropa.nl en de In Europa-bijlages op deze website.

Namens de VPRO was projectmanager Geert-Jan Strengholt in Berlijn. Voor de website hield hij een dagboek bij:

Vanuit de afdeling Digitaal nomineren we projecten voor de Prix Europa 2009 in de categorie Emerging Media. Midden september krijgen we bericht dat In Europa en Metropolis uit 70 inzendingen, samen met 23 andere projecten uit heel Europa, genomineerd zijn voor de Prix. De Prix hanteert een zogenaamd peer-jury systeem en ik mag als projectmanager van het crossmediale In Europa naar Berlijn om in een presentatie van 30 minuten het project neer te zetten en mee te jureren. Als basis heb ik nog een keynote-presentatie die ik eerder aan de Vrije Universiteit heb gedaan, dus dat moet lukken. 

Het kost toch meer tijd dan ik dacht om de presentatie aan te passen. Ik wil zoveel mogelijk (vanzelf) bewegend beeld in mijn presentatie, zodat ik mezelf af en toe even rust kan geven. Bovendien moet het gedurende die 30 minuten lekker afwisselend worden zodat de rijke gelaagdheid van de site tot zijn recht komt. Ik besluit om geen live-demo van de site te doen maar te werken met opgenomen screenflows (filmpjes van de website), en stop er ook fragmenten van de vodcasts in. Die moeten dan nog wel even in het Engels ondertiteld worden, dat valt tegen. Na twee ‘handige’ online tools geef ik het op, en zit toch weer gewoon quicktimecode te schrijven. Vrijdagmiddag maar even een demo voor de afdeling, de reacties zijn bemoedigend. Nog vier dagen voor vertrek naar Berlijn, dus nog tijd genoeg om de puntjes op de ‘i ‘ te zetten. 

[Woensdag 21 oktober] Ik sta om 5.00 uur ’s ochtends op om het vliegtuig naar Berlijn te nemen, vanmiddag om 13.30 uur staat mijn presentatie op de rol. Gisteren werd mijn dochter 8 dus geen sprake van eerder vertrekken. Alles verloopt voorspoedig en om kwart voor tien loop ik het Haus des Rundfunks binnen, een gebouw met rijke historie waar ondermeer in 1935 de eerste Duitse TV zender vandaan kwam. Deze week is het de thuisbasis van de Prix Europa. Ik neem de paternoster naar de zaal op de tweede verdieping. Daar heerst zwaar regime, gedurende drie lange dagen (9.00-18.00) passeren 25 projecten de revue. Aanwezigheid verplicht. Ik ben na de lunchpauze aan de beurt, dus heb gelukkig even tijd om de techniek te checken… macbook, presentatie, beeld en geluid, alles werkt. Om 13.30 knallen de zware klanken van In Europa uit de speakers… dat gaat lekker. De 30 minuten zijn zo om, alles loopt lekker en ik heb alles kunnen vertellen. De eerste reacties zijn heel positief, gelukkig, het is overgekomen. Opluchting… 

De kwaliteit van andere projecten wisselt. Interessant is de applicatie Web-Duell van de ARD. In samenwerking met het Frauenhofer Institut hebben ze software ontwikkeld die video indexeert op basis van gesproken woord. Zij gebruiken het om statements van Duitse politici te verzamelen uit hun nieuwsarchief en deze dynamisch in een virtueel video-debat tegenover elkaar te zetten. Ook spannend is de Zapp-Plus player van de NDR, die interactieve nieuwsuitzendingen mogelijk maakt waarin de gebruiker alle gebruikte bronnen zelf kan beoordelen en bekommentariëren. 

Aan het eind van de dag is het tijd voor de dagelijkse discussieronde. Alle projecten van die dag passeren nog een keer de revue en worden een voor een kritisch besproken. Over In Europa valt geen onvertogen woord. Ik besluit mijn eigen criticus te zijn, want er is natuurlijk best het nodige op aan te merken. Na anderhalf uur discussiëren mogen we naar buiten, goed gevoel over de dag. 

Op naar mijn slaapstek. Omdat ik geen zin had in 5 dagen hotel heb ik een klein appartement gevonden in een nieuw verbouwd pand in Oost-Berlijn. Het blijkt helemaal top te zijn, een door een architecten-stel verbouwd pand in staal en beton. Heel minimaal ingericht, een en al rust, precies wat ik nodig heb na deze hectische dag. Even chillen, straks nog even de stad in voor een drankje met 2 Italianen, een Letse, een Fransman en natuurlijk Duitsers. Als ik later die nacht terugloop naar mijn appartement blijkt (Oost-)Berlijn nog net zo te ruiken als 20 jaar geleden toen ik er voor het laatst was. 

[Donderdag 22 oktober] Tweede dag, om 9.00 uur weer aan de bak. Ik loop naar het Hauptbahnhof, haal koffie en neem de S-bahn naar het westen. Vandaag ondermeer Britain from Above van de BBC, een geduchte concurrent, KlangKiste van de WDR en de Kinderen voor Kinderen karaoke van de VARA. De opener van de dag blijkt echter indrukwekkender dan de BBC. Memory of Nation uit Tsjechie is een project waarin slachtoffers en daders getuigenissen achterlaten over totalitaire en dictatoriale regimes, en dat in 6 talen. Het ziet er niet gelikt uit maar is inhoudelijk zeer boeiend. De BBC wordt met gemengde gevoelens ontvangen, er is zoveel geld gestoken in een project dat je volledig overdondert. Heel mooi maar je mag niets terugzeggen… Wel interessant (voor de BBC) is dat alle films en content al voor het begin van de serie op TV, online beschikbaar is. Kinderen voor Kinderen, jaja niet echt mijn ding, blijkt een buitengewoon succesvolle online Karaoke applicatie te hebben ontwikkeld die direct de webcam van de thuisPC aanspreekt. Nu al 100.000 filmpjes van kinderen binnen. Perfecte doelgroep, supermakkelijke interface en volledig trouw aan de formule… Mijn dochter gaat helemaal los als ze dat ziet. 

Einde dag weer discussiëren, en daarna punten geven voor ieder project op een aantal geformuleerde criteria, de dagelijkse routine. Er ontstaat een gesprek over de complexiteit van online projecten met kinderen. Blijkbaar zijn in andere landen de regels zo streng dat omroepen maar liever geen directe input van kids vragen. Als je schriftelijke toestemming van ouders in 3-voud moet hebben lijkt me dat inderdaad geen doen… 

Later die avond raak ik in een cafe in gesprek met een kunstenaar/filosoof, we blijken een geschiedenis te delen en kennissen uit de mediakunstscene. 20 jaar geleden werkte hij voor het Transmediale festival dat ik bezocht. 

[Vrijdag 23 oktober] Laatste dag van de presentaties, Sanne Lusink van Beeld&Geluid presenteert Ed*It en Metropolis komt als allerlaatste aan de beurt. Maar eerst The Big Issue, een interactieve documentaire over Obesitas, van Arnaud Dressen (Fr). Het duurt even voor ik door heb wat er gebeurt vanwege de stijl en het gebruik van voornamelijk stills met audio. De waardering groeit, als het model van interactie zich ontvouwt. Een kanshebber. Ik zou niet voor zoveel tekst hebben gekozen, maar een voice-over zou in deze opzet ook heel irritant kunnen zijn. 

Metropolis schudt de boel nog even op met een improv-presentatie. Stan en Tim krijgen iedereen weer op het puntje van zijn stoel met hun clip over acties van Nicaraguaanse politie die onder het mom van alcoholismebestrijding gewoon iedereen van de straat plukt. Scepsis slaat om in enthousiasme als de aard en omvang van Metropolis duidelijk wordt. Meerdere broadcasters zien het als een nieuwe manier van werken, ze zijn geïnspireerd. 

Na nog een laatste discussieronde, stemmen, en nog een rondje evaluatie zit het erop. Morgenavond de prijsuitreiking. ’s Avonds nog even eten met de Metropolis crew, maar om 22.30 uur haak ik af… geen puf meer voor een avond bummelen.

[Zaterdag 24 oktober] Om 7.00 uur opgestaan en ga met mijn huurfiets kriskras door Berlijn, lichte motregen ten spijt. Lekker. Tweeënhalf uur later terug in mijn appartement, geen idee waar ik geweest ben. Om 10.00 uur gaat mijn mobiel, Francois Smit van de Prix meldt dat In Europa, naast Metropolis, een van de vijf finalisten is maar dat de editors onze 3-minutenclip niet geopend krijgen. Stress, geen kopie meer voorhanden, geen tijd voor een snelle montage, dan maar de promo-dvd. Om 11.30 uur is het geregeld. Eindelijk tijd om even iets te doen in de stad. Ik ga lopen - Tacheles - Guggenheim Berlin - Akademie der Kunste op Unter den Linden - Reichstag… en dan nog even naar KaDeWe. 

’s Avonds vindt de prijsuitreiking plaats in de grote zaal van het Haus des Rundfunks. Naast ‘onze’ prijs zijn er nog 12 andere prijzen voor Radio en TV. Kort voor het circus begint spreek ik Stan van Engelen nog even. Als ik hem vertel over de 3-minutenclip, hoor ik dat Metropolis helemaal geen clip had ingeleverd. Het kwartje begint te vallen, In Europa gaat winnen. In de grote zaal wordt me pas de omvang van de Prix Europa duidelijk; terwijl wij 3 dagen in dat auditorium zaten deden 500 radio- en TV-makers hetzelfde elders in het gebouw. De zaal zit bomvol… een speech, ik moet een speech hebben. 

Een half uur later sta ik op het podium om van Matthias Petschke, hoofd van EU Commissie afdeling Berlijn, de prijs in ontvangst te nemen namens iedereen die bij crossmediaal In Europa betrokken was. 

Uit het Jury-rapport:

“This project provides the user with an understanding of the impacts of events in 20th century history of Europe on people’s lives. As a crossmedia project it provides different types of material and most impressive for the jury: The project makes use of a wide variety of contemporary web applications as for instance visualising the context of historical material related to time and place by the use of a map-based navigation method. It enables the users to combine information about a certain event to different places all over Europe…” Gelukkig vergeet ik niemand in mijn dankwoord… Roel van Broekhoven, Geert Mak… en natuurlijk mijn eigen team bij VPRO Digitaal: Robin Verdegaal, Ernst Bunders, Frank Bosma en Roelof Jan Koekoek en webeditors Maarten Westerveen en Joop Hopster. Metropolis krijgt nog een eervolle vermelding, we zijn nummer 1 en 2 in de categorie Emerging Media, en dan wint Gideon Levy ook nog een Prix voor zijn Tegenlicht documentaire over Lockerbie. Het kan niet op.

Dankzij de wintertijd was het nog extra lang gezellig in Berlijn.

Geert-Jan Strengholt