Main Content

Bekijk de originele versie van Loe de Jong's kijk op de oorlog De Bezetting deel 21: De Bevrijding

  • 8 september 2009
De Bezetting deel 21
Zoom
De Bezetting deel 21

Laatste aflevering van een 21-delige serie documentaires waarin adhv archiefmateriaal een beeld wordt gegeven van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, samengesteld en gepresenteerd door dr. Loe de Jong. Mmv het RIOD. Deze aflevering: de bevrijding van Nederland en het eind van de oorlog.

Beschrijving:

00:02:00 DE GEALLIEERDE AANVAL IN NOORD- EN OOST-NEDERLAND

Aandacht voor de geallieerde aanval richting Keulen en de daaropvolgende bevrijding van de Achterhoek, Twente, Drente, Groningen, Friesland en de Veluwe. INTERVIEWS met: - prof. dr. Jacques Presser over zijn onderduiktijd en bevrijding in Barneveld; - ds. Frits Slomp (alias Frits de Zwerver), oprichter van de Landelijke Organisatie voor de hulp aan onderduikers, over de oprichting van de Landelijke Organisatie voor onderduikers met mede-oprichter mevr. H.T. Kuipers-Rietberg (tante Riek), hoofdbestuurslid van de Bond van Gereformeerde Vrouwenverenigingen; - Ben Klokman over de inkwartiering van Duitse officieren in zijn ouderlijk huis en de bevrijding van Drempt. SHOTS: verkeersbord van Drempt. FOTO'S: een Canadese soldaat met kinderen, gevangenen in een concentratiekamp, de Hongerwinter, geallieerde voorraden, ontmoeting tussen Amerikanen en Russen bij Torgau aan de Elbe en Kuipers-Rietberg. ARCHIEFMATERIAAL: geïnundeerd gebied, vernield Roermond, gebombardeerde V-1 startbanen, oprukkende Canadezen in oa Varsseveld, Enschede, Zutphen, Groningen, Leeuwarden, Arnhem, Apeldoorn en Harderwijk en gearresteerde Duitse soldaten. *

00:16:23 DE GEDACHTES OVER DE NA-OORLOGSE WEDEROPBOUW

Aandacht voor de samenwerking van het verzet, de vorming van het Grootburgercomité met Koos Vorrink, mr. Verschuur, Jan Schouten, ir. J.A. Ringers en de Haagse bankier mr. Menten, opgericht voor de vorming van de na-oorlogse politiek, de vorming van de Ordedienst (OD) olv jhr. Jan Schimmelpenninck, oud-generaal jhr. W. Roëll en jrh. mr. B.C. de Jonghe en later opnieuw opgebouwd door reserve-ritmeester jhr. P.J. Six, de arrestatie van de leden van het Grootburgercomité na verraad door Anton van der Waals, de oprichting van het Militair Gezag in Groot-Brittannië en de relatie ervan met de OD. SHOTS: portret van Rutger Jan Schimmelpenninck, het standbeeld op het Plein 1813 te Den Haag en een illegale krant "Vrij Nederland". FOTO'S: Vorrink, Verschuur, Van Schouten, Ringers, Menten, Jan Schimmelpenninck, Roëll, De Jonghe, Six en Van der Waals. ARCHIEFMATERIAAL: oprukkende troepen van de USSR. *

00:24:01 CONTACTEN VAN VAN HEUVEN GOEDHART EN HET ONDERLING OVERLEG TUSSEN DE VERZETSBEWEGINGEN

Aandacht voor de brief van mr. Jacob Cramer, latere commissaris der koningin van Drente, Piet Duinkerken en mr. dr. Gerrit J. Van Heuven Goedhart, redactielid van "Het Parool", aan de Nederlandse regering in Londen over de vorming van een overgangsbewind als tegenzet tegen de OD en het door Londen gestimuleerde overleg tussen de illegale organisaties in Nederland. INTERVIEWS met: - Cramer over de bespreking tussen hem, overste Stähle, één van de samenzweerders van de aanslag op Hitler in maart 1943, Duinkerken en Van Heuven Goedhart in het schippers- en bevrachterscafé Duinkerken te Coevorden, opgenomen in de huiskamer van de zus van Duinkerken, Roelie Duinkerken; - drs. J. Meijer over de bijeenkomst op 3 juli 1944 te Amsterdam van de verschillende illegale groepen. SHOTS: het café Duinkerken en Roelie Duinkerken. FOTO'S: Stähle, Duinkerken en Van Heuven Goedhart, J.M.L. Bosch Ridder van Rosenthal, afgezet commissaris der koningin in Utrecht, dr. W.A. Visser 't Hooft, contactpersoon in Genève, minister-president Pieter Sjoerd Gerbrandy en het huis aan de Singel te Amsterdam waar de bijeenkomst van 3 juli gehouden is. *

00:37:37 OPRICHTING VAN HET COLLEGE VAN VERTROUWENSMANNEN

Aandacht voor de tocht van Van Heuven Goedhart naar Londen, waar hij betoogde voor een overgangscollege na de bevrijding, de daaruit volgende oprichting van het College van Vertrouwensmannen en de ontwikkelingen op Dolle Dinsdag. INTERVIEW met dr. Willem Drees sr. over het werk van het College van Vertrouwensmannen olv Bosch van Rosenthal. ARCHIEFMATERIAAL: wachtende mens in Den Haag op Dolle Dinsdag. * 00:42:58 DE VORMING VAN DE BINNENLANDSE STRIJDKRACHTEN Aandacht voor de oprichting van de Binnenlandse Strijdkrachten olv kolonel van het KNIL H. Koot, de problemen om de div. verzetsgroepen in de BS onder te brengen, het gesprek van Arthur Seyss-Inquart met dr. H.M. Hirschfeld, secretaris-generaal van de economische departementen, over het bevel West-Nederland te inunderen en de mogelijke aparte capitulatie van Nederland, de daarop volgende gesprekken van Bosch Van Rosenthal, Koot en Six, de toestand in Nederland met de Duitse mogelijkheid tot inundatie, het voedseltekort en de opstand van de Georgiërs op Texel. SHOTS: div. illegale kranten. FOTO'S: Koot, verzetsstrijder Jan Thijssen, maken van vervalsingen, een houten revolver, gevangenis, door sabotage vernielde treinen, Hirschfeld, div. van de hongerwinter, oa omgekomen mensen en uitdelen van voedsel, geïnundeerd gebied, officier der genie J. Koot, adviseur van de BS, brandende Duitse auto, gedropte wapens en beschadigingen op Texel, oa de beschadigde vuurtoren op het noordpunt. ARCHIEFMATERIAAL: Georgiërs arriveren in op het vaste land. *

00:51:53 HET AANBOD VAN SEYSS-INQUART VOOR VOEDSELLEVERING

Aandacht voor het aanbod van Seyss-Inquart de haven van Rotterdam open te stellen voor voedsel als de geallieerden niet verder oprukken en de reactie van de geallieerden hierop, de protesten van de verzetsgroepen tegen het beleid van het College van Vertrouwensmannen, de voedseldroppingen en de besprekingen over de voedseltransporten op 30 april 1945. INTERVIEW met prins Bernhard over zijn besprekingen met Seyss-Inquart op 30 april 1945 in Achterveld voor het transport van voedsel naar Holland en het afwijzen door Seyss-Inquart van een capitulatie. SHOTS: brief van Churchill aan Gerbrandy, een portret van generaal Dwight Eisenhower en "Het Parool" en "Vrij Nederland" over de protesten tegen de vertrouwensmannen. FOTO'S: J.J. van der Gaag, lid van de Raad van Verzet, L.N. Neher, Winston Churchill, veldmaarschalk Smuts, premier van Zuid-Afrika, verzetsleiders Jan Meijer, Jan Drion en dr. Bruins Slot, bespreking van de Combined Chiefs of Staff te Washington, veldmaarschalk B.L. Montgomery, het laden van bommenwerpers met voedsel en generaal Biedel Smith(?). ARCHIEFMATERIAAL: de geïnundeerde Wieringermeerpolder, voedseldroppingen, een voedselopslag in Oss en een geallieerde voedseltransport. *

01:07:24 DE DUITSE CAPITULATIE

Aandacht voor de Duitse capitulatie op de Lüneburgerheide, de reactie in bezet gebied hierop, de schietpartij op de Dam te Amsterdam en de capitulatieondertekening in Hotel de Wereld te Wageningen. INTERVIEW met regisseur Milo Anstadt over zijn reactie op het nieuws van de Duitse capitulatie en de schotenwisseling in Amsterdam. SHOTS: het capitulatieakkoord. FOTO'S: koningin Wilhelmina, de Waalsdorpervlakte en de beelden Verwoeste stad te Rotterdam, De Dokwerker te Amsterdam en de Vallende Verzetsstrijder te Waalwijk. ARCHIEFMATERIAAL: aankomst van de Duitse delegatie bij het hoofdkwartier van Montgomery op de Lüneburgerheide en ondertekening van de capitulatie, vluchtende feestende mensen op de Dam ivm de Duitse schietpartij, de capitulatieondertekening van de Duitsers in Hotel de Wereld te Wageningen, marcherende Duitse soldaten, intocht van geallieerden, oa in Den Haag, Hilversum, Amsterdam, dichten van dijkdoorbraken, overdracht van de erelijst van gevallenen en inleggen in de entree van het gebouw van de Tweede Kamer, met een toespraak van prinses Juliana, de St. Laurenskerk te Rotterdam in een verwoeste vlakte, de Waalsdorpervlakte, bevrijdingstoespraak van koningin Wilhelmina voor Radio Oranje en het voorlezen van een gedicht.