Meteen nadat Reinier Paping in de winter van 1963 geschiedenis schreef in de meest legendarische Elfstedentocht aller tijden brak een nieuw tijdperk aan: het verschijnsel Ard & Keessie. Met terugwerkende kracht tenminste, want op het moment zelf realiseerde Nederland zich dat nog niet. Ard Schenk en Kees Verkerk reden in het weekend van 16 en 17 februari 1963 namelijk mee in een vierkamp in het Noord-Hollandse Graft.

De winter van 1963 was de meest barre van de vorige eeuw en dus was een vierkamp op natuurijs mogelijk. In Graft stonden op de 10.000 meter Schenk en Verkerk voor de eerste keer tegenover elkaar op het ijs. Schenk won die afstand en Verkerk het eindklassement. Een nieuw tijdperk was geboren - buiten het zicht van de toenmalige actualiteit.

"Die vierkamp is voor Graft de belangrijkste naoorlogse gebeurtenis geweest", meent schaatshistoricus Marnix Koolhaas. "In het bed van Kees Verkerk bij zijn gastgezin mocht daarna nooit meer iemand slapen." Zo gaat het verhaal in ieder geval, want waar dat bed nu zou staan, weten we niet.

Toch was die eindzege van Verkerk was niet het belangrijkste van Graft, schreef een verslaggever van een regionale krant op 18 februari. 'De ontdekking was Ad Schenk, zoon van coach Klaas Schenk. Deze 18-jarige rijder, vijfde dit jaar op het Nederlands jeugdkampioenschap, ontpopte zich tot een voortreffelijk stayer.' Aldus de verslaggever, die het dus had over Ad Schenk en niet over Ard.

Maar ook de loopbaan van Johan Cruijff begon met sportjournalisten, die spelfouten maakten na zijn debuut.  Op 16 november 1964 had Het Parool het over Kruyff en de Volkskrant over Johan Kruyff, die de dag ervoor had gescoord in zijn debuutwedstrijd tegen GVAV. Grote loopbanen beginnen blijkbaar met een spelfout…

Ard en Keessie

De eerste keer dat de Nederlandse taal daadwerkelijk werd verrijkt met het begrip Ard en Keessie was tijdens het EK Schaatsen van 1966 in Deventer. Verkerk leek daar kampioen te worden, maar ging op de 10.000 meter onderuit - precies vóór de tribune met zijn supporters uit Puttershoek. Schenk won daarmee onverwacht de titel.

Tijdens de huldiging daarop ontstond spontaan de yell Ard en Keessie, toen het publiek opeens die tekst begonnen te roepen: Ard-en-Kees-sie, Ard-en-Kees-sie. Sportjournalist Frans Henrichs maakte er de volgende dag melding van. Het tweetal was vanaf dat moment dus daadwerkelijk het duo geworden, zoals we het nu nog kennen.

Schenk kwam begin 2005 nog een keer terug op die dag in Deventer: “Iedereen zag dat Kees die dag beter was, maar door zijn val nét niet de Europese titel won. Door onze namen te verbinden in één yell werden we in feite bedankt voor de prestaties, die we beiden hadden geleverd.”

Schenk en Verkerk veranderden in ieder geval voor het altijd het Nederlandse schaatsen. Vanaf deze plaats feliciteren wij daarom Schenk van harte met zijn 65e verjaardag.

Heya! Heya!

(Jurryt van de Vooren)