Vanuit de lucht moest de stad lijken op een vlinder, of een vliegtuig: in de cockpit zou de regering zetelen, de romp was het zakendistrict en de vleugels de woonwijken. Toen de Braziliaanse president Juscelino Kubitschek in 1956 een competitie uitschreef voor het ontwerp van een nieuwe hoofdstad, viel stedenbouwkundig ontwerper Lúcio Costa op door zijn functionele, elegante voorstel.

Het werd tijd. Al in de achttiende eeuw broeide de wens om een hoofdstad te bouwen die meer in het centrum van Brazilië lag. Niet in de laatste plaats om tegenwicht te bieden tegen de suprematie van immer bruisende kuststeden Rio de Janeiro, Sao Paulo en Porto Allegre. Het enorme land had volgens velen een centraal gelegen regering nodig en dit deel moest bevolkt worden. Wensdroom werd in 1823 wetsvoorstel: er zou binnenkort een stuk grond gereed gemaakt worden voor de bouw van Brasília, de nieuwe hoofdstad. Maar het duurde tot 1955. Toen zwoer president Kubitschek bij zijn aantreden tot realisatie van het plan.

Costa won de wedstrijd. Vanaf 1763 was Rio de hoofdstad geweest en nu begon de toekomst. Costa ging samenwerken met twee andere architecten: Oscar Niemeyer (1902) werd verantwoordelijk voor het ontwerp van de openbare gebouwen, enRoberto Burle Marx was de landschapsarchitect. De combinatie stond garant voor een ultramodern ontwerp. Op de kale savanne van de binnenlanden werd op duizend meter hoogte de eerste paal de grond in geslagen.

In eenenveertig maanden, tussen 1956 en 1960, werd Brasília letterlijk uit de grond gestampt. Precies vijftig jaar geleden, op 21 april 1960, opende de president de stad met een vierentwintig uur durend feest. In 1987 werd de bouw van de stad door UNESCO uitgeroepen tot werelderfgoed en 'mijlpaal in de geschiedenis van stadsplanning'.

Brasília werd geroemd om de onderlinge samenhang en het inovatieve ontwerp. Anderen waren minder tevreden: Jean-Paul Sartre en Simone de Bauvoir, iconen van de jaren zestig, beschreven de stad als 'monotoon' en 'rigide'. Hoe geliefd of omstreden ook, na vijftig jaar kan een andere balans opgemaakt worden: heeft de stad werkelijk de reputatie en allure van een hoofdstad verworven?

Bekijk
Prins Bernhard bracht eind jaren vijftig een aantal bezoeken aan Brazilië, waarbij hij ook Brasília als stad-in-wording aandeed. Kijk naar enkele verslagen:

• Z.K.H. PRINS BERNHARD IN PARAGUAY EN BRAZILIE Polygoon Opdrachtfilm, 1959 (kleur)
  Verslag van het achtdaagse bezoek van prins Bernhard aan de Zuid-Amerikaanse landen Paraguay en Brazilië. BESCHRIJVING: SHOTS: - bezoek van prins Bernhard aan de stad Asunción in Paraguay; - Paraguese volksdansen; - luchtopname van Sao Paulo in Brazilië; - Bermhard bezoekt een koffieplantage in Brazilië; - Nederlanders woonachtig in Brazilië dansen Braziliaanse volksdansen; - Bernhard bezoekt diverse Nederlandse families die hun bestaan hebben opgebouwd in Brazilië; - luchtopname van Rio de Janeiro; - bouw van de Verolme scheepswerf; - bouw nieuwe hoofdstad Brasilia; - exterieur van het paleis en de privé-kapel van president Juscelino Kubitschek.
• Prins Bernhard bezoekt de Nederlandse landbouwcoöperatie Holambra in Brazilië + Rio de Janeiro
  Polygoon Hollands Nieuws, 26 jan. 1959 en 23 februari 1959
  Prins Bernhard bezoekt de Nederlandse landbouwcoöperatie Holambra in Brazilië, waar hij wordt rondgeleid door de aartsbisschop van Sao Paulo en dhr. Hoogenboom, leider van de coöperatie. Er worden zwartbonte koeien gehouden en pinda's, katoen, rijst en citrusvruchten verbouwd. Met oa de kortgeleden geëmigreerde familie Zwart uit Heiloo en de familie Bakker uit Heerhugowaard. Per vliegtuig vliegt Bernhard zelf naar Rio de Janeiro. In een hotel van de Copacabana ontvangt hij op één van de eerste dagen de leden van de Nederlandse gemeenschap, oa ds. Müller, geestelijk verzorger van de Nederlandse kolonie Carambie. In aanwezigheid van president Kubitschek stelt Bernhard in een baai een Nederlandse scheepswerf in gebruik door de vlag van de maatschappij te hijsen en op het ministerie van Buitenlandse zaken reikt hij een hoge Nederlandse onderscheiding uit aan Francisco de Negrao de Lima, minister van Buitenlandse Zaken. Op de voorlaatste dag plant Bernhard in aanwezigheid van Kubitschek een Nederlandse dennenboom in het presidentiële Altrada-paleis in Brasilia, waarna hij samen met Kubitschek de presidentiële kapel en de in aanbouw zijnde regeringsgebouwen van deze in aanbouw zijnde nieuwe hoofdstad bezichtigt. Per vliegtuig vertrekt Bernhard vervolgens naar Nederland.