Main Content

Andere Tijden, donderdag 21.25u. Nederland 2 Dodenmarsen

  • 15 april 2010
<p>Dodenmars</p>
Zoom

Dodenmars

Auschwitz januari 1945: iedereen die nog enigszins lopen kan, moet vertrekken. Rob Cohen is erbij. Onderweg sterven duizenden aan honger en uitputting. Wie niet mee kan komen, wordt zonder pardon neergeschoten. Maar het daarop volgende transport per trein in open goederenwagons is zo mogelijk nog erger; tien dagen lang zonder eten, in de felle kou. De gevallen sneeuw dient als drinken. Velen sterven in de volgepropte wagons. Van de overledenen worden de kleren meteen afgerukt. Uiteindelijk komt  de 'dodentrein' aan bij het kamp Dora in het Harz-gebergte.

Albert van Dijk heeft dan al maandenlange slavenarbeid in kamp Dora en in het bijkamp Nuxei achter de rug. Op 7 april 1945 wordt ook dit kamp ontruimd. Hij loopt met zo'n duizend mede-gevangenen richting Berlijn. Het is een trieste stoet: "Alleen vodden van kleren...zo'n gestreept pakje en houten klossen onder je voeten samengebonden met een ijzerdraadje."

Eten of drinken krijgen ze niet, ook niet van de Duitse burgerbevolking, die achter het raam toekijkt. Wanneer de SS-bewaking zich na vijf dagen uit de voeten maakt, denken de gevangenen dat het leed is geleden en vluchten de bossen in.

Maar de meesten worden door fanatieke leden van de Hitler Jugend weer opgepakt en een boerenschuur ingedreven. Die wordt in brand gestoken; meer dan duizend gevangenen komen in de vlammen om. Albert van Dijk wordt gedwongen verder te lopen. Pas op 24 april wordt hij door de Russen bevrijd.

Rob Cohen is inmiddels via Berlijn, Pilsen en Mauthausen in het Oostenrijkse Steyer beland. Daar wordt hij op 5 mei door de Amerikanen bevrijd.

Precieze getallen zijn niet te geven. Een veilige schatting is dat 500.000 gevangenen gedwongen werd op mars te gaan. Meer dan 200.000 heeft de oorlog niet overleefd.

De verhalen over de dodenmarsen van Mau en Catharina van Thijn en Louis de Wijze kunt u via de videolinks bekijken en beluisteren.