Slachtoffers van toen veroorzaken nieuwe slachtoffers Het bloedbad van Katyn

- Zoom
Bericht uit 5 maart 1940 van Lavrentiy Beria aan Josef Stalin, met hierin het voorstel om Poolse officiers te executeren.
Het Poolse trauma van Katyn heeft door de vliegramp bij Smolensk een nieuwe dimensie gekregen. Naast de ca. 22.000 Poolse militairen die daar in 1940 door de Russen vermoord werden, zijn er nu 96 slachtoffers gevallen die op weg waren om de herdenking bij te wonen.
Op 13 april 1943 vonden Duitse soldaten nabij het Poolse Katyn massagraven met daarin ongeveer 3000 lijken met Poolse identiteitspapieren. Tijdens latere opgravingen werden nog eens 1200 lijken gevonden. Een internationale commissie, met daarin leden uit zowel bezette als neutrale landen, waaronder vertegenwoordigers van het Rode Kruis, werd in het leven geroepen om de massagraven te onderzoeken. De commissie leverde overtuigend bewijs dat de moorden door de Sovjets waren gepleegd, iets wat door de nazi-propaganda in Duitsland en de bezette landen breed werd uitgemeten. Toen de Poolse regering in april 1943 onder leiding van generaal Władysław Sikorski, die in Londen in ballingschap verbleef, opheldering eiste, verbrak de Sovjet-Unie de betrekkingen.
Sikorski kwam twee maanden later onder verdachte omstandigheden om het leven in Gibraltar, waardoor Polen haar belangrijkste leider op een cruciaal moment verloor. Geholpen door de communistische pers in het buitenland zette de Sovjet-Unie een campagne op touw om de schuld van de massamoorden in de schoenen van de nazi's te schuiven.
Pas in 1990 gaf Rusland toe zelf verantwoordelijk te zijn. Toch weigerde het altijd om archieven over de gebeurtenis open te stellen. Een Russische rechtbank oordeelde verder dat de slachting geen oorlogsmisdaad is. Ryszard Kapuscinski (1932-2007) was Pools journalist en schrijver. Hij maakte het begin van de oorlog in Polen van nabij mee. Voor het VPRO-programma Leven & Werken sprak hij met Paul Scheffer over zijn herinneringen aan deze periode. Ook vertelde hij over de slachting bij Katyn.
Het bloedbad van Katyn is ook verfilmd door de beroemde Poolse regisseur Andrzej Wajda In 2007, 68 jaar na de Sovjet-aanval op Polen, ging hij in première. De film is gebaseerd op het boek Post mortem – The Katyn Story van Andrzej Mularczyk.
Extra afbeeldingen
- Zoom
- Bij de opgravingen in 1943 tonen de Duitsers hun bevindingen aan een commissie van krijgsgevangen Britse, Canadese en Amerikaanse officieren
- Bij de opgravingen in 1943 tonen de Duitsers hun bevindingen aan een commissie van krijgsgevangen Britse, Canadese en Amerikaanse officieren