Main Content

Amerikaanse wervingsfilm uit 1933 Kom naar Nederland!

  • 14 april 2010
Roaming the Netherlands, Kinderdijk (1933)
Zoom
Roaming the Netherlands, Kinderdijk (1933)

Molens, tulpen, grachten, klompen en kaas: wie kent de cliché’s over Nederland niet? Nog steeds worden ze gretig gebruikt bij de internationale promotie van Nederland. Maar waar komen ze vandaan? Voor het eerst, zo blijkt, werden de cliché’s op een rijtje gezet in de film “Roaming the Netherlands”. Deze in 1933 door het vooraanstaande Amerikaanse filmbedrijf Fox Movietone geproduceerde film was bedoeld om het Amerikaanse toerisme naar Nederland te bevorderen. Door de wereldwijde economische crisis is de al in 1928 bedachte film weinig succesvol geweest, maar toch heeft hij geschiedenis geschreven: voor het eerst werden de beelden die klassiek voor Nederland zouden worden op een rijtje gezet. In een geluidsfilm met Engels commentaar. Een film die nu op deze website zijn première in Nederland beleeft!

'Roaming the Netherlands', oftewel zwerven door Nederland. We beginnen, natuurlijk, in de hoofdstad Amsterdam. Een tekstbord zegt (vertaald): “Zowel middenin in de winter als ook in de zonnige zomertijd is Nederland een paradijs voor bezoekers. Haar grote steden zijn schoolvoorbeelden van schoonheid en netheid.” Ha, het eerste cliché: Nederlanders zijn een proper volkje. Zelfs de grote steden blinken uit door hun schoonheid. Blijkbaar is er sinds 1933 toch wel wat veranderd…..

De Amsterdamse grachten komen er wat bekaaid vanaf. In plaats daarvan krijgen we de Nicolaaskerk te zien, het Scheepvaarthuis aan de Prins Hendrikkade en het Paleis op de Dam. Via de Utrechtse Universiteit en het beroemde Hilversumse stadhuis van Dudok komen we weer terug in Amsterdam met o.a. een blik op de Schreierstoren.

Dan is het tijd voor kaas. Edammer kaas wel te verstaan, want die kennen ze ook in de jaren dertig al overal ter wereld. We zien kaasmakers op ambachtelijke wijze in de weer met raamharken en wrongel. Daarna wordt de kaas verkocht op de kaasmarkt in Alkmaar.

De molens bij Kinderdijk, nueen "must" in elke Holland-tour: “Onveranderd door de eeuwen heen staan de windmolens langs de dijken.” Van de molens gaan we naar de tulpen, diein zwart-wit natuurlijk wat minder tot de verbeelding spreken. Ook de eerste klompen krijgen we te zien.

Tijd voor Volendam en Marken: “De inwoners van Volendam en Marken dragen makkelijke oud-Hollandse kleding.’ Inderdaad: iedereen die in beeld komt draagt nog klederdracht! Dan gaan we op haringvangst: “Aan de kusten van de Zuiderzee liggen de thuishavens van de Nederlandse vissersvloten”. Vreemd genoeg gebeurt dat op de Zuiderzee. De haringvisserij op de Zuiderzee was immers met het begin van de Zuiderzeewerken en de aanleg van de Afsluitdijk in 1933 op sterven na dood. Vermoedelijk is toch voor de Zuiderzee gekozen vanwege de idyllische plaatjes: de Volendammer vissersschepen waren traditioneel nog kleine zeilschepen en dat deed het natuurlijk veel beter dan de opkomende motorschepen op de Noordzee. Ook de plaatselijke haringrokerijen leveren mooie plaatjes op.

Het laatste item is voor de klompen. Daarvoor is het enige uitstapje buiten de randstad gemaakt. Helemaal in het verre Haaksbergen blijkt de klassieke klompendans nog uitgebreid beoefend te worden, tenminste, dat moeten we maar aannemen. Aan de beelden te zien heeft er het veel van weg dat de dans grotendeels geënsceneerd is. “The End”: de eerste toeristische wervingsfilm over Nederland is klaar. De beelden die we gezien hebben zullen in de jaren die volgen uitgroeien tot dé visuele iconen van toeristisch Nederland.

BESCHRIJVING:

Filmische sightseeing door Nederland aan het begin van de dertiger jaren. Alle voor (Amerikaanse) toeristen belangwekkende plekjes worden getoond, zoals: de Amsterdamse grachten, molens, tulpen, Volendamse klederdracht, de Alkmaarse kaasmarkt, vissersscheepjes, en folkloristische dansen in Haaksbergen. Commentaar: Engels

Scène-beschrijving

00.00 Openingsbeeld met bovenaan 'Magic Carpet of Movietone' en daaronder de titel 'Roaming the Netherlands'. De tussentitels zijn vertaald.

00.10 Tekst : Zwervend door Nederland, inzoomend.

00.15 Tekst : Zowel middenin in de winter als ook in de zonnige tropentijd is Nederland een paradijs voor bezoekers. Haar grote steden zijn schoolvoorbeelden van schoonheid en netheid.

00.24 Beeld : De Nicolaaskerk in Amsetrdam. De twee fronttorens staan in de steigers.

00.30 Het Scheepvaarthuis aan de Prins Hendrikkade. Rechts op de voorgrond het opleidingsschip 'Pollux'.

00.37 De Zuiderkerk met uitgestoken nationale vlag aan de toren.

00.49 Bezoekers gaan de in gotische stijl gebouwde ingang binnen.

00.54 Het Koninklijk Paleis op de Dam.

00.59 Het Universiteitsgebouw aan het Domplein te Utrecht.

01.03 Het door Dudok gebouwde stadhuis te Hilversum.

01.09 De 'Wolkenkrabber' aan het eind van de Vrijheidslaan op de splitsing Churchilllaan en Rooseveltlaan in Amsterdam

01.14 De Schreierstoren aan de Prins Hendrikkade.

01.20 Tekst : EDAMMER KAAS, waar de befaamde delicatesse vandaan komt, die Nederland op elke tafel beroemd gemaakt heeft.
01.28 Kaasmakers controleren de wei in een zuurbassin, waarin twee raamharken ronddraaien.

01.39 De wrongel wordt met een plaatmes in vierkante blokken

01.44 gesneden die in een kaasvat worden geplaatst.

01.49 De Waag te Alkmaar tijdens de Kaasmarkt.

01.53 Ronde Edammer kazen worden in een binnenschip geladen.
01.58 Het nemen van een monster m.b.v. een monsterboor.

02.05 Een burry met opgestapelde ronde kazen wordt weggevoerd

02.09 Het laden van Edammer kazen via een houten laadgoot in het ruim van een binnenschip. Achter elkaar rollen de kazen door de goot tot op de planken ruimvloer, waar ze keurig opgestapeld worden.

02.25 Tekst : Het leven op het platteland. Onveranderd door de eeuwen heen staan de windmolens langs de dijken

02.33 Beeld : Beelden van verschillende molens en groepjes van drie of vier met draaiende of stilstaande wieken.

02.46 Detailbeeld van draaiende wieken.

02.49 Bollenveld bij molens, de tulpen worden in hoog tempo 'ontkopt' (van de bloeiende kelkbladeren ontdaan).

02.57 Bloeiende tweekleurige Darwintulpen.

03.05 Tweetal peuters op zandpad tussen bollenvelden. Het meisje probeert in grote-mensen-klompen te lopen.

03.18 Draaiende molenwieken.

03.22 Tekst : Smetteloze steden. De inwoners van Volendam en Marken dragen makkelijke oud-Hollandse kleding

03.31 Beeld : Volendams echtpaar betreedt houten brug.

03.36 Flanerende Volendammers in plaatselijke dracht op een zondag in Volendam. De kleintjes worden op de arm van vader of moeder gedragen, de oudere kinderen aan de hand meegevoerd. Een tweetal jongemannen en twee jonge vrouwen en meisje, op de rug gezien. Oudere vissers langs de waterkant.

04.13 Bewoners flaneren over de havendijk.

04.19 Wasgoed aan door stokken opgehouden waslijnen.

04.24 Het ophangen van het wasgoed, op de kade een wasvrouw.

04.30 De, een stuk wasgoed uitwringende, vrouw, rakelings langs haar heen boomt een schipper een schuitje met baksteen.

04.35 Sigarenstompje rokende Volendammer op houten bakje.

04.40 Volendamse hangt een wijde vissersbroek aan de waslijn.

04.44 Ze steekt een puntje van de broek tussen de gedraaide waslijn en zet dan de lange waslijnstok in de vensterbank.

04.51 Klein meisje in klederdracht bezemt de straatsteentjes.

04.57 Drogend wit wasgoed aan de opgestoken waslijnen.

05.04 Tekst : Haring. Aan de kusten van de Zuiderzee liggen de thuishavens van de Nederlandse vissersvloten

05.11 Beeld : Tuigage van de VD 20 wordt geinspecteerd. De boeg van het schip op de voorgrond wordt geschilderd.

05.20 Het teren van de boorden van een sloep.

05.25 Botters glijden achterwaarts van de hellingen in het havenbassin.

05.54 De VD 20 vaart langzaam door de haven.

05.59 Schaduwspel van drogend wasgoed op bottergrootzeil.

06.05 Bolstaande broeken aan de waslijn.

06.07 Achter elkaar zeilen de vissersschepen de haven uit.

06.26 Een gedeelte van de Volendammer vloot op de kalme zee.

06.29 Volendammer vrouw maakt kostuumpop.

06.39 In de haven afgemeerde vissersschepen. Een botter glijdt er tussendoor.

06.43 Met lange stokken wordt de eerste trek aangehaald.

06.49 Visser repareert een visnet.

06.53 De botter heeft aangelegd. Vrouwen wachten op de voorplecht.

06.58 Een oudere Volendamse wordt geholpen bij het aan land stappen.

07.02 Aan staken gestoken haringen op de kade. Een haringroker draagt de staken naar de rokerij.

07.18 Tekst : FESTIVAL. Klompen, Hollandse kluchten, gelukkige mensen.

07.25 Gezelschap boerendansers voert de Hoaksebargen (Haaksberger) dans uit.

07.37 De dansers lopen zingend in paren rond, stoppen, buigen voorover, draaien zich om en 'bumpen' (stoten de achterwerken tegen elkaar ; beschr.)

07.49 De begeleidende harmonicaspelers.

07.59 De dansgroep voert een kringdans uit, die de dansmeester met een gebaar van zijn stok beeindigt, daarna verkleinen de dansers in gebogen houding achterwaarts de kring tot bij de dansmeester,die dankend zijn hoed licht.

08.16 Slotbeeld van bovenaan : Magic Carpet of Movie Tone en daaronder The End.

08.20 EINDE.