Wedstrijden afgelast uit angst voor oorlog of rellen Gekke redenen om niet te voetballen

Ruzie met België

In 1929 liepen de politieke spanningen tussen Nederland en België in hoog tempo op na publicaties in het Utrechts Dagblad van 23 februari 1929. Deze krant schreef over een geheim militair akkoord tussen België en Frankrijk, waarin de neutraliteit van Nederland niet meer zou worden erkend. Zonder enig overleg zouden Belgische en Franse troepen ons grondgebied kunnen betreden. In principe zou dit een open oorlogsverklaring zijn: we vallen een keer binnen, maar we zien nog wel wanneer. Later bleek dit bericht van het Nieuwsblad overigens onjuist te zijn.

De wedstrijd tussen Nederland en België van 24 maart 1929 ging in ieder geval niet door uit angst voor relletjes en escalatie. Nog nooit eerder werd een wedstrijd van het Nederlands Elftal afgelast om politieke redenen. Op 5 mei 1929 werd dan eindelijk de uitgestelde wedstrijd gespeeld, omdat de spanning toen uit de lucht was gehaald.

Een anonieme columnist in de Groene Amsterdammer van 23 maart 1929 vatte het gekrakeel bondig samen: ‘Het heeft mij verwonderd dat jullie aan je Voetbalbond nog steeds geen afdeling ‘diplomatie’ hebt ingesteld.’

De verboden interland

Op 11 december 1938 zou het Nederlands Elftal in de Kuip tegen Duitsland spelen. Een maand eerder was in Duitsland de Kristallnacht geweest, waardoor duidelijk werd welke dramatische vormen de Jodenvervolging kreeg. Burgemeester Oud van Rotterdam verbood daarop de wedstrijd om politieke onrust te voorkomen. Tegenstanders van het Duitse regime zouden die interland wel eens kunnen aangrijpen voor protest, met alle gevolgen van dien.

Dagblad De Nederlander was het ermee eens dat er een verbod was gekomen: ‘Een internationale voetbalwedstrijd is in den loop der jaren tot méér dan een partij voetbal uitgegroeid. In het bijzonder in de dictatuur-landen zijn het geworden semi-nationale gebeurtenissen. En daarom ook schijnt ons althans overweging van de vraag of het gewenscht is dezen wedstrijd doorgang te doen vinden, noodzakelijk.'

Tijdens een speciaal Kamerdebat over het voetbalverbod was vooral de NSB fel: "De burgemeester van Rotterdam achtte het gewenst om het achterland in het harnas te jagen door een voetbalwedstrijd met Duitsland te verbieden. Het motief: vrees voor relletjes is eenvoudig belachelijk. Er zijn in Rotterdam geen relletjes als de Regering dit niet wil."

Vlak na dit debat verbrak Duitsland de sportcontacten met Nederland, maar al na drie maanden werd alles teruggebracht naar de oude situatie. Alleen zou er voor de oorlogsjaren geen interland meer worden gespeeld tussen Nederland en Duitsland.

Luchtalarm

Op 26 maart 1944 speelde de Amsterdamse voetbalclub De Volewijckers in het Ajax-stadion een wedstrijd in de kampioenscompetitie tegen Heerenveen. Het werd een heftige middag. Tip de Bruin was als Amsterdamse supporter aanwezig en zei hierover in 1995: “De Luchtbeschermingspost in het stadion had voor de wedstrijd bekendgemaakt, dat bij eventueel luchtalarm de open tribunes moesten worden ontruimd. Het publiek moest zich onder de tribunes opstellen, dit voor eventueel neervallende stukken granaat van het Luchtafweergeschut.

Elf minuten na het begin gingen de sirenes van het alarm af. De Engelsen vielen de havens van IJmuiden aan, zou later blijken. De spelers en het leidende trio spoedden zich naar de kleedkamer, maar het publiek bleef zitten. Een rustige stem verzocht het publiek de tribunes te ontruimen. Men bleef zitten. De verzoeken veranderden in dreigen en toen vond de burgemeester van Amsterdam het genoeg en de wedstrijd werd afgelast.”

Aldus De Bruin, over de enige voetbalwedstrijd uit de Nederlandse geschiedenis, die werd gestaakt vanwege een luchtalarm. De Leeuwarder Courant schreef hierover op 27 maart 1944: ‘Het publiek heeft ondanks dat alles toch een kwartier kunnen genieten van een spannenden strijd.’

(Jurryt van de Vooren)