Als eerste te gast aan tafel bij Hans Goedkoop en Jouke Turpijn zijn de president van het ‘Social Science Research Centre’, Jürgen Kocka en Valentijn Byvanck. Byvanck is oud directeur van het Zeeuws Museum en huidig directeur van het Nationaal Historisch Museum.

Uit dit gesprek werd vooral één ding duidelijk, een historisch museum moet met haar tijd meegaan. De geschiedenis is namelijk iedere dag weer aan verandering onderhevig door nieuwe gebeurtenissen en perspectieven. Daarbij moet het niet alleen gericht zijn op het land zelf maar ook op de globale positie van dit land.

Aan Byvanck wordt gevraagd wat hij van het Duits Historisch Museum in Berlijn vindt.“Het is net een encyclopedie, je hebt er ongelooflijk veel waardevolle informatie tot je beschikking”. Toch vindt hij het museum te neutraal. De feiten van een land weten we volgens hem vaak al en het zijn de radicale uitspattingen die de geschiedenis vaak extra kleur geven. Wanneer we ons echter binnen een museum enkel op radicale gegevens van een land richten, dan mist de bezoeker juist weer de belangrijkste kernpunten in de geschiedenis. Het is daarom volgens Byvanck belangrijk om hier de balans in te vinden.

Hans Goedkoop vraagt Jürgen Kocka wat volgens hem belangrijker is, het museum zelf of de discussie rondom het museum. Kocka is van mening dat ze beiden erg waardevol zijn, maar dat hij de discussie, ook al is deze negatief, nooit zou willen missen. Dit is begrijpelijk aangezien dit weergeeft van een maatschappij verwacht van een historisch museum en wat is een historisch museum zonder deze maatschappij?

Na het gesprek volgt een korte filmreportage over op welke manier sport de geschiedenis een gezicht geeft. Voetbal is het uitgangspunt. In de reportage wordt een historicus op straat aangesproken en hem gevraagd waarom voetbal zo belangrijk kan zijn voor een land. Volgens hem speelt voetbal vooral een zeer belangrijke rol bij kleine landen die grote machtige landen als rivalen heeft. Hierdoor wordt de drang om te winnen extra groot…

Het tweede deel van de talkshow gaat over de relevantie van het Nederlands zijn. Om dit te bespreken zijn Henk te Velde, professor Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit van Leiden en Pieter Lagrou, professor aan de Vrije Universiteit Brussel en schrijver van het boek The Legacy of Nazi Occupation: Patriotic Memory and National Recovery in Western Europe, 1945-1965. Op de vraag wat belangrijk is aan de Nederlandse maatschappij antwoord Henk te Velde: “Nederland is sinds de Middeleeuwen al zeer sterk en krachtig, dit was daarna ook vooral terug te zien in de Gouden Eeuw”. Wat Pieter Lagrou opvalt is dat de Nederlanders het vooral vaak ook anders doen dan de rest. Kijk bijvoorbeeld naar de Eerste Wereldoorlog. Daar bleven wij neutraal terwijl andere landen vochten. In die zin kun je volgens Lagrou zeggen dat wij eigenlijk in die zin achterlijk zijn. Te Velde merkt hierop aan dat Nederland misschien soms wel anders is dan de rest, maar zeker niet uitzonderlijk en uniek in haar daden en geschiedenis. Goedkoop vraagt zich wat wij anders dan anderen deden in de Tweede Wereldoorlog. Lagrou haakt hierop in door ‘ons’ erop te wijzen dat de Nederland bizar hoge aantallen joden liet deporteren. We hadden een behoorlijk specifieke manier van tolerantie tegenover de joden. Lagrou heeft daarbij ook een uitgesproken kijk op iets als ‘een nationale identiteit’. Deze bestaan volgens hem namelijk niet in de basis maar worden uitgevonden door mensen. Toch moet hij toegeven dat wanneer hij vanuit België naar Frankrijk reist met de trein hij het niet merkt wanneer hij de grens passeert, maar wanneer hij naar Nederland reist hij niet om de verandering heen kan en inderdaad voelt dat hij Nederland in gaat. Het landschap verandert namelijk meteen van bergen en heuvelachtig naar vlak land. Typisch Nederlands. Er wordt afgesloten met de mededeling dat de talkshow de volgende dag binnen zal worden gehouden in het restaurant omdat het verschrikkelijk gaat regenen…typisch Nederlands.