Main Content

Donderdag in Andere Tijden De geheime strategieën achter Nelson Mandela

  • 9 februari 2010
<p> </p>
Zoom

 

Op 11 februari 1990 werd Nelson Mandela vrijgelaten – deze week exact twintig jaar geleden. Het was meer dan alleen een symbolisch moment, want Mandela is tenslotte de icoon van de strijd tegen apartheid. Voor Conny Braam, voorzitter van de Anti-Apartheidsbeweging Nederland, was de vrijlating een hoogtepunt in een lange en intensieve strategie. Donderdag in Andere tijden.

Vanaf het begin van de jaren 80 werd Nelson Mandela bewust gepromoot als leider van het ANC. In liedjes, op T-shirts, bij concerten - opeens viel wereldwijd de naam van Mandela.

Ook Nederland droeg daaraan een steentje bij. Er was namelijk een boegbeeld nodig, aldus Conny Braam in Andere Tijden, want de apartheid moest een gezicht krijgen. De keus viel op de advocaat en leider van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC), die sinds 1962 gevangen zat - grotendeels op Robbeneiland, het gevangeniseiland in de baai van Kaapstad.

Maar de rol van Conny Braam ging verder. Jarenlang steunde ze met haar organisatie een geheime operatie in Zuid-Afrika. Zo kregen, met behulp van de pruikenmaakster en grimeuse Winnie Gallis en haar man Yan Tan die toneelkostuums ontwierp, ANC-leden in Amsterdam een complete transformatie. Met een pruik, nieuwe kleren en acteerlessen namen de ANC-ers een andere identiteit aan waarna ze met valse paspoorten terugkeerden naar Zuid-Afrika.

Daarnaast wist Braam via een medewerker van Philips de hand te leggen op een ingenieus apparaat voor het verzenden van codeberichten. Zo konden leden van het ANC in Zuid-Afrika, Mandela in de gevangenis en de uitgeweken top van de verboden partij in het buitenland met elkaar communiceren. Een Nederlandse stewardess smokkelde diskettes het land in, waarop de gebruikte codes stonden. En het systeem werkte: Conny Braam kon haar opwinding nauwelijks de baas toen ze het eerste gecodeerde bericht van Mandela binnenkreeg.

Precies twintig jaar na de vrijlating kijkt Andere Tijden terug op deze cruciale periode in de geschiedenis van Zuid-Afrika.