Donderdag bij Andere Tijden De laatste Walvisvaarders
Andere Tijden vertelt donderdag over een afgesloten hoofdstuk in de Nederlandse geschiedenis: de walvisvaart. Deze walvisvaarders zorgden er destijds voor dat het vaderland genoeg oliën en vetten op het bord kreeg. Tegenwoordig denken we er echter heel anders over. Die tegenstelling is goed te zien in de propagandafilm ´Walvis in zicht´ uit 1947, die toen door meer dan 400.000 mensen is gezien. Kijk hier naar die film en donderdag naar Andere Tijden.
Op 26 oktober 1946 vullen de kades in de Amsterdamse haven zich met belangstellenden. Honderden mensen nemen de moeite om de walvisjager Willem Barendsz uit te wuiven. Het geluid van scheepstoeters schalt over het IJ en vanaf de wal klinkt het Willhelmus, opgevoerd door de Amsterdamse politiekapel. De Nederlandse kranten spreken van een nationale gebeurtenis.
Met de expeditie van 1946 wordt ‘een oud Nederlands bedrijf’ nieuw leven ingeblazen. Maar er is wel een probleem: sinds de hoogtijdagen van de Nederlandse walvisvaart in de 17e eeuw is de kennis over de walvisvangst vervlogen. Er worden Noren ingehuurd om de Nederlandse vissers de fijne kneepjes van het – vaak bloederige - vak te leren.
Wanneer na een aantal jaren de Nederlanders bijgeschoold zijn en de vangst zelf ter hand kunnen nemen, zijn de walvissen zo goed als op. De vissers hebben het bestand voor hun ogen zien afnemen. Eén van de opvarenden, Albert Veldkamp, herinnert zich: “Er waren die eerste keren volop walvissen te zien, soms zag je er wel 200 bij elkaar zwemmen. Het werd per reis minder.”
Begin jaren 60 wordt de brui aan de walvisvaart gegeven en moeten de vissers ander werk zien te vinden.
