Main Content

Polygraaf leverde nooit waterdicht bewijs Leugendetector bestaat vijfenzeventig jaar

  • 4 februari 2010
<p>Leonard Keeler test zijn leugendetector</p>
Zoom

Leonard Keeler test zijn leugendetector

Op 2 februari 1935 werd voor het eerst een leugendetector ingezet in een rechtszaak. Uitvinder - en detective - Leonarde Keeler testte zijn apparaat op twee verdachte criminelen uit Wisconsin. De resultaten van deze tests werden toegelaten als bewijsmateriaal in de rechtbank en beide verdachten werden veroordeeld voor geweldpleging.

In 1938 Keeler voerde Keeler een polygraaftest op Francis Sweeney, de voornaamste verdachte van de Cleveland-torsomoorden. De naalden sloegen uit bij Sweeney, waardoor velen geloven dat hij de schuldige was, maar wegens gebrek aan bewijs werd Sweeney nooit veroordeeld.

Strafrecht in veel samenlevingen zou lang vertrouwen op de resultaten van de leugendetector, ook wel polygraaf of veelschrijver genoemd. Er werd gedacht dat het apparaat ter plekke een leugenaar kon ontmaskeren.

De detector meet verschillende fysiologische reacties. Al bij een verhoging van de bloeddruk en hartslag, droge mond, transpiratie - werd aangenomen dat dit op schuld zou duiden. Deze tekens wijzen immers op angst of onrust, typisch bij liegen. Voldoende bewijs, werd lang verondersteld.

Maar uiteraard bleek de methode niet bepaald waterdicht. Sommige onschuldigen kregen al klamme handen bij het zien van de polygraaf, terwijl anderen onder de grootste druk kalm konden blijven.

Amerikaanse wetenschappers publiceerden in 2007 het artikel "Charlatanry in forensic speech science", waarin ze vijftig jaar leugendetectie op een rij zetten. Conclusie was dat er geen bewijs is dat de polygraaf ook daadwerkelijk een schuldige aan kan wijzen.

Twijfels hierover brachten het Hooggerechtshof er in 1998 al toe om gebruik van het apparaat in rechtszaken op te geven. In Europese rechtbanken wordt de polygraaf onbetrouwbaar beschouwd. Niettemin kan er in een rechtszaak gebruik van worden gemaakt, om de geloofwaardigheid van claims met metingen te onderbouwen.