Aan het eind van de jaren twintig werd er midden op de Veluwe begonnen met de bouw van wel heel bijzonder verbindingsstation: Radio Kootwijk. In dit station werd in 1923 de eerstedraadloze verbindinggemaakt metBandoeng in Nederlands-Indië. Ook met andere overzeese gebiedsdelen kon via de 210 meter hoge zendmast voortaan direct contact worden onderhouden.

Vanaf 1928 werd de langegolfverbinding omgezet in een korte golf en kon er zelfs gebeld worden met onze voormalige koloniën. Het lied "Hallo Bandoeng" van Willy Derby werd in 1929 één van de grootste hits uit de Nederlandse muziekgeschiedenis.

Rondom de radiozendgebouwen van Radio Kootwijk werd een dorp gebouwd voor de medewerkerontstond ook een klein aantal woningen van medewerkers, die vanwege hun functie verplicht waren zich in de middle of nowhere te vestigen. Die bewoners van het eerste uur kwamen terecht in een dunbevolkt bos- en heidegebied dat door een gebrek aan spoor- en autowegverbindingen vrijwel onbereikbaar was. Het groeide uit tot een klein, hecht dorpje met enkele tientallen woningen en het staat vandaag de dag nog steeds bekend onder de opmerkelijke naam ‘Radio Kootwijk’ – maar verplicht wonen is er gelukkig niet meer aan de orde.

Ook de Duitsers zagen wel iets in het radiostation op de Veluwe. Toen ze in mei1940 Nederland bezetten, gebruikten ze de zenderom contact te onderhouden metde duikboten van de Kriegsmarine in de Atlantische Oceaan. Aan het einde van de oorlog vernielden ze vlak voor hun vertrek alle apparatuur, die later in de Sovjet-bezettingszone in Duitsland werd teruggevonden. Ook het belangrijkste zendgebouw, Gebouw A, trachtten de Duitsers neer te halen, maar het art deco-ontwerp van gewapend beton overleefde de klap van de zendmast die men erop liet vallen.

Gebouw A, dat bekend staat als de ‘kathedraal van de Veluwe’, is inmiddels tot Rijksmonument verklaard. Het gebouw is niet langer in gebruik als radiostation. Door de snelle ontwikkelingen van de nieuwe telecommunicatietechnieken verloor het in de loop van de twintigste eeuw zijn positie als radioverbindingpunt. Het erfgoed is in handen van Staatsbosbeheer dat het tot centrum voor kunst en cultuur wil maken. Nu de gemeenteraad van Apeldoorn het op verzoek van de ministeries van Onderwijs,Cultuur en Wetenschapen VROM tot een door de rijksoverheid beschermd dorpsgezicht heeft verklaard, lijkt dit doel weer een stapje dichterbij te komen.

Via deze pagina kunt u herinneringen ophalen aan Radio Kootwijk met beelden en geluidsfragmenten.