Vandaag exact een halve eeuw geleden won Jan Pesman brons op de 5000 meter. We kennen hem vooral nog van zijn merkwaardige begrip ‘maandagziekte’, dat hij toen ook introduceerde.

Het gebeurde allemaal op de Winterspelen in Squaw Valley. Op de tien kilometer stelde Pesman toen ernstig teleur. Hiervoor had hij een opvallende verklaring.

Pesman kreeg last van de maandagziekte, omdat zijn coach Klaas Schenk - vader van Ard - niet wilde dat hij op die Spelen de 1.500 meter reed. "Hij vond het beter om mij te sparen," zei Pesman in het boek Oranje op olympisch ijs. “Maar mij haalde het juist uit mijn ritme. Ik moest rijden, spanning voelen, kilometers maken."

Daarom ging het tijdens de tien kilometer helemaal mis. “Ik werd stijf in de kont. De maandagziekte, schoot er door m'n kop.

Je moet van het land komen om die te kennen. In het weekeinde gingen vroeger de paarden op stal. Hadden een week staan beulen op het land en kregen dan krachtvoer. Maandagochtend haalde je ze dan uit de stal. Leek er eerst niks aan de hand. Maar na een paar uur zag je ze een stijve rug krijgen. Zat alles vast.”

Aldus Pesman, die hiermee wilde zeggen dat juist het gebrek aan beweging hem had gevloerd. "Adem had ik genoeg, maar alles deed me zeer. En zweten. Als ik die 1500 meter had mogen rijden had ik goed gereden."

Pesman was zo verbolgen dat hij daarna nooit meer meedeed aan een wedstrijd. Door een volgende ruzie met officials is hij uiteindelijk definitief gestopt met schaatsen. Hoe dan ook: het is dus in sommige gevallen juist beter om even geen rust te houden.

Precies een halve eeuw geleden had Pesman dus nog geen last van deze ziekte, want hij won toen een bronzen medaille op de 5000 meter.