Main Content

Supersonisch spionegeschandaal Stalen Sovjets blauwdruk Concorde?

  • 2 februari 2010
<p>De Concorde</p>
Zoom

De Concorde

Op 2 maart 1969 klinkt tijdens de eerste testvlucht in Toulouse het geluid van de supersonische Concorde. Het vliegtuig is resultaat van een Brits-Franse samenwerking en de snelheid en elegantie zullen blijven verbluffen. Maar uniek is het toestel niet. Ook de Sovjet-Unie heeft zijn eigen supersonische vliegtuig: de Tu-144. Dit lijkt alleen verdacht veel op de Concorde...

31 december 1968, het hoogtepunt van de Koude Oorlog. In de Sovjet-Unie stijgt het supersonische passagiersvliegtuig de Tupolev Tu-144 op voor een testvlucht. Ruim twee maanden later is het de beurt aan de Concorde.

Al snel valt het op dat de twee toestellen wel erg veel op elkaar lijken: beide hebben een slanke vorm en een kenmerkende spitse neus die naar beneden wijst. In het Westen wordt de Tu-144 daarom al snel bekend als Concordski. Hoe deze gelijkenis is ontstaan, blijft lang onduidelijk. Maar dan is er 3 juni 1973. Tijdens een luchtvaartshow in Parijs stort een Tu-144 neer voor het oog van de wereld. De acht inzittenden en zes mensen op de grond worden gedood.

Over de oorzaak van het ongeluk ontstaan al snel geruchten. Eén van de verhalen draait om de Brit Greville Wynne. Wynne werd in 1963 gevangen gezet wegens spionage. Er wordt verondersteld dat hij verantwoordelijk was voor het stelen van het ontwerp van de Concorde. De theorie stelt echter dat het Brits-Franse team van ontwerpers vooraf op de hoogte was van de spionagepoging. De ontwerpers zouden opzettelijk een foutief ontwerp hebben achtergelaten. Vandaar de crash.

Maar deze versie is niet waarschijnlijk. Een geloofwaardiger lezing stelt dat een spion met de codenaam Ace de blauwdruk van de Concorde gestolen heeft. Dit wordt onderschreven door documenten die door KGB-officier Vasili Mitrokin uit Rusland werden gesmokkeld. Volgens deze documenten nam Ace duizenden pagina's met technische details over de Concorde mee uit Frankrijk.

Zo is het mogelijk dat de Sovjet-Unie bijna tegelijk met het opstijgen van de eerste Concorde een eigen toestel lanceert. Maar de Concordski heeft na de crash geen commerciële toekomst meer. De Tupolev Tu-144 raakt uit de gratie en Concorde blijft over als leider in het "supersonische segment".