Victor Kaisiëpo spreekt op het Papua Pride-congres vorig jaar in Utrecht

Door Govert de Groot

Met het heengaan van mijn vriend Victor Kaisiëpo verliezen de volken op Papua, als ook alle inheemse volken, veel te jong, een bevlogen, humoristische, doortastende, voor hun rechten opkomende strijder. Zijn vrouw, familie en vele met mij zullen zijn inspiratie missen. Victor was al enige tijd ernstig ziek en overleed op 31 januari 2010.

Victor Kaisiëpo werd in 1948 geboren in het dorpje Korido op het Papua-eiland Biak en groeide op in Hollandia, de hoofdstad van toen nog de kolonie Nederlands-Nieuw Guinea. Hij had het strijden voor zelfbeschikking niet van een vreemde, hij was de zoon van Marcus Kaisiëpo, die na de overdracht van zijn land aan Indonesië naar Nederland uitweek en zich van hieruit beijverde voor de vrijheid van zijn land.

Victor Kaisiëpo fungeerde als buitenlandvertegenwoordiger van de inheemse raad van Papua's Dewan Adat Papua en als de Europese vertegenwoordiger van het presidium van de Papua-raad. Beide organisaties beogen op vreedzame manier onafhankelijkheid voor West-Papua van Indonesië.

In 2002 kwam er een autonomie-wet voor West-Papua na een groot Papua-congres waaraan ook Victor Kaisiëpo deelnam. De Indonesische regering heeft delen van de wet nog niet uitgevoerd en de Papua's worden nog onderdrukt en achtergesteld.

Ik leerde Victor in 1980 kennen. Hij was waarnemer namens de volken op Papua bij het 4e Russell Tribunaal over de rechten van de Indianen in Noord-, Midden- en Zuid Amerika in Rotterdam. Als we elkaar in een flits ergens tegenkwamen, zoals in de gangen van het ministerie van Buitenlandse Zaken, beiden opkomend voor inheemse volken, herinnerde hij er mij aan, altijd gekscherend, dat ik zijn leven aardig op zijn kop had gezet door hem te betrekken bij het Russell Tribunaal. Vanaf dat moment werd zijn leven bepaald door de strijd voor zelfbeschikking van de volken op Papua. We hadden niet veel woorden nodig om elkaar te begrijpen.

Na het Russell Tribunaal was hij actief in de WIP -Werkgroep Indianen Project, later Working Group Indigenous Peoples en daarna Nederlands Centrum voor Inheemse Volken (NCIV).

Victor nam deel aan vele VN-conferenties in Genève en New York, waarin onder meer gewerkt werd aan de VN-Verklaring over de Rechten van Inheemse Volken en hij was actief in een wereldwijd netwerk van inheemse leiders. Vele malen woonde hij lokale inheemse activiteiten bij, zoals bij de Inuit in Noordoost Siberië, Indigenous Olympic Games in Brazilië en Fonda Indigena in Chili.

In Den Haag in 1991 was hij medeoprichter van de Unrepresented Nations and Peoples Organisation – UNPO en in 1992 in Penang van de International Alliance of Indigenous and Tribal Peoples of the Tropical Forests.

In de jaren '90 heeft hij drie jaar gewerkt bij de Nuclear-Free & Independent Pacific (NFIP) beweging op Fiji, maar kwam met meer ervaring toch terug naar Nederland om de rechtvaardige strijd voor zijn volk voort te zetten.

In 2003 werd hij voorzitter van de Grants Facility for Indigenous Peoples van de Wereldbank waar hij in 2005 mee moest stoppen vanwege politieke bezwaren van de Indonesische regering. Sinds 2006 is hij voorzitter van de First People Worldwide Fund, een fonds dat inheemse initiatieven ondersteunt voornamelijk op het gebied van bossen en hun leefomgeving.

Tussen de politieke strijd door was hij een gewilde ceremoniemeester bij feesten van de Papua-gemeenschap in Nederland.

Govert de Groot

Arctic Peoples Alert