Vorige week zond Andere Tijden het eerste deel uit van een tweeluik over het NIOD-rapport over Srebrenica. In dat NIOD-rapport werden nergens schuldigen aangewezen voor dit drama. Het was daarom te mild volgens Pronk: “Als historici alles opschrijven, alles proberen te beschrijven, dan wordt alles genuanceerd, begrepen en uiteindelijk goedgepraat. Dat is volgens mij nog steeds de teneur van het rapport.”

Maar op minstens één zeer gevoelig punt legde het rapport wel degelijk een vinger: de constatering dat er sprake was van onwil bij de legerleiding om informatie te delen - ook tegenover de eigen minister. Die conclusie kon niet zonder gevolgen blijven.

Er rolde een kop in de legertop.Ad van Baal (tweede man in Srebrenica en door De Grave benoemd tot bevelhebber der Landstrijdkrachten) kreeg ontslag. Volgens Hans Blom was dat onnodig: “Persoonlijk vind ik dat de heer Van Baal ten onrechte slachtoffer is geworden van deze zaak.”

Maar De Grave ziet ook nu nog geen andere mogelijkheid: “Zelfs Van Baal begreep, hoe vreselijk hij het ook vond, dat het in die omstandigheden onvermijdelijk was… De professor heeft dan veel weet van historie en onderzoek, maar hij heeft geen goed ontwikkeld politiek gevoel.”

Ook het kabinet kon niet buiten schot blijven. Aanvankelijk reageerde premier Kok strijdvaardig: “Ik kijk iedereen recht in de ogen, ook na lezing van dit rapport.” Nog diezelfde avond bleek de positie van defensieminister De Grave in een uitzending van Nova vrijwel onhoudbaar. De Grave liet daar doorschemeren te willen aftreden vanwege de geconcludeerde onwil bij de legerleiding: “Daar hoort geen ander signaal bij dan dat de minister aftreedt, ook om aan het ambtelijke apparaat duidelijk te maken dat dit onaanvaardbaar is.”

De Grave liep daarmee op de troepen vooruit, want een paar dagen later hakte premier Kok voor het hele kabinet de knoop door. Nog geen week na de presentatie van het rapport meldde een zichtbaar aangeslagen premier aan de kamer dat hij, na zorgvuldige afweging, bij de koningin het ontslag had aangeboden van zijn voltallige kabinet. an Pronk, niet geraadpleegd door Kok, was blij met die beslissing: “Hiermee konden we laten zien dat we verantwoordelijkheid hadden genomen."

In het tweede deel over dit NIOD-onderzoek praat Andere Tijden met de hoofdrolspelers van toen.