En anders doen de schaatsers het maar lekker zelf Werklozen moeten Elfstedenroute sneeuwvrij maken
Het Friese ingenieursbureau Oranjewoud zoekt naar creatieve oplossingen om de route van de Elfstedentocht sneeuwvrij te maken. Simpel: zet werklozen aan het werk voor drie cent per uur. Of laat de leden van de Elfstedenvereniging het anders maar lekker zelf doen.
Met al dat sneeuw op het ijs wordt het organiseren van de Elfstedentocht er niet makkelijker op. Daarom wordt nu gezocht naar creatieve oplossingen. Omdat sneeuw ook in de vorige eeuw bestond, keek ik eens hoe ze hier vroeger mee omgingen.
Zo maakte de Nederlandse regeringop 24 december 1938 het volgende nieuws bekend: ‘Naar wij vernemen is vandaag door den minister van Binnenlandsche Zaken een telegram aan alle burgemeesters gezonden waarin zij gemachtigd worden steuntrekkenden en eventueel armlastigen op de ijswegen te werk te stellen, mits de kosten betaald worden uit de beschikbare steungelden, zonder extra bijslag van Rijkswege. Het doel waarvoor de menschen te werk mogen worden gesteld is het banen en onderhouden van ijswegen ten behoeve van schaatsenrijders, vervoer per slede en het bevorderen van het houden van den Elfstedentocht.’
Schande
Voor een habbekrats werden de werklozen daarmee geacht iets terug te doen voor de maatschappij. Schandalig, volgens een anonieme briefschrijver in 1940 in de Leeuwarder Courant. ‘Is het nu noodzakelijk, dat altijd de kleine man er op aangezien wordt, dat hij door de gemeenschap wordt onderhouden? Is het zijn schuld, dat hij werkloos is?’
Toch werden er dat jaar waren werklozen ingezet in Friesland, zowel op zaterdag als zondag, om de banen ijsvrij te maken. In totaal werkten ze 44 uur in de bittere kou, waarvoor ze anderhalve gulden kregen – ruim drie cent per uur. Maar de Elfstedentocht werd dat jaar wel gereden!
Doe het zelf maar
In 1979 was er een ander idee om de Elfstedenroute sneeuwvrij te maken: laat de leden van de vereniging het zelf maar doen. Tj. vd Zwaag opperde in de Leeuwarder Courant: ‘Vierduizend leden en ongeveer 16.000 toerrijders. Allemaal willen ze zo bitter graag de Elfstedentocht rijden, nou wat let hen ook mee aan te pakken? Ook nog een prima training.’
Daarmee is de brievenschrijver nog niet klaar: ‘Het wil er bij mij niet in dat al deze mensen niet bereid zouden zijn om mee te helpen de 200 km sneeuwvrij te maken. Als dat niet lukt, schrap de Elfstedentocht dan maar definitief, want dan verdienen ze het niet.’
Dat jaar werd de tocht niet gereden, alhoewel het toch een goed idee is. Leden van de Elfstedenvereniging die niet meehelpen met schoonmaken mogen ook niet starten. Dus wanneer gaan ze beginnen in Friesland?
(Jurryt van de Vooren)
