Main Content

Voormalig Amerikaans president vond koningin Wilhelmina maar burgerlijk Filmbeelden van Europese reis van Theodore Roosevelt

  • 13 juli 2010
Theodoor Roosevelt
Zoom
Theodoor Roosevelt

Precies een eeuw geleden maakte de Amerikaanse ex-president Theodore Roosevelt een tocht door Europa. Tijdens zijn bezoek aan Nederland eind april 1910 kreeg hij ruzie met koningin Wilhelmina, die hij burgerlijk en bekrompen noemde. En dat een dag voor de eerste verjaardag van haar dochter, van koningin Juliana. Kijk hier naar filmbeelden van deze reis van honderd jaar geleden, waarbij helaas geen fragmenten uit Nederland zijn. Lees daarbij de originele krantenartikelen van april en mei 1910.

Tijdschrift Ons Amsterdam schreef in januari 2009 een artikel over de komst van de Theodoor Roosevelt naar Amsterdam. Hierin staat dat hij onder meer in het gebouw van de Vrije Gemeente aan de Weteringschans was, dat nu bekend staat als Paradiso. Daarna ging hij naar het Algemeen Handelsblad, waar hij veel vrienden kreeg door te spreken over zijn Nederlandse afkomst. Ook zei de Amerikaan dat het hem speet dat de naam van Nieuw Amsterdam was veranderd in New York en dat zijn voorvaderen er alles aan hadden gedaan om dat te verhinderen.

Het bezoek aan Amsterdam maakte onderdeel uit van een toer van de voormalige president door heel Europa. Het was in feite een tussenstop van Afrika, waar de staatsman een jaar lang op wild had gejaagd, naar zijn vaderland. Ons Amsterdam schreef hierover: ‘Overal was hij met presidentiële eer ontvangen en alle koninklijke paleizen hadden hun deuren geopend. Zo niet in Nederland. Wilhelmina die tezelfdertijd een Japans prinselijk paar liet logeren in een Haags paleis, vond dat ze een ambteloos burger als Roosevelt niet in de watten hoefde te leggen. Minister van Buitenlandse Zaken jhr. Reneke de Marees van Swinderen, die de hoge gast kende uit de tijd dat hij gezant in Washington was, had de Roosevelts toen maar ondergebracht in het Haagse Hotel des Indes.’

En ook de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 28 april 1910 wreef het er nog even in: ‘Morgen zal een ambteloos burger uit den vreemde ons land binnenkomen.’ Om iets verder in het artikel overigens wat hartelijker te worden: ‘Voor de bekoring, die van de macht zijner persoonlijkheid uitgaat, is geen staatsman, geen staatshoofd, die met hem in aanraking kwam, ongevoelig gebleven.’

Zijn komst in Amsterdam ging vooraf aan een nacht in het paleis van de Belgische koning Albert. Met de trein vertrok Roosevelt vanuit Brussel naar Roosendaal, Den Bosch en Arnhem. Voor een lunch met de koningin en prins Hendrik werd hij naar paleis Het Loo gebracht. Volgens Ons Amsterdam kreeg Roosevelt groeide daar de weerzin van Roosevelt voor de vorstin: ‘Hij had het pijnlijk gevonden om te zien hoe Hendrik door zijn vrouw werd gekoeioneerd. Roosevelt vond Wilhelmina burgerlijk, bekrompen en vol misplaatste pretenties en vond prins Hendrik vooral zielig.’

Geen moment kreeg hij rust tijdens zijn verblijf, die hij greep in het Rijksmuseum. Roosevelt pakte een stoel en zette die bij de Nachtwacht neer. Een kwartier lang staarde hij naar het doek. “Zulk een innige bewondering voor een schilderij heb ik nog nooit bijgewoond”, aldus museumdirecteur jhr. Van Riemsdijk.

Na enkele dagen pakte Roosevelt de trein naar Kopenhagen om zijn bezoek te vervolgen. Hij had veel vrienden gemaakt, op koningin Wilhelmina na dan.

Van deze Europese reis is een film gemaakt, die hier is te zien. Voor zover we weten zijn er echter geen beelden van zijn bezoek inNederland opgenomen,

Daarvoor verwijzen we naar de krantenarchieven van de Koninklijke Bibliotheek. Met behulp hiervan kunnen we de kranten van die tijd er bijpakken voor het authentieke verslag van het bezoek van Roosevelt aan ons land:


  1. Het Nieuws van den Dag verwelkomt Roosevelt op 28 april 1910 - hier
  2. De Nieuwe Rotterdamsche Courant over Roosevelt op 28 april 1910 - hier
  3. Verslag van de aankomst op 29 april 1910 in Het nieuws van den Dag - hier
  4. Verslag aankomst in de Nieuwe Rotterdamsche Courant van 29 april 1910 - hier
  5. Verslag bijeenkomst in De Vrije Gemeente in het Nieuws van den Dag van 30 april 1910 - hier